Virulentlik

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Virulentlik (lot. virulentus - zaharli) — mikroorganizmlarning kasallik qoʻzgʻatishi. V. faqat kasallik qoʻzgʻatuvchi (patogen) organizmlar turlariga xos boʻlib, patogen tur bir yoki bir guruh biotiplar, oʻsimlik navi yoki hayvon zotida tanlab kasallik qoʻzgʻatish xususiyati bilan belgilanadi. Mas., vilt kasalligini qoʻzgʻatuvchi vertitsillium avlodiga mansub V. dahliae Kleb. zamburugʻi koʻpgina ekinlar uchun virulent hisoblanib, ularning soʻlishiga sabab boʻladi. Oʻzbekistonda oʻtkazilgan tadqiqotlar asosida tuproqda vertitsillium zamburugʻining 2 irqi mavjudligi va ular, ayniqsa ekiladigan gʻoʻza navlari va poliz ekinlari uchun virulent ekanligi aniqlandi. Mac, zamburugʻning 2-irqi "Toshkent" tipidagi gʻoʻza navlariga, 108-F, S-4727 va b. navlarga, 1-irqi esa 108-F tipidagi navlarga virulentdir. Patogenning V. xususiyati oʻsimlikka kasallikni sunʼiy yuqtirish bilan yoki tabiiy dala sharoitlarida aniqlanadi. V. organizmning qarshilik koʻrsatish qobiliyatiga bogʻliq (qarang Patogenlik).

Valeriy Senoyedov.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil