Toʻqtagʻul (tuman)
| tuman | |
|---|---|
| Tarkibida | Jalolobod viloyati |
| Maʼmuriy markazi | Toʻqtoʻgʻul |
| Rasmiy tillar | qirgʻiz, rus |
| Aholi (2009) | 86 306 kishi[1] |
| Millatlar tarkibi |
qirgʻizlar — 99,3% ruslar — 0,2% oʻzbeklar — 0,2% uygʻurlar — 0,2 %[1] |
| Dinlar tarkibi | musulmonlar, xristianlar |
| Vaqt mintaqasi | UTC+6 |
| Telefon kodi | +99637 |
| Avtomobil raqami kodi | D |
| Xaritada | |
 | |
| 41°52′11″N 72°56′43″E / 41.86972°N 72.94528°E | |
Toʻqtoʻgʻul tumani (qirgʻizcha: Токтогул району) — Qirgʻiziston Respublikasining Jalolobod viloyatidagi tuman.
Maʼmuriy markazi — Toʻqtoʻgʻul qishlogʻi.
Tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]1926-yilda tuman sifatida tashkil etilgan. Tuman tashkil topgunga qadar 1920-yilda Qirgʻiziston hududida Sovet hokimiyati oʻrnatilishi bilan Namangan uyezdiga qarashli boʻlgan Ketmontepa vodiysida Muztoʻr, Suvsamir va Arim boʻlisliklari mavjud boʻlgan. 1926-yilda bu uch volost birlashtirilib, tuman tashkil etildi. 1939-yilgacha Ketmontepa tumani mashhur shoir, qoʻshiqchi, mutafakkir Toʻqtagʻul Satilgʻan oʻgʻli sharafiga nomlangan.
- 1930-yil sentyabrda Qirgʻiziston SSR tarkibida Ketmontepa tumanining markazi Qorasuv-Aqchiy qishlogʻi boʻlib, tashkil etilgan.
- 1936-yil sentyabrda markazi Uch-Terek qishlogʻi boʻlib qayta tashkil etildi.
- 1939-yilda Ketmontepa va Uch-Terek tumanlari Jalolobod viloyati tasarrufiga oʻtgan.
- 1940-yil dekabrda Ketmontepa tumani Toʻqtagʻul tumani deb ataldi, markazi Toʻqtagʻul qishlogʻi boʻlgan.
- 1956-yilda Uch-Terek tumani tugatilib, Jalolobod viloyatidan Oʻsh viloyati tarkibiga kirdi.
- 1980-yilda Toʻqtagʻul tumani Oʻsh viloyati tarkibidan chiqib, Talas viloyati tarkibiga oʻtkazildi. 1988-yilda Talas viloyati tugatilgani sababli Toʻqtagʻul tumani Oʻsh viloyatiga oʻtkazildi.
- 1990-yilning dekabr oyida Toʻqtagʻul tumani qayta tashkil etilgan Jalolobod viloyati tarkibiga kirgan[2].
Geografiyasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Toʻqtoʻgʻul tumani Jalolobod viloyatining shimoli-sharqiy qismida joylashgan. Tuman Qirgʻizistondagi uch viloyat (Talas, Chuy, Norin) bilan chegaradosh hisoblanadi.
Tuman hududidan Norin daryosi oqib oʻtadi. Qirgʻizistondagi eng yirik Toʻqtoʻgʻul suv ombori ham Toʻqtoʻgʻul tumani hududida joylashgan.
Aholisi
[tahrir | manbasini tahrirlash]2009-yilgi Qirgʻiziston xalqini roʻyxatga olish boshqarmasining maʼ lumotiga loyiq, tumanda 86306 nafar kishi istiqomat qiladilar. Ulardan qirgʻizlar —85683 kishi (yoki 99,3%), ruslar — 188 kishi yoki 0,2%, oʻzbeklar — 185 kishi yoki 0,2%, uygʻurlar — 145 kishi 0,2%, boshqa millatlar — 105 kishi yoki 0,1%.[1]
Maʼmuriy boʻlinishi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Tuman tarkibiga bir shahar tipidagi qishloq va 10 ovul okrugi kiradi:[3]
- shahar tipidagi qishloq — Toʻqtoʻgʻul qishlogʻi
- Aralbayev ovul okrugi markazi — Toʻluq qishlogʻi
- Bel-Oldi ovul okrugi markazi — Sariq-Soʻgoʻt qishlogʻi
- Yangi-Yoʻl ovul okrugi markazi — Yangi-Yoʻl qishlogʻi
- Qizil-Oʻzgoʻrush ovul okrugi markazi — Qizil-Oʻzgoʻrush qishlogʻi
- Nichke-Soy ovul okrugi markazi — Nichke-Soy qishlogʻi
- Ketmon-Tepa ovul okrugi markazi — Terak-Suv qishlogʻi
- Sariq-Qamish ovul okrugi markazi — Birlik qishlogʻi
- Abdu Suyerkulov ovul okrugi markazi - Toʻrkent qishlogʻi
- Uch-Terak ovul okrugi markazi — Uch-Terak qishlogʻi
- Choʻlpon-Ota ovul okrugi markazi — Choʻlpon-Ota qishlogʻi
Iqtisodiyoyi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 1 2 3 Перепись населения Киргизии 2009. Джалал-Абадская область
- ↑ Toktogul rayonunun kiskacha tarixi[sayt ishlamaydi]
- ↑ Ailnie okruga i syola Djalal — Abadskoy oblasti[sayt ishlamaydi]
 |
Vikiomborda „Toʻqtagʻul (tuman)“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |
| Bishkek shahri |  | |
|---|---|---|
| Oʻsh shahri | ||
| Oʻsh viloyati | ||
| Jalolobod viloyati | ||
| Issiqkoʻl viloyati | ||
| Talas viloyati | ||
| Botken viloyati | ||
| Norin viloyati | ||
| Chuy viloyati | ||