Tavrot

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Tavrot (qad. yahudiycha "tora" — taʼlimot, qonun) — iudaizm dinining muqaddas kitobi. T. 5 ta kitob (Ibtido, Chiqish, Loviy, Sonlar, Ikkinchi qonun)ning umumiy nomi. Iudaizm va islom aqidasi boʻyicha, T. Alloxning Musoga Jabroil orqali tushirgan kitobi. Koʻpincha u "Muso qonunlari" deb ham ataladi. T. yozuvlari ogʻzaki tarzda mil. av. 11—6-a.lar oʻrtasida shakllangan. 5-a.da Falastinda kitob shakliga keltirilgan. T.da dunyoning yaratilishi, Odamato, Momohavo, toʻfon, Bobil minorasi va tillar chatishuvi, ilk yahudiy paygʻambarlari, yaxudiylarning Misrdan chiqib asirlikdan qutulishi, ularga Falastinni muqaddas yer sifatida berilishi, Musoning xudodan olgan koʻrsatmalari, Yaxvaga sigʻinishning boshlanishi, diniy aqida, tartib va marosimlar, yahudiylarning 40 y. Sinay ya.o.da koʻchmanchilikda hayot kechirishi, yahudiylar xudo tomonidan tanlangan xalq ekani bayon qilinadi. T.ni asrlar davomida talqin va qayta talqin etish natijasida iudaizmning yana bir muqaddas kitobi — Talmud shakllangan.

Qurʼonda T. haqida bir qancha oyatlar bor. Qurʼonga koʻra, Injildagi kabi T.da ham yahudiylardan boʻlmagan Ahmad ismli paygʻambarning dunyoga kelishi haqida aytilgan. Musulmon adabiyotida "Qadimgi ahd" da uchraydigan barcha kitoblarni T. deb ataydilar.

Eldor Ibrohimov.