Scar

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Scar

Scar, Chandiq (inglizcha: Scar, transliteratsiya qilingan, shuningdek, Scar nomi bilan ham tanilgan) — 1994-yilda Walt Disney Pictures tomonidan chiqarilgan „Qirol sher“ animatsion filmining qahramoni va uning 2019-yilgi kompyuter remeyki. Filmda Skarga aktyor Jeremi Irons ovoz berdi, personajning animatori Andreas Deja boʻlib, u Disneydagi boshqa animatsion ishlari bilan ham tanilgan. Skar obrazi „King Sher“ nomi bilan mashhur boshqa koʻplab asarlarida uchraydi.

Qahramon oʻz ismini chap koʻzidagi chandiq tufayli olgan (inglizcha: scar — „chandiq“). Multfilmdagi boshqa sherlardan farqli oʻlaroq, qahramonning tanasi toʻq jigarrang rangga boʻyalgan, yelkasi esa qora. U jismonan Mufasadek kuchli emas, lekin juda aqlli va ayyor.

Grafika surat. Simba va otasi

UltimateDisney forumiga koʻra, Scar Disneyning eng yaxshi oʻntaligida uchinchi oʻrinni egalladi[1].

Qahramon yaratilishi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Scar dastlab qirol Mufasa oilasiga va gʻururiga mansub boʻlmagan yovuz sher sifatida yaratilgan. Biroq, keyinchalik ijodkorlar agar Skar oila aʼzosi boʻlsa, bosh qahramonlar uchun kattaroq xavf tugʻdiradi, degan qarorga kelishdi. Aynan Skar qirolning ukasi boʻlganida, multfilm yaratuvchilari syujetda Shekspirning „Gamlet“ asari asosini koʻrdilar, ammo ijodkorlar hozirgacha „Gamlet“ asariga murojaat qilishmagan. Keyin ijodkorlar filmga Gamletga oʻxshash yana bir nechta lahzalarni qoʻyishga qaror qilishdi. Dastlab, Skar Mufasani jardan uloqtirganda, u „Yashasin shoh“ deb emas, balki toʻgʻridan-toʻgʻri Gamletdan olingan ibora "Xayrli tun, aziz shoh" (inglizcha: Good night, sweet prince)ni aytish klerakligini lozim deb topishdi. Keyinchalik bu iborani oʻzgartirib, bu juda bemaʼni deb qaror qildilar.

Skarning animatori Andreas Deja bu personajni yaratishda yangicha yondashuvni qoʻllashi kerak edi. Ilgari u Rojer Rabbit va Mikki Maus kabi insoniy yoki kuchli antropomorfik belgilar ustida ishlagan. „Scar“ni yaratishda animator sherning yurishi, turishi kabi hayvoniy fazilatlarini saqlab qolish va ular orqali inson qiyofasini yetkazishni maqsad qilgan[2].

"Qirol sheʻr" syujeti[tahrir | manbasini tahrirlash]

Skar Arslon qirol Mufasaning ukasi va uning oʻgʻli Simbaning amakisi. Skarning orzusi va intilishi akasining oʻrnini egallash va Magʻrur oʻlkalar ustidan hukmronlik qilish edi; goʻyo u butun umri davomida Mufasa hukmronligining tugashini kutgan va oʻgʻli tugʻilganda vafot etishiga umid qilgan. Ammo Simba tugʻilgandan keyin Skarning taxtga chiqishi deyarli imkonsiz boʻlib qoldi. Mufasa ketganidan soʻng darhol taxtga oʻtirish imkoniyatidan mahrum boʻlgan va Simbaning jiyani merosxoʻrligiga hasad qilgan Skar, otasi bilan ikkinchisini oʻldirishni rejalashtiradi. Skar Simbani savannaning xavfli taqiqlangan hududiga — fillar qabristoniga borishga undaydi. Simba Nalaga bu hudud haqida aytib berdi va u bilan birga u yerga bordi. U yerda Simbani Skarning eski tanishlari boʻlgan va u bilan til biriktirgan uchta giena — Shenzi, Banzai va Ed kutgan. Ammo kichkina shahzodaning hayotiga suiqasd muvaffaqiyatsiz tugadi, chunki Mufasa unga yordamga keladi va dushmanlarni tarqatadi. Keyin Skar, agar Mufasa va Simbani oʻldirishda yordam berishsa, ularga beqaror hayot va ov qilishni vaʼda qilib, butun bir giyenalar armiyasini yollaydi, shundan soʻng u qirol boʻladi. Shenzi, Banzai va Ed yordamida Skar yovvoyi hayvonlarning Simba boʻlgan daraga borishlarini tashkil qiladi va Mufasadan yordam soʻraydi: shu tariqa Skar antilopalar podasi Mufasani ham, Simbani ham oyoq osti qilishini xohlaydi. Ammo soʻnggi lahzada Mufasa oʻgʻlini chopayotgan jonivorlar oqimidan sugʻurib oldi, oʻzi esa qoyali yonbagʻirga yopishib oldi. Mufasa toshga chiqib, Skardan yordam soʻraganida, u unga engashib, panjalari bilan keskin ushlab oldi. Skar ukasini qoyadan yirtqich oqimga uloqtirib yubordi va u oʻlib ketdi. Shundan soʻng, Skar omon qolgan, hayratda qolgan va yigʻlagan Simbani Mufasaning oʻlimida aybdor ekanligini uqtirdi va unga Magʻrur yerlaridan qochishni buyurdi. U Shenzi, Banzay va Edga Simbaga yetib olish va uni oʻldirishni buyurdi. Biroq, Skar giyenalar merosxoʻrni qoʻlga kirita olmaganini bilmas edi. Giyenalar esa Simbaning sahroda oʻlishiga umidvor boʻlishdi. Skar esa Ajdodlar qoyasiga qaytib, shoh va uning oʻgʻlini yoʻqotgandek boʻlib, oʻzini yangi qirol deb eʼlon qildi.

Skar hukmronligi davrida qirollikka qurgʻoqchilik keldi va erkin yuradigan sirtlonlarning qoʻrquvi tufayli savannada deyarli oziq-ovqat qolmadi. Yillar oʻtib, Skar oʻlik deb ishongan Simba qaytib keldi va taxtini qaytarib olishga daʼvo qildi. Keyin makkor Skar barcha sherlarga otasining oʻlimida Simbaning aybi haqidagi „haqiqat“ni ochib berdi. Shu bilan birga, Skar asta-sekin Simbani Ajdodlar qoyasining chetiga olib bordi. Simba qoyadan yiqilib, zoʻrgʻa ushlab, tubsizlikka osilganida, Skar Mufasani oʻldirish lahzasini takrorlashga qaror qildi va Simbani panjalari bilan panjalari bilan ushlab oldi. Bu vaqtda Skar Simbaga otasini oʻldirgan shaxs ekanligini ochib beradi. Gʻazablangan Simba yerga sakrab tushdi va Scarni jinoyatni omma oldida tan olishga majbur qildirdi. Shu bilan birga, sirtlonlar Skarni himoya qilish uchun Simbaga yugurishdi, javoban ularga sherlar hujum qilishdi.

Jang oxirida Simba Skarni qoya tepasining chetiga mahkamladi. Qoʻrqib ketgan Skar Simbadan uni oʻldirmaslikni soʻradi va otasini oʻldirish gʻoyasi uchun gienalarni tilga oldi; u Shenzi, Banzai va Ed buni eshitganini bilmas edi. Simba uning hayotini saqlab qoladi va unga Magʻrurlik yerlarini tark etishni buyuradi. Skar orqasiga oʻgirilib, uzoqlasha boshladi, lekin birdan Simbaning koʻziga issiq choʻgʻ tashlab, jiyani tomon yugurdi. Qisqa va shafqatsiz jang boʻldi, lekin Skar yutqazdi va baland toshli togʻdan qulab tushdi. Pastda choʻloq Skarni undan gʻazablangan sirtlonlar kutib oldi, ularga xiyonat qilganiga ishonch hosil qilgan sirtlonlar sobiq rahnamosini oʻldirdilar[3].

"Qirol sher (2019)"[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ushbu fotorealistik remeykda Skar rolini aktyor Chiwetel Ejiofor ijro etgan. Umuman olganda, uning roli asl multfilmdagi roli bilan bir xil, ammo baʼzi holatlar qandaydir tarzda oʻzgartirilgan. Jumladan, katta yoshli Simbani oʻldirmoqchi boʻlganida, u beixtiyor Mufasaning oʻlimidagi aybiga ishora qiladi va oʻlim vaqtida uning yuzini koʻrganini aytganida, Sarabi bunga eʼtibor qaratadi.

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Top 30 Disney Villains Countdown“. UltimateDisney.com (октябрь 2004). Qaraldi: 23-dekabr 2014-yil.
  2. {{{title}}}.
  3. Dave Smith. „Scar Character History“. Disney Archives. Disney Enterprises. 1-aprel 2010-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-fevral 2013-yil.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]