Ryanair

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
Ryanair
Glazgo aeroportidagi Ryanair ofisi

Ryanair ( NASDAQ , LSE ISE tinglang)) - Irlandiya aviakompaniyasi, Yevropadagi eng yirik arzon aviakompaniya .

Bosh ofisi Dublin okrugidagi Swords shahrida joylashgan. 1984-yilda irlandiyalik millioner Toni Rayan (1936-2007), Kris Rayan va Liam Lonergan (sayyohlik agentligi egasi) tomonidan asos solingan. 1985-yilda kompaniya yagona yo'nalish bo'yicha Uoterford - Gatwick aeroporti ( London ) bo'ylab braziliyalik 15 o'rinli boʻlgan Embraer Bandeirante samolyoti uchdi .

Floti[tahrir | manbasini tahrirlash]

Hozirgi floti[tahrir | manbasini tahrirlash]

2022-yil mart holatiga ko'ra, flotning o'rtacha yoshi 9,4 yil

Boeing 737-800 Ryanair koʻrinishida
2001-yildan 2013-yilgacha aviakompaniya logotipi
Samolyot modeli Ishlatilgan Buyurtma qilingan Konfiguratsiya Eslatmalar
Boeing 737-700 bitta 0 60 Ryanair o'quv samolyoti
Boeing 737-800 409 0 189 Evropadagi eng yirik Boeing 737-800 operatori
Boeing 737 MAX 200 72 143 197 Malta Air va Buzz[en] tomonidan boshqariladi
Airbus A320-200 29 0 180 Lauda Europe tomonidan boshqariladi

Faoliyati[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ryanair Yevropaning 28 mamlakatidagi 180 ta aeroport va Marokash oʻrtasida kuniga 1600 dan ortiq reyslar bilan 1600 dan ortiq yoʻnalishlarga xizmat koʻrsatadi [1] . Aviakompaniyaning asosiy aeroporti - London Stansted . Aviakompaniyaning eng gavjum va daromadli reysi LondonDublin yo‘nalishidir.

Kompaniya mijozlarga qisqartirilgan xizmatlar to'plamini taqdim etadi. Ryanair foydalanadigan aeroportlar odatda ular xizmat ko'rsatadigan shaharlardan sezilarli masofada joylashgan (masalan, Frankfurt-Xan aeroporti Frankfurtdan 140 km uzoqlikda). Bularning barchasi chiptalar narxini minimal darajada ushlab turish va uni doimiy ravishda kamaytirish imkonini beradi. Kompaniyaning 2019-yil uchun yillik hisobotida qayd etilishicha, aviapark va yo‘nalishlar sonining o‘sishi tufayli o‘rtacha chipta narxi 37 yevrogacha pasaygan va kompaniya yo‘lovchilarga 310 million yevroni tejash imkonini bergan . Covid dan oldingi oxirgi yilda qo'shimcha daromadlar 2,436 milliard yevroga yetdi, chipta sotishdan tushgan qiymat 5,261 milliard yevrodir .

Postsovet hududida kompaniya Kiyev, Xarkov, Odessa, Lvov, Riga, Vilnyus, Kaunas, Palanga va Tallinga parvozlarni amalga oshiradi. Ruslar uchun Tampere va Lappeenrantadan parvozlar ham bo'lishi mumkin. Kaliningrad viloyati aholisi uchun Vilnyus, Kaunas, Palanga, Varshava [2], Gdansk, Bydgosz [3], Riga va Poznan aeroportlari Rossiya yarim eksklaviga yaqin joyda joylashgan. Belorussiya aholisi uchun Vilnyus, Kaunas, Varshava, Lublin, Lvov va Kiyev aeroportlari qiziqish uyg'otadi.

31-martda tugaydigan 2005-2006 moliya yilida Ryanair 35 million yo'lovchini tashidi. Bu davrdagi daromad 1,7 milliard yevroni, sof foyda esa 302 million yevroni tashkil etdi.

2011 -ilda 75 814 551 yoʻlovchi tashilgan.

2016-yilda 106,8 million yoʻlovchilar tashilgan. Ryanair Yevropada yo‘lovchi tashish hajmi bo‘yicha Lufthansa’dan o‘zib ketdi.

2017-yil may oyida Ryanair Ispaniyaning Air Europa aviakompaniyasi bilan qit'alararo parvozlar uchun chiptalarni sotish bo'yicha kodshering shartnomasini tuzdi [4] .

2019-yilda Ryanair 142 million yo‘lovchini tashidi va yo‘lovchi aylanmasini 9 foizga oshirdi va Yevropadagi eng yirik aviakompaniyaga aylandi .

Moliyaviy ko'rsatkichlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

2005-yildan 2019-yilgacha kompaniyaning daromadi 1,3 milliarddan 7,697 milliard yevrogacha o‘sdi. 2005-yildan beri kompaniyaning sof foydasi beqaror edi: u ko'payardi yoki kamayardi, 2009-yilda kompaniya 269,8 million evro zarar bilan ishladi. Umuman olganda, 2005-yildan beri sof foyda sezilarli darajada o'sdi - 2015-yilda 79 million yevrodan 126,7 million yevrogacha.

2017-2019-yillarda kompaniyaning soliqlardan keyingi sof foydasi mos ravishda 1,316 milliard yevro, 1,45 milliard yevro va 885 million yevroni, aktivlari 11,99 milliard, 12,362 va 13,251 milliard yevroni tashkil qildi .

Boshqaruv[tahrir | manbasini tahrirlash]

1996-yil avgust oyida kompaniyaga investor bo‘lgan Devid Bonderman 2019-yilgacha direktorlar kengashi raisi bo‘lib, u 600 kishidan iborat 12 ta samolyotni boshqargan va 3 million yo‘lovchini tashigan. "Devid rahbarligida 24 yil davomida kompaniya 450 dan ortiq samolyot parkiga ega bo'ldi, haftasiga 3 million yo'lovchini tashidi va 16 800 nafar yuqori professional xodimlarni ish bilan ta'minladi", dedi Maykl O'Liri raisga minnatdorchilik so'zida. Birinchi 25 ta Boeing 737 samolyotining buyurtmasi uning nomi bilan bog'liq "800 va undan keyingi barcha buyurtmalar. Uning dono rahbarligi va bozorni tushunishi dunyodagi eng yirik aviakompaniyani yaratishga yordam berdi. Biz barchamiz undan qarzdormiz va chin dildan minnatdormiz. yillar davomida qilgan ishlari va yordami uchun” . Bonderman AQSh fuqarosi va 105 milliard dollardan ortiq aktivlarga ega TPG global muqobil investitsiya fondining asoschisi va raisi. U, shuningdek, Allogene Therapeutics, Inc. kabi davlat kompaniyalari kengashlarida xizmat qiladi; China International Capital Corporation Limited; TPG Pace Holdings Corp. U, shuningdek, The Wilderness Society, Grand Canyon Trust boshqaruv kengashida xizmat qiladi; American Himalayan Foundation ; Rock and Roll Hall of Fame Foundation, Inc. .

Bosh direktor Maykl O'Liri kompaniyada 1988-yildan beri direktor sifatida ishlaydi va 1994-yildan beri kompaniyaning bosh direktori hisoblanadi. U 2019-yilda shartnomani 5 yilga uzaytirdi va 2024-yilgacha kompaniyalar guruhining bosh direktori lavozimida qoldi .

Aksiyadorlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Sud ishlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

2014-yil may oyida Riga aeroporti vakili bo'lgan Latviya davlati Ryanairga qarshi London arbitraj sudida yutqazdi, buning uchun aviakompaniyaga 802 000 yevro to'lashi kerak edi. Latviya aviakompaniya va aeroport o'rtasida 2004-yilda transport vaziri Ainars Slesers tashabbusi bilan tuzilgan shartnomada aeroport va aeronavigatsiya xizmatlariga chegirmalar ko'zda tutilganligini isbotlay olmad . Sud Ryanairning deyarli barcha da'volarini qanoatlantirdi va shartnoma bo'yicha xizmatlar narxiga kiritilgan aeronavigatsiya xizmatlari uchun to'lanmagan to'lovlar uchun aeroportning 2 million yevrolik qarshi da'vosini rad etdi [5] .

2021-yilda Ryanair va Buyuk Britaniyaning eng yirik aeroportlar guruhi hukumatning svetofor tizimida shaffoflik yoʻqligiga qarshi sudga shikoyat qilishini eʼlon qildi [6] .

Hodisalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

201-yilda Ryanair JACDEC [7] ma'lumotlariga ko'ra dunyodagi eng ishonchli aviatashuvchilar ro'yxatida 34-o'rinni egalladi. Tashkil etilganidan buyon kompaniya hech qachon insonlarning qurbon bo'lishiga olib keladigan baxtsiz hodisaga duch kelmagan. Shu bilan birga, 2012-yilda bortda yoqilg'i etishmasligi bilan bog'liq favqulodda qo'nishlar sonining ko'payishi kuzatilgan .

Jiddiy voqealarga quyidagilar kiradi:

Rim osmonida Boeing 737 halokati[tahrir | manbasini tahrirlash]

2008-yil 10-noyabr kuni Frankfurtdan Rimga parvoz qilayotgan, dumi EI-DYG boʻlgan Boeing 737-800 samolyoti qushlar urilishi tufayli Rimga favqulodda qoʻnishni amalga oshirdi [8] [9] .

Minskda Boeing 737 samolyotining qo'nishi bilan bog'liq hodisa[tahrir | manbasini tahrirlash]

2021-yil 23-may kuni Afina - Vilnyus reysi chog‘ida Ryanair aviakompaniyasining dum raqami SP-RSM bo‘lgan Boeing 737-800 samolyoti MiG-29 qiruvchisi hamrohligida bomba haqidagi xabar tufayli Minsk aeroportiga qo‘ndi. Qo'ngandan so'ng, NEXTA telegram kanalining sobiq bosh muharriri Roman Protasevich hibsga olindi, u Belarusiyada ekstremistik deb tan olingan [10] [11] .

Boeing 737 Berlinga majburan qo‘nishi[tahrir | manbasini tahrirlash]

2021-yil 31-may kuni Ryanair aviakompaniyasining Dublindan Krakovga yo‘l olgan samolyoti Berlinga favqulodda qo‘ndi. Ekipaj samolyotni portlatish haqidagi xabarlar tufayli favqulodda qo‘nishni so‘ragan. Samolyotda 160 kishi bo'lgan [12] .

Galereya[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „RyanAir: About Us“. // ryanair.com. 2-sentabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-iyul 2011-yil.
  2. „Warsaw Modlin Airport - Wikipedia“. 10-dekabr 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-may 2022-yil.
  3. „Bydgoszcz Ignacy Jan Paderewski Airport - Wikipedia, the free encyclopedia“. 2-iyun 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 6-iyun 2015-yil.
  4. „Ryanair Website To Sell Air Europa Long Haul Flights“ (en). 2-aprel 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-aprel 2018-yil.
  5. LETA. „Аэропорт "Рига" проиграл в Лондонском арбитражном суде дело против Ryanair“ (ru). delfi.lv (13-may 2014-yil). 3-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-fevral 2022-yil.
  6. „Ryanair подаст в суд на британское правительство. Чем недовольна европейская авиакомпания?“ (ru-RU). 024.by (17-iyun 2021-yil). 24-iyun 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-iyun 2021-yil.
  7. „Архивированная копия“. 24-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 24-aprel 2012-yil. Список самых безопасных авиаперевозчиков на сайте www.jacdec.de
  8. „Bird-hit jet in emergency landing“ (10-noyabr 2008-yil). Qaraldi: 26-may 2021-yil.
  9. Harro Ranter. „ASN Aircraft accident Boeing 737-8AS (WL) EI-DYG Roma-Ciampino Airport (CIA)“. aviation-safety.net. 7-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-may 2021-yil.
  10. „МВД Белоруссии подтвердило задержание создателя Telegram-канала NEXTA“. lenta.ru. 26-may 2021-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 26-may 2021-yil.
  11. „Belarus 'diverts Ryanair flight to arrest journalist', opposition says“. BBC News (23-may 2021-yil). Qaraldi: 26-may 2021-yil.
  12. „Ryanair: Dublin flight diverted due to security threat“. BBC News (31-may 2021-yil). Qaraldi: 2-iyun 2021-yil.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]