Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Qoraqalpog'iston ASSR
Qoraqalpogʻiston Respublikasi

Gerb
Gerb
Bayroq
Bayroq
ASSR
Tarkibida SSSR bayrogʻi SSSR Andoza:O'zbekiston SSR
Maʼmuriy markazi To'rtkko'l (1933-yilgacha), Nukus
Asos solingan sanasi 20-mart 1932-yil
Bekor qilingan sanasi 1992-yil 9-yanvar
Maydoni 165 000 km²

Qoraqalpogʻiston Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi (aslida Qoraqalpogʻiston Avtonom Sotsialistik Sovet Respublikasi) — SSSR tarkibida 1932-1936-yillarda RSFSR tarkibida, 1936-1990-yillarda Oʻzbekiston SSR tarkibida, 1990-1999-yillarda mavjud boʻlgan avtonom respublika. Bevosita SSSR tarkibiga kirgan. 1992-yildan Qoraqalpogʻiston Respublikasiga aylantirildi.

Tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

SSSR pochta markasi, 1975-yil

RSFSR Qoraqalpoq Avtonom Sotsialistik Sovet Respublikasi 1932 -yil 20-martda RSFSR Qoraqalpoq Muxtor viloyatidan tuzilgan (1925-1929-yillarda aksiyadorlik jamiyati RSFSR Qozogʻiston ASSR tarkibida, 1929-yilda) -32 aktsiyadorlik jamiyati bevosita RSFSR tarkibiga kirgan).

Qoraqalpogʻiston RSFSR tarkibida ASSR sifatida 1932-1936-yillarda boʻlgan.

1936-yil 5-dekabrda avtonom respublika (Qora-Qalpoq ASSR) Oʻzbekiston SSR tarkibiga oʻtkazildi.

1937-yilda respublikalar nomlarining umumittifoq islohotiga koʻra, Qoraqalpogʻiston Muxtor Sovet Sotsialistik Respublikasi deb oʻzgartirildi.

1964-yilda Qoraqalpoq Avtonom Sovet Sotsialistik Respublikasi deb nomlandi.

1990-yil 14-dekabrda Qoraqalpogʻiston Muxtor Sovet Sotsialistik Respublikasining davlat suvereniteti qabul qilinishi bilan SSSR tarkibidagi Qoraqalpogʻiston Sovet Sotsialistik Respublikasiga aylantirildi (SSSRning 1990-YIL 26-apreldagi qonuniga muvofiq).

1992-yil 9-yanvarda Qoraqalpogʻiston Sovet Sotsialistik Respublikasi Qoraqalpogʻiston Respublikasi deb qayta tashkil etildi va Oʻzbekiston Respublikasi tarkibiga qoʻshildi.

Aholisi[tahrir | manbasini tahrirlash]

1926-1989-yillardagi Butunittifoq aholi roʻyxatiga koʻra Qoraqalpogʻiston aholisi soni va milliy tarkibi dinamikasi.
Millatlar 1926

odam
% 1939

odam
% 1959

odam
% 1970

odam
% 1979

odam
% 1989

odam
%
Jami 304539 100,00 469702 100,00 510101 100,00 702264 100,00 905500 100,00 1212207 100,00
o'zbeklar 84099 27,62 116054 24,71 146783 28,78 212597 30,27 285400 31,52 397826 32,82
qoraqalpoqlar 116125 38,13 158615 33,77 155999 30,58 217505 30,97 281809 31,12 389146 32,10
qozoqlar 85782 28,17 129677 27,61 133844 26,24 186038 26,49 243926 26,94 318739 26,29
turkmanlar 9686 3,18 23259 4,95 29225 5,73 37547 5,35 48655 5,37 60244 4,97
ruslar 4924 1,62 24969 5,32 22966 4,50 25165 3,58 21287 2,35 19846 1,64
koreyslar 7347 1,56 9956 1,95 8958 1,28 8081 0,89 9174 0,76
tatarlar 884 0,29 4162 0,89 6177 1,21 7619 1,08 7617 0,84 7767 0,64
ukrainlar 621 0,20 3130 0,67 2201 0,43 2316 0,33 2005 0,22 2271 0,19
boshqirdlar 29 0,01 381 0,08 571 0,11 854 0,12 920 0,10 1090 0,09
qirg'izlar 277 0,09 181 0,04 177 0,03 400 0,06 1955 0,22 867 0,07
moldovanlar 10 0,00 16 0,00 57 0,01 343 0,04 632 0,05
beloruslar 30 0,01 214 0,05 328 0,06 517 0,07 852 0,09 567 0,05
boshqalar 2072 0,68 1697 0,36 1874 0,37 2691 0,38 2650 0,29 4038 0,33

Eslatmalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Foydalanilgan adabiyotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Кара-Калпакская Автономная Советская Социалистическая Республика // Камбоджа — Кауфмана пик. — М. : Советская энциклопедия, 1937. — (Большая советская энциклопедия : [в 66 т.] / гл. ред. О. Ю. Шмидт ; 1926—1947, т. 31).
  • Каракалпакская Автономная Советская Социалистическая Республика // Италия — Кваркуш. — М. : Советская энциклопедия, 1973. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 11).