Praksinoskop

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Germaniyaning Nyurnberg shahridan Ernst Plank tomonidan qurilgan, kichik havo dvigateli bilan ishlaydigan praksinoskop . Hozir Birmingem fan muzeyiga tegishli.
Praksinoskop - Reynaud teatri, 1880 yil
"Optik teatr", 1882 yil

Praksinoskop (gr grekcha: πράξιν - „harakat“ va σκοπέω - „qarash“) — harakatlanuvchi chizmalarni namoyish qilish uchun optik qurilma, Emile Raynaud tomonidan patentlangan (fransuzcha: Emile Reynaud) 1877 yil 30-avgust[1]. Zootrop va fenakistiskopga asoslanib, praksinoskop yana bir kinogacha boʻlgan texnologiyaga aylandi.

Ishlash printsipi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Qurilma devor balandligi taxminan 10 santimetr boʻlgan ochiq silindrdan iborat. Tsilindrning ichki qismida 8 yoki 12 ta miniatyuradan iborat chiziq mavjud boʻlib, tsilindrning markazida joylashgan oyna prizmasi, uning tomonlari soni miniatyuralar soniga toʻgʻri keladi. Prizmaning ichki radiusi silindr radiusining yarmiga tengdir. Bunday holda, har bir miniatyura prizmaning mos keladigan yuzida shunday aks ettiriladiki, aylanish paytida yuzning ogʻishi tasvirning siljishini qoplaydi va uning siljishlar orasidagi harakatsizligini taʼminlaydi. Ushbu optik kompensatsiya tufayli silindr aylanganda silliq harakatning animatsion effekti paydo boʻladi.

Koʻrish oynasi va teatr sahnalari tasvirlangan dekorativ panelli maxsus yogʻoch korpus effektni bir necha bor kuchaytiradi va „optik teatr“ deb ataladi.

Filmlarda praksinoskopdan foydalanish[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • „Buyuk va qudratli Oz“ da Teodora (Mila Kunis) va Evanorani (Reychel Vaysz) Oskar (Jeyms Franko) urib tushirilgan havo sxarida boʻlmagani uchun hali tirikligi va u yerda boʻlmaganligi bilan qoʻrqitish uchun kosmosga tasvirni uzatish vositasi sifatida praksinoskop ishlatiladi.

Yana qarang[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Изобретение аппаратуры. Выдержки из книги «Изобретение киноискусства»“ (ruscha). «Кинодороги». 2-aprel 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 29-mart 2015-yil.

Adabiyotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Жорж Садуль Всеобщая история кино / В. А. Рязанова. — М.,: «Искусство», 1958. — Т. 1. — 611 с.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]