Ozarbayjon togʻlari

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Bazarduzu - Ozarbayjonning eng baland togʻ choʻqqisi (4466 m)

Ozarbayjon togʻlari — Ozarbayjon hududining yarmidan koʻpini shimolda Katta Kavkaz va gʻarbiy va janubi-gʻarbiy qismida Kichik Kavkaz tizimiga kiruvchi togʻlar egallaydi. Talish togʻlari bilan birgalikda ular shimoliy, gʻarbiy va janubi-sharqdan Kura-Araz pasttekisligi bilan qoplangan[1].

Katta Kavkazning janubi-sharqiy qismida ikkita togʻ tizmasi mavjud: Bazarduzu choʻqqisi bilan (4466 metr) Glavniy yoki suv havzasi, Shohdag choʻqqisi bilan (4243 metr), Bolshoy yoki Lateral. Janubi-gʻarbda togʻ tizmalari asta-sekin 1000-700 metrga qarab kamayib boradi.

Kichik Kavkaz respublikaning janubi-gʻarbiy va gʻarbiy qismlarini qamrab oladi, nisbatan kichik tepalikka ega, murakkab tuzilishga ega boʻlgan togʻli hududdir. Asosiy togʻ tizmalari - Murovdag, Shahdag va Zangezur. Murobdagning janubidan Araks daryosigacha boʻlgan Qorabogʻ platosi toʻrtinchi davr soʻngan vulqonlar va lavalarning kavisli konuslarida joylashgan.

Katta Kavkaz togʻlari[tahrir]

Bazarduzu[tahrir]

Respublikaning eng baland togʻ choʻqqisi - 4466 metr balandlikdagi Bazarduzu choʻqqisi.

Shohtogʻ[tahrir]

Shohtogʻ - Katta Kavkazning sharqiy qismida, Lateral tizimidagi togʻ choʻqqisi. U asosan ohaktosh va dolomitdan iborat. Balandligi 4243 metr. Landshaft muzliklar, palapartishlik va togʻ oʻtloqlari bilan ifodalanadi. Shohtogʻ massivining gʻarbiy qismida, taxminan 3700-3800 m balandlikdagi toshlar orasida ikkita koʻl bor, ularga yoʻl Shohtogʻning gʻarbiy tomonidan oʻtadi. Bu Shahnobod daryosining irmoqlaridan biri oqib oʻtadigan tor daradir[2][3].

Toʻfantogʻ[tahrir]

Toʻfantogʻ - Ozarbayjonning Guba tumanida, Xinalig qishlogʻi yaqinida joylashgan togʻ[4]. Tarjimadagi ushbu nom mintaqadagi tez-tez uchraydigan boʻron va shamollardan kelib chiqadigan „Toʻfontog“ deya toʻfonga oʻxshatilgan[5].

Charundagʻ[tahrir]

Charundagʻ - Asosiy Kavkaz tizmasining tepasi, u ikki mamlakat hududida joylashgan: Rossiyaning Dogʻistonning Dokuzparinskiy mintaqasida va Ozarbayjonning Gabala viloyatida. Ozarbayjon Respublikasining Rossiya Federatsiyasi bilan davlat chegarasi togʻ choʻqqisi boʻylab oʻtadi[6].

Kichik Kavkaz togʻlari[tahrir]

Murovdagʻ[tahrir]

Murovdagʻ — Kichik Kavkaz tizimidagi eng baland togʻ tizmasi. Uzunligi taxminan 70 km, balandligi 3724 m (Gamish togʻi). U asosan toshloq tizmasi boʻlgan vulkanik choʻkindi qatlamlardan iborat.

Kapidjik[tahrir]

Bu Zangezur tizmasining eng baland nuqtasi va Naxichevan Avtonom Respublikasining Armaniston bilan chegarasida joylashgan[7].

Gamish[tahrir]

Gamish togʻi - Kichik Kavkaz togʻ tizimining eng baland choʻqqisi va Togʻli Qorabogʻning Murovdagʻ tizmasida joylashgan.

Galereya[tahrir]

Shuningdek qarang[tahrir]

Manbalar[tahrir]