Oksitan tili

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Oksitan tili
Milliy nomi occitan, lenga d'òc
Mamlakatlar Fransiya, Ispaniya, Italiya, Monako
Rasmiylik holati  Ispaniya (Val d'Aran)
Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 2 000 000 (1999)[1]
Tartiblovchi tashkilot Conselh de la Lenga Occitana/CLO (Occitan Language Council);[2] Congrès Permanent de la Lenga Occitana[3]
Turkumlanishi
Turkum Yevroosiya tillari
Til oilasi

Hind-Yevropa tillari

Roman tillari
Oksitan-roman ostguruhi
Alifbosi Lotin alifbosi
Til kodlari
ISO 639-1 oc
ISO 639-2 oci
ISO 639-3 oci

Oksitan tili, provansal tili — roman tillariaan biri; Jan. Fransiyada, shuningdek, Italiya shim.da tarqalgan. Soʻzlashuvchilarning umumiy soni 10 mln. kishidan ortiq. Laxjalari 2 guruhga bulinadi: shim. oksitan (limuzin, overn, provans-alp) va urta oksitan (langedok, pro-vans), shu bilan birga alohida gaskon lahjasi ham mavjud. Oksitan tili fransuz tiliga yaqin bulsada, bir qancha fonetik va morfologik jihatlari bilan undan farq qiladi. Adabiy tili 11-asrdan mavjud, 12—13-asrlarda adabiyot taraqqiyot choʻqkisiga koʻtarilgan. Ana shu davrda bir qancha lahjalarning qoʻshilishidan umumprovansal adabiy tili shakllangan. 13-asrda Pirovansning Shim. Fransiyaga qoʻshib olinishi Oksitan tili vazifa doi-rasining keskin qisqarishiga, uning bir necha alohida lahjalarga boʻlinib ketishiga olib keldi. Hozirgi Oksitan tilidagi adabiyot cheklangan holda, koʻpincha ogʻzaki muomalada qoʻllanadi. Yozuvi lotin grafikasi asosida. Kad- yozuv yodgorliklari 10—11-asrlarda yaratilgan.[4]

Oksitan tili (oksitancha talaffuzi: utsiˈta; fransuzcha talaffuzi: ɔk.si'tɑ̃) yoki Lenga d'òc (ˈleŋɡɔ ˈðɔ(k); frans. Langue d'oc) roman tillaridan biri boʻlib, unda Fransiya janubi, Italiyaning Oksitan vodiyi, Monako va Ispaniyaning Val d'Aran mintaqasida yashovchi qariyb 2 million aholi gaplashadi. Oksitan tili Kataloniya rasmiy tillaridan biri.[5] Oksitanchaga yaqin til katalan tilidir.

Manbalar[tahrir]

  1. « De fait, le nombre des locuteurs de l’occitan a pu être estimé par l’INED dans un premier temps à 526 000 personnes, puis à 789 000, » ("In fact, the number of occitan speakers was estimated by the French Demographics Institute at 526,000 people, then 789,000") Philippe Martel, "Qui parle occitan ?" in Langues et cité n°10, December 2007.
  2. CLO's statements in Lingüistica Occitana (online review of Occitan linguistics).
  3. Congrès permanent de la langue occitane / Congrès permanent de la lenga occitana - Un nouvel organisme de régulation de l’occitan au service des usagers et des locuteurs
  4. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  5. Parlament-cat.net
Vikipediya logotipi

Vikipediya oksitan tilida
boʻlimga ega:
«Acuèlh»