Kontent qismiga oʻtish

Mediana

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Medianalar

Mediana (lotincha: mediāna — oʻrta) — G uchburchak medianasi — uchburchakning bir uchi bilan shu uchi qarshisidagi tomoni oʻrtasini tutashtiruvchi kesma. Uchburchakning uchala medianalari bir nuqtada kesishadi va kesishish nuqtasida uchburchak uchidan hisoblaganda 2 : 1 nisbatda boʻlinadi. Uchburchak medianalarining kesishish nuqtasi, uning ogʻirlik markazi bilan ustma-ust tushadi. 2° tetraedr (uchburchakli piramida) medianasi — tetraedr bir uchi bilan shu uchi qarshisidagi yoq ogʻirlik markazini tutashtiruvchi kesma. Tetraedrning toʻrttala medianasi bir nuqtada kesishadi; [1]

Asosiy nisbatlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Mediananing uzunligini hisoblash uchun uchburchak tomonlarining uzunliklari ma'lum bo'lganda, Apolloniy teoremasi qo'llaniladi (Styuart teoremasi orqali yoki parallelogrammaga cho'zilgan va kvadratlar yig'indisining parallelogrammasidagi tenglikdan foydalanib olingan). yon tomonlari va diagonallar kvadratlari yig'indisi:

bu yerda mos ravishda uchburchak tomonlari medianalaridir.

Xususan, ixtiyoriy uchburchakning medianalari kvadratlari yig'indisi uning tomonlari kvadratlari yig'indisining 3/4 qismini tashkil qiladi:

.

Aksincha, uchburchakning ixtiyoriy tomonining uzunligini medianalarda ifodalash mumkin:

bu yerda uchburchakning mos tomonlariga medianalar, uchburchakning tomonlari.

Har qanday uchburchakning maydoni , uning medianalari uzunligi bilan ifodalangan:

bu yerda mediana uzunliklari yig‘indisining yarmi.



  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil