Jaroslav Drobný

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Jaroslav Drobný (Czech pronunciation: [ˈjaroslav ˈdrobniː] ;[1] 1921-yil 12-oktyabr — 2001-yil 13-sentyabr) havaskor tennis va xokkey boʻyicha jahon 1-raqamli chempioni boʻlgan. U 1949-yilda Chexoslovakiyani tark etgan va 1959-yilda Buyuk Britaniya fuqaroligini olishdan oldin Misr fuqarosi sifatida sayohat qilgan va 2001-yilda vafot etgan. 1954-yilda u Wimbledon chempionatida gʻolib chiqqan Afrika fuqaroligiga ega boʻlgan birinchi va hozirgi kunga qadar yagona tennischi boʻldi (Rojer Federerdan tashqari, Janubiy Afrika fuqaroligiga ega, lekin sportda faqat Shveysariyani rasman ifodalaydi).

Jaroslav Drobný
Jaroslav Drobný 1958.jpg
Mamlakat Andoza:Country data Protectorate of Bohemia and Moravia Bohemia and Moravia (until 1945)
Chexoslovakiya Czechoslovakia (1945—1950)
Misr Egypt (1950—1959)
Birlashgan Qirollik Great Britain (after 1959)
Istiqomat joyi London[2] va Praga[3]
Tugʻilishi 12-oktabr 1921-yil
Prague, Czechoslovakia
Vafoti 13-sentabr 2001-yil(2001-09-13)
(79 yoshda)
Tooting, London, England
Professionallik 1938 (amateur tour)
Faoliyati tugashi 1969
Ishlatadigan qoʻli Left-handed (one-handed backhand)
Olgan jami pul mukofot(lar)i miqdori
Int. Tennis HoF 1983 (aʼzolik sahifasi)
Yakkalik bahslar
Rekordi 113–36
Jami titullari 147
Eng yuqori pozitsiyasi No. 1 (1954, Lance Tingay)[4]
„Katta dubulgʻa“ turniri yakkalik bahslari natijalari
Australian Open 2R (1950)
French Open W (1951, 1952)
Wimbledon W (1954)
US Open SF (1947, 1948)
Juftlik bahslari
Rekordi 0–1
„Katta dubulgʻa“ turniri juftlik bahslari natijalari
Australian Open F (1950)
French Open W (1948)
Wimbledon F (1951)
„Katta dubulgʻa“ turniri aralash juftlik bahslari natijalari
French Open W (1948)
Wimbledon SF (1948)
Medallari va yutuqlari

Tennisdagi faoliyati[tahrir | manbasini tahrirlash]

Drobný besh yoshida tennis oʻynashni boshlagan va toʻp oʻynagan bolaligida jahon miqyosidagi oʻyinchilarni, shu jumladan vatandoshi Karel Kojeluhni kuzatgan.[5] U ajoyib chap qoʻl bilan tebranish va yaxshi forehand edi.[6] Drobný oʻzining birinchi Wimbledon chempionatida 1938-yilda oʻynadi va birinchi raundda Alexandro Rasselga yutqazdi. Ikkinchi jahon urushidan soʻng Drobny 1946-yilgi Wimbledon chempionatining toʻrtinchi bosqichida Jek Kramerni magʻlub etib, yarim finalda magʻlub boʻlish uchun etarli edi.[7] 1951 va 1952-yillarda u Fransiya Ochiq chempionatida gʻolib chiqdi, finalda Erik Sturgessni magʻlub etdi va keyingi yili Frank Sedgmanga qarshi chempionlikni saqlab qoldi.[8] Drobný 1949 va 1952-yillarda Wimbledonda magʻlub boʻlgan finalchi boʻlgan va nihoyat 1954-yilda Ken Rouzollni magʻlub etib, Norman Bruksdan keyin Wimbledonni qoʻlga kiritgan birinchi chap qoʻlchi boʻlgan.[9]

U Italiya chempionatida (1950, 1951 va 1953) uchta yakkalik chempionligini qoʻlga kiritdi.[10][11][12]

Drobny 1954-yilda The Daily Telegraph nashri Lance Tingay tomonidan dunyoning birinchi havaskori boʻlgan. U, shuningdek, 1948-yilda Lennart Bergelin bilan oʻynab, Fransiya Ochiq chempionatining juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi va 1948 Fransiya Ochiq chempionatida Patrisiya Kanning Todd bilan juftlikda aralash juftlik chempionligini qoʻlga kiritdi.

Drobny Wimbledonda toʻrt xil milliy oʻziga xoslik ostida ishtirok etganlik sharafiga ega edi. 1938-yilda, 16 yoshida, u vatani Chexoslovakiyaga yoʻl oldi. Bir yil oʻtgach, nemislar Chexoslovakiyani bosib olgandan soʻng, u rasmiy ravishda Chexoslovakiya va Moraviya protektorati vakili edi. Ikkinchi jahon urushidan keyin u yana Wimbledonda chexoslovak sifatida boshlandi, lekin 1949-yilda kommunistik rejimdan voz kechishni tanladi — 1949-yil 11-iyulda Chexoslovakiyani butunlay tark etdi[13]

Sport faoliyatidan chetlanishi[tahrir | manbasini tahrirlash]

1948-yilgi Chexoslovakiya davlat toʻntarishidan soʻng Drobný kommunistik tashviqot uni oʻz maqsadlari uchun ishlatganidan tobora koʻproq norozi boʻldi. Oʻsha paytda u uzoq masofaga yuguruvchi Emil Zatopek bilan birga Chexoslovakiyaning eng mashhur sportchisi edi. Borgan sari Drobnýga endi u turnirlarga bemalol sayohat qila olmasligi va yangi tuzumdan norozi boʻlib qolgani ayon boʻldi. Bu oxir-oqibat uning vatanidan qochib ketishiga olib keldi.

1949-yil 27-iyulda Shveysariyaning Gstaad shahrida oʻtkazilgan tennis turnirida oʻynab yurgan Drobný Chexiya Devis Kubogi oʻyinchisi Vladimir Chernik bilan SSSR hukumatining oʻynamaslik haqidagi koʻrsatmalariga boʻysunmay Chexoslovakiyadan qochib ketdi.[14] „Menda bor narsa bor edi, — deb yozadi u, — bir nechta koʻylak, tish choʻtkasi va 50 dollar edi“.[5] Drobný va Chernik Chexoslovakiya Devis Kubogi jamoasining asosiy tarkiblari edi. Ikki marta ularning ikkalasi oʻz mamlakatlarini Devis Kubogining yarim finaliga olib chiqishgan, 1947 va 1948-yilda Avstraliyaga yutqazgan. Drobný Devis Kubogidagi 43 oʻyindan 37 tasida gʻalaba qozongan.[8]

Fuqaroligi yoʻq boʻlib qolgan Drobný Shveysariya, AQSh va Avstraliya qogʻozlarini olishga harakat qildi, oxir oqibat Misr unga fuqarolikni taklif qildi. U 1950-yildan 1959-yilgacha Wimbledonda Misrni himoya qilgan, shu jumladan 1954-yilgi chempionlik musobaqasi. U Buyuk dubulgʻa turkumidagi tennis turnirida gʻolib chiqqan yagona Misr fuqarosi. 1954-yilda Wimbledonda gʻalaba qozongan paytda, Drobný allaqachon Buyuk Britaniyada yashagan (Leyk Xaus, Dormans bogʻida, Sharqiy Grinstead Sasseks yaqinida), lekin u 1960-yilda Wimbledondagi soʻnggi chiqishida, 38 yoshida. yangi vatani Buyuk Britaniyani ifodalaydi. London gazetasi 1959-yil 24-iyulda u oʻsha yilning 8-mayida „tabiiylikka qabul qilingan“ligini eʼlon qildi.

Yutuqlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Oʻzining havaskorlik faoliyati davomida Drobný 130 dan ortiq yakkalik unvonlarini qoʻlga kiritdi va 1946-yildan 1955-yilgacha dunyoning eng yaxshi havaskorlari orasida 10 tadan joy oldi. Drobny 1983-yilda Rod- Aylend shtatining Nyuport shahridagi Xalqaro tennis shon-shuhrat zaliga kiritilgan. U tennis boʻyicha Wimbledonning noyob kombinatsiyasini va xokkey boʻyicha jahon chempionligini qoʻlga kiritgan yagona odamdir.

Umuman olganda, Drobný Wimbledonda 17 marta maydonga tushdi, har doim oʻzining markali rangli koʻzoynak taqib yurgan, chunki eski xokkey jarohati uning koʻrish qobiliyatiga taʼsir qilgan. Drobny — koʻzoynak taqib yurgan holda Wimbledon chempionligini qoʻlga kiritgan yagona erkak tennischi. Billi Jan King va Martina Navratilova koʻzoynak taqib yurgan yagona Wimbledon chempioni ayollardir. Koʻzoynak bilan oʻynash bilan mashhur boʻlgan Artur Ashe 1975-yilda Wimbledonda gʻalaba qozongan paytda kontakt linzalariga oʻtgan edi.

Drobny har qanday oʻyinchi orasida eng koʻp loy kort titullarini qoʻlga kiritdi (90 dan ortiq).[15][16]

Xokkey faoliyati[tahrir | manbasini tahrirlash]

1938-yildan 1949-yilgacha Drobny Chexoslovakiya xokkey ligasida markazda oʻynadi.[5] 1948-yilgi Olimpiadada Chexoslovakiya xokkey jamoasi bilan kumush medal sovrindori boʻlgan. Final oʻyinida Chexoslovakiya va Kanada golsiz durangga erishdi, ammo Kanada umumiy gol oʻrtacha koʻrsatkichi yaxshiroq boʻlgani uchun oltin medalni qoʻlga kiritdi. Drobný Olimpiadada 8 oʻyinda 9 ta gol urdi. Yaroslav Drobný, shuningdek, 1947-yilda Pragada boʻlib oʻtgan xokkey boʻyicha jahon chempionatida oltin medallarni qoʻlga kiritgan Chexoslovakiya milliy xokkey jamoasi aʼzosi edi. U turnirda 7 oʻyinda 15 ta gol urdi, shu jumladan AQSh ustidan irodali gʻalabada xet-trik qayd etib, oʻz mamlakatiga ilk bor jahon chempionligini taqdim etdi. 1997-yilda Drobny Xalqaro xokkey federatsiyasi (IIHF) shon-sharaf zaliga kiritildi.[17] Drobný 1949-yilda Boston Bryuins uni zaxiraga qoʻyganida Milliy xokkey ligasida qatnashgan birinchi Yevropalik tennischi boʻlishi mumkin edi. Koʻrinishidan, unga Bostonga oʻynash uchun 20 000 dollar taklif qilishgan, lekin u rad javobini berib, havaskor xokkey oʻynashni va yozda tennis oʻynash moslashuvchanligini saqlab qolishni afzal koʻrdi.[18] 1965-yil 27-yanvarda birinchi marta Nyu-York Reynjers safida ish boshlaganida, NHLda oʻynagan birinchi yevropalik shvetsiyalik Ulf Sterner boʻldi.

Yaroslav Drobnyning Pragadagi 1-chex maysa tennis klubidagi lavhasi
Misr terma jamoasida oʻynayotgan Yaroslav Drobny ®, 1953-yilda Rimda boʻlib oʻtgan Italiya chempionati finalida Drobny gʻalaba qozonganidan keyin 18 yoshli Lyu Xoad (l) tomonidan tabriklanadi.

Avtobiografiya[tahrir | manbasini tahrirlash]

1955-yilda Yaroslav Drobny oʻzining "Surgundagi chempion " nomli avtobiografiyasini nashr etdi. U bir vaqtlar ingliz turniri oʻyinchisi Rita Anderson Jarvis bilan turmush qurgan. U 2001-yil 13-sentyabrda Londonning Tuting shahrida 79 yoshida vafot etdi.[19]

Grand Slam (Katta dubulgʻa) finallari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Yakkalik: 8 (3 ta unvon, 5 ikkinchi oʻrin)[tahrir | manbasini tahrirlash]

Natija Yil Chempionat Qoplama Raqib Hisob
Yoʻqotish 1946-yil Fransiya chempionati Loy Fransiya Marcel Bernard 3-6, 2-6, 6-1, 6-4, 6-3
Yoʻqotish 1948-yil Fransiya chempionati Loy Qoʻshma Shtatlar Frank Parker 6-4, 7-5, 5-7, 8-6
Yoʻqotish 1949-yil Wimbledon Oʻt Qoʻshma Shtatlar Ted Schroeder 3-6, 6-0, 6-3, 4-6, 6-4
Yoʻqotish 1950 Fransiya chempionati Loy Qoʻshma Shtatlar Budge Patty 6-1, 6-2, 3-6, 5-7, 7-5
Gʻalaba qozon 1951-yil Fransiya chempionati Loy Janubiy Afrika Eric Sturgess 6-3, 6-3, 6-3
Gʻalaba qozon 1952-yil Fransiya chempionati (2) Loy Avstraliya (davlat) Frank Sedgman 6-2, 6-0, 3-6, 6-4
Yoʻqotish 1952-yil Wimbledon Oʻt Avstraliya (davlat) Frank Sedgman 4-6, 6-2, 6-3, 6-2
Gʻalaba qozon 1954-yil Wimbledon Oʻt Avstraliya (davlat) Ken Rosewall 13-11, 4-6, 6-2, 9-7

Juftliklar: 4 (1 ta chempionlik, 3 ta ikkinchi oʻrin)[tahrir | manbasini tahrirlash]

Natija Yil Chempionat Qoplama Hamkor Raqiblar Hisob
Gʻalaba qozon 1948-yil Fransiya chempionati Loy Shvetsiya Lennart Bergelin Avstraliya Harry Hopman

Avstraliya Frank Sedgman

8-6, 6-1, 12-10
Yoʻqotish 1950 Fransiya chempionati Loy Qoʻshma Shtatlar Bill Talbert Qoʻshma Shtatlar Tony Trabert

Janubiy Afrika Eric Sturgess

6-2, 1-6, 10-8, 6-2
Yoʻqotish 1950 Avstraliya chempionati Oʻt Janubiy Afrika Eric Sturgess Avstraliya John Bromwich

Avstraliya Adrian Quist

6-3, 5-7, 4-6, 6-3, 8-6
Yoʻqotish 1951-yil Wimbledon Oʻt Janubiy Afrika Eric Sturgess Avstraliya Ken McGregor

Avstraliya Frank Sedgman

3-6, 6-2, 6-3, 3-6, 6-3

Aralash juftliklar: 1 (1 nom)[tahrir | manbasini tahrirlash]

Natija Yil Chempionat Qoplama Hamkor Raqiblar Hisob
Gʻalaba qozon 1948-yil Fransiya chempionati Loy Qoʻshma Shtatlar Patricia Canning Todd Qoʻshma Shtatlar Doris Hart

Avstraliya Frank Sedgman

6-3, 3-6, 6-3

Sport faoliyatidagi turnirlar xronologiyasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

1938 1939 1940 1941 1942 1943 1944 1945 1946 1947 1948 1949 1950 1951 1952 1953 1954 1955 1956 1957 1958 1959 1960 1961 1962 1963 1964 1965 SR W–L Win %
<b id="mwAWs">Grand Slam turnirlari</b>
Australian Open A A A A A A A 3R A A A A A A A A A A A A A A A 0 / 1 1-1 50 %
French Open A A F A F A F W W SF 4R A 4R 2R 4R 4R 2R A 1R<sup id="mwAbE">1</sup> 3R 1R 1R 2 / 16 46-13 78 %
Wimbledon 1R 3R SF QF 2R F SF 3R F SF W QF 1R 2R 4R 1R 1R A A A A A 1 / 17 50-16 76 %
US Open A A A A A A A A A SF SF QF 3R A A A A A A A A A A A A A 1R A 0 / 5 15-5 75 %
Hisob 0-1 2-1 10-2 8-2 12-3 9-2 13-4 8-1 11-1 9-2 10-1 4-1 3-2 2-2 6-2 2-2 1-2 0-0 1-1 1-2 0-1 3 / 39 112–35 76 %

1 Drobny oʻynamadi. Uning raqibi yoʻldan oʻtishga muvaffaq boʻldi.

Ommaviy madaniyatda[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ivan Blatni Drobnyga murojaat qilgan " Wimbledon chempionati " sheʼrini yozgan.[10][20][21]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. "Jaroslav" in isolation: [ˈjaroslaf].
  2. — С. 571.
  3. — С. 572.
  4. United States Lawn Tennis Association (1972). Official Encyclopedia of Tennis (First Edition), p. 426.
  5. 5,0 5,1 5,2 „Jaroslav Drobny“. The Guardian (5-sentabr 2001-yil). Qaraldi: 5-iyul 2012-yil.
  6. „Jaroslav Drobny“. www.tennis.co.nf. 4-oktabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 3-oktabr 2017-yil.
  7. „Wimbledon – The Championships 1946 – Gentlemen's Singles“. AELTC.
  8. 8,0 8,1 „Jaroslav Drobný, 79, a Star In Tennis and Olympic Hockey“. The New York Times (16-sentabr 2001-yil).
  9. „Wimbledon draws archive – 1954 Gentlemen's Singles“. AELTC.
  10. 10,0 10,1 „Hall of Famers – Jaroslav Drobny“. International Tennis Hall of Fame.
  11. „Hoad Beaten By Drobny.“. The Newcastle Sun (12-may 1953-yil), s. 12.
  12. „Muster wins another clay court title“. Star-News. AP (20-may 1996-yil).
  13. Sarah Kirkham. „Throwback Thursday: The many faces of Jaroslav Drobný“. www.wimbledon.com. AELTC (7-avgust 2014-yil). 18-may 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi.
  14. „CZECH TENNIS STARS DEFY GOVERNMENT“. AP Archive (25-iyul 1949-yil). Qaraldi: 18-aprel 2018-yil.
  15. Garcia. „Jaroslav Drobny: Career tournament results - Clay“. thetennisbase.com. Tennismem SL. Qaraldi: 19-noyabr 2017-yil.
  16. Velickkovic, Nikola. „Jaroslav Drobny Wimbledon Champion from Africa“. Intelligencer Post (29-iyun 2017-yil). Qaraldi: 19-noyabr 2017-yil.
  17. „IIHF Hall of Fame“. International Ice Hockey Federation.
  18. Grasso, John. Historical Dictionary of Tennis. Lanham, Maryland: Scarecrow Press, 2011 — 88, 89 bet. ISBN 978-0810872370. 
  19. „Jaroslav Drobny“. Telegraph Newspaper (15-sentabr 2001-yil). Qaraldi: 19-noyabr 2013-yil.
  20. Martin Tharp, Rachel Mikos, David Vaughan (22 February 2004) Ivan Blatny: the strange story of a Czech poet in English exile. radio.cz
  21. Jaroslav Drobný.

Shuningdek[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Vallechinskiy, Devid va Jeym Lokki (2009). „Xokkey: Erkaklar“. Qishki Olimpiya oʻyinlarining toʻliq kitobida: 2010-yil nashri . London: Aurum Press Limited. p. 23

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Jaroslav Drobný at the International Tennis Hall of Fame
  • Jaroslav Drobný Xalqaro tennis federatsiyasi saytida Buni Vikimaʼlumotlarda tahrirlash
  • Jaroslav Drobný at the Association of Tennis Professionals
  • Jaroslav Drobný at the Davis Cup
  • Jaroslav Drobný at Olympedia
  • Jaroslav Drobný at Olympics.com
  • Biographical information and career statistics from Eliteprospects.com