Jaguar

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
Jaguar XE 2016

Jaguar[1] — koʻp millatli avtomobil ishlab chiqaruvchi Jaguar Land Rover brendi. Bosh qarorgohi Koventrining Gʻarbiy Midlend chekkasida joylashgan. 2008-yildan beri Indian Tata Motors kompaniyasiga tegishli.

Jaguar 1922-yilda Swallow Sidecar kompaniyasi sifatida tashkil etilgan va yon aravachalar ishlab chiqargan. Ikkinchi jahon urushidan keyin " SS " ning noqulay kombinatsiyasini oldini olish uchun nom „Jaguar“ ga oʻzgartirildi. 1966-yilda British Motor Corporation bilan birlashtirilib, British Motor Holdings (BMH), 1968-yilda Leyland Motor Corporation bilan birlashtirildi va British Leyland deb oʻzgartirildi. 1975-yilda kompaniya milliylashtirildi.

Jaguar Britaniyaning Leyland kompaniyasidan chiqarilgan va 1984-yilda London fond birjasida roʻyxatga olingan va avtomobil ishlab chiqaruvchi Ford tomonidan sotib olingan 1990-yilgacha FTSE 100 indeksining tarkibiy qismi boʻlgan. Yaqinda Jaguar Britaniya Bosh vaziri uchun, oxirgi marta 2010-yil may oyida XJ, shuningdek, qirolicha Yelizaveta II va shahzoda Charlz uchun mashinalar ishlab chiqarmoqda. 1987-yildan[2] Jaguarlar Koventridagi Utley zavodidagi Jaguar Land Rover muhandislik markazida va Uorvikshirdagi Gaydon markazida ishlab chiqilgan. Birmingemdagi Castle Bromwich yigʻish zavodida ishlab chiqarilgan, baʼzi ishlab chiqarish Solihull’da boshlanishi kutilmoqda.

2013-yil sentabr oyida Koventridagi Uorvik universitetida yangi avlod avtomobil texnologiyasini yaratish uchun 100 million funt sterlinglik ilmiy-tadqiqot markazi ochish rejalari eʼlon qilindi. Avtomobil ishlab chiqaruvchisi uning ustida 1000 ga yaqin olim va muhandislar ish olib borishini, qurilish ishlari 2014-yilda boshlanishini aytdi.

Tarix[tahrir | manbasini tahrirlash]

1939-yil Jaguar SS
Jaguar XK (2005)
Jaguar XF

Kompaniyaning mavjudligi 1920-yillarda boshlangan. Bu vaqt ichida u Swallow Sidecar kompaniyasi boʻlib, mototsikllar uchun yon aravachalar ishlab chiqargan. Bu koʻp daromad keltirmadi, shundan soʻng kompaniya ixtisoslashuvini Ostin 7 uchun butlovchi qismlar ishlab chiqarishga oʻzgartirdi. 1927-yilda yakunlangan katta buyurtmadan soʻng, daromad kompaniyaga ishlab chiqarishni kengaytirish va Fiat 509A, Morris uchun butlovchi qismlarni ishlab chiqarish imkonini berdi. Cowley, Wolseley Hornet modellarini yaratdi va keyin yangi avtomobil modellarini loyihalash va ishlab chiqishni boshladi.

XX asrning oʻrtalarida kompaniya oʻz nomini Jaguarga oʻzgartirdi, chunki kompaniyaning bosh harflari SS fashistlar rejimi bilan urushdan keyin bogʻliq edi. Shu bilan birga, Jaguar Mk VII paydo boʻldi, unda dvigatel kuchi 190 ot kuchiga koʻtarildi. 1950-yilda Jaguar Daimler Motor Company (Daimler-Benz bilan adashtirmaslik kerak) bilan hamkorlikni boshladi, u oʻz sinfida Jaguarlarga oʻxshash avtomobillarni ishlab chiqardi. Daimler 1960-yildan beri Jaguar tarkibiga kiradi. Savdoda qiyinchiliklarga duch kela boshlagan kompaniyaning oʻzi 1966-yilda hamkorlik qila boshladi va British Motor tarkibiga kirdi. Oʻshandan beri Jaguar modellari tobora ommalashib bormoqda.

1960-yillarga kelib, Jaguar 3,4 litrgacha dvigatelli Jaguar XK150 va XK150 Roadster modellari bilan Amerika bozorini zabt etdi. 1960-yillardan 1980-yillarga qadar bir qator sport modellari, shuningdek, yuqori narxda sotilgan, ammo yuqori sifatli sedanlar ishlab chiqarildi.

1960-yillarning oxirida Jaguar modeli yangilangan 6 silindrli dvigatel bilan chiqarildi. Biroz vaqt oʻtgach, 1970-yillarning boshida, 311 ot kuchiga ega 12 silindrli dvigatel bilan Jaguar XJ12 ishlab chiqarila boshlandi. 1968-yildan 1983-yilgacha quyidagi modellar ishlab chiqarilgan: Jaguar XJ8 — sedan, XJR 4.0 Supercharged, Jaguar XJ-C — kupe, Jaguar XJ-S — unga birinchi marta AJ6 dvigateli oʻrnatildi. 1988-yilda yangi model chiqarildi, u yana mashhurlikka erishdi — Jaguar XJ220, lekin keyinchalik u oʻzgartirildi va Tokioda avtomobil koʻrgazmasida namoyish etildi.

1980-yillarning oxirida sport avtomobil modellarini ishlab chiqaradigan Jaguar Sport kompaniyasining filiali ochildi. Keyin Jaguar Fordning boʻlinmasiga aylanadi. 1990-yillarning oxirida Shveytsariyadagi koʻrgazmada kupe orqasidagi sport avtomobili modeli, shuningdek, kabriolet namoyish etildi.

Jaguar XJ

2000-2004-yillarda Jaguar markali avtomobillar Formula 1da yana Jaguar jamoasi sifatida Cosworth dvigatellaridan foydalangan holda raqobatlashdi. Ayniqsa, buning uchun F-Type Concept va Silverstone rusumli avtomobillar ishlab chiqarilgan.

2019-yilda Jaguar I-Pace elektromobili 2018-yilda Yevropaning eng yaxshi avtomobili deb topildi. Shuningdek, kompaniya ushbu sovrinni birinchi marta olganini ham sezish mumkin[3].

2019-yilda kompaniya yangi, toʻliq alyuminiy MLA platformasi asosidagi flagman J-Pace krossoverini eʼlon qildi, u ham Range Rover SUVning yangi avlodida qoʻllanilishi rejalashtirilgan. Mashina mexanik toʻliq gʻildirakli haydovchini yoʻqotadi — orqa oʻq elektr motor tomonidan boshqariladi, old aks — anʼanaviy ichki yonish dvigateli[4]. Avtomobilning chiqarilishi 2021-yilga moʻljallangan.

Egalari va boshqaruvi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Jaguar Cars toʻliq Hindiston avtomobil ishlab chiqaruvchisi Tata Motors tomonidan nazorat qilinadi va Jaguar Land Rover Group tarkibiga kiradi.

Faoliyat[tahrir | manbasini tahrirlash]

Jaguar Land Rover guruhi Buyuk Britaniyada uchta va Hindistonda bitta zavodga ega. Yaqin kelajakda Xitoy va Saudiya Arabistonida yangi ishlab chiqarish quvvatlarini ochishga tayyorlanmoqda.

Rossiyada sotish[tahrir | manbasini tahrirlash]

Rossiyadagi rasmiy dilerlik tarmoqlari orqali yangi avtomobillarni sotish:

Yil S-turi XF XJ XK X turi Jami Dinamiklar
2006 150 105 54 584 893 71 %
2007 180 120 112 723 1135 27 %
2008 32 826 124 123 584 1689 49 %
2009 578 63 51 241 933 Decrease 45 %
2010 573 225 45 15 858 Decrease 8 %
2011 765 381 35 1 1182 38 %
2012[5][6] 1059 406 41 1506 27 %

Tarkib[tahrir | manbasini tahrirlash]

boshqaruv sedanlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Jaguar 2½ litr salon (1935-1948)
  • Jaguar 3½ Litr saloni (1937-1948)
  • Yaguar Mark V (1948-1951)
  • Yaguar Mark VII (& VIIM) (1951-1957)
  • Yaguar Mark VIII (1957-1958)
  • Yaguar Mark IX (1959-1961)
  • Yaguar Mark X (1961-1966)
  • Jaguar 420G (1966-1970)
  • Jaguar XJ 6 1, 2 va 3 seriyalari (1968-1987)
  • Jaguar XJ 12 (1972-1992)
  • Jaguar XJ6 (XJ40) (1986-1994)
  • Jaguar XJ 12 (XJ81) (1993-1994)
  • Jaguar XJ6 va XJ12 (X300 va X301) (1995-1997)
  • Jaguar XJ 8 (X308) (1998-2003)
  • Jaguar XJ (X350) (2004-2009)
  • Jaguar XJ (X351) (2009-2019-yildan)

ixcham sedanlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Jaguar 1½ Litr saloni (1935-1949)
  • Jaguar Mark 1 (1955-1959)
  • Jaguar Mark 2 (1959-1967)
  • Jaguar S tipi (1963-1968)
  • Jaguar 420 (1966-1968)
  • Jaguar 240 va 340 (1966-1968)
  • Jaguar S-Type (1999-2008)
  • Jaguar X-Type (2001-2009)
  • Jaguar XF (2008-yildan beri)
  • Jaguar XE (2015-yildan beri)

Sport[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Jaguar XK120 (1948-1954)
  • Jaguar XK140 (1954-1957)
  • Jaguar XK150 (1957-1961)
  • Jaguar E-Type (1961-1974)
  • Jaguar XJ-S (1975-1996)
  • Jaguar XJ220 (1992-1994)
  • Jaguar XK 8, Jaguar XK R (X100) (1996-2006)
  • Jaguar XK, Jaguar XK R (X150) (2006-2014)
  • Jaguar F-Type (2013-yildan beri)

Poyga[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Jaguar XK-120C (1951-1952), 24 soatlik Le Mans gʻolibi[7]
  • Jaguar C-Type (1951-1953), 24 soat Le Mans gʻolibi[8]
  • Jaguar D-Type (1954-1957), Le Manning 24 soatlik uch karra gʻolibi[9][10][11]
  • Yengil vaznli Jaguar E-Type (1963-1964)
  • Jaguar XJR-5 — XJR-17 (1985-1992), 24 soatlik Le Mans[12][13] ikki karra gʻolibi, sport avtomobillari boʻyicha jahon chempionatining uch karra gʻolibi
  • Jaguar XFR (2009)
  • Jaguar XKR GT2 RSR (2010)
  • Jaguar R1 (2000), Formula 1 poyga mashinasi
  • Jaguar R2 (2001), Formula 1 poyga mashinasi
  • Jaguar R3 (2001), Formula 1 poyga mashinasi
  • Jaguar R4 (2003), Formula 1 poyga mashinasi
  • Jaguar R5 (2004), Formula 1 poyga mashinasi

Krossoverlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Jaguar F-Pace (2016-yildan beri)
  • Jaguar E-Pace (2018-yildan beri)
  • Jaguar i-Pace (2018-yildan) 2019-yilning eng yaxshi avtomobili (COTY-2019)

kontsept avtomobillari[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • E1A — Birinchi E-Tip prototipi
  • E2A — Ikkinchi E-Tip prototipi
  • XJ13 (1966)
  • Pirana (1967)
  • XK180 (1998)
  • F-toifa (2000) — Roadster
  • R-Coupé (2002) — 4 oʻrindiqli hashamatli kupe, Bentley Continental GT raqibi
  • Fuore XF 10 (2003)
  • R-D6 (2003) — 4 oʻrinli ixcham kupe
  • XK-RR — Jaguar XK kupesining soʻnggi avlodining yuqori samarali versiyasi
  • XK-RS — Jaguar XK Kabrioletning soʻnggi avlodining yuqori unumdorlikdagi versiyasi
  • Concept Eight (2004) — Jaguar XJ uzun gʻildirak bazasining hashamatli versiyasi
  • C-X17 (2013) — krossover
  • C-XF (2007)
  • C-X75 kontseptsiyasi (2010) — Superkar
  • XKR 75 (2010) — Superkar
  • B99 (Bertone 99) (2011)

Galereya[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Василий Ефанов. „Как правильно говорить: "Ягуар" или "Джегьюар"?“. auto.vesti.ru (16-dekabr 2016-yil). 22-yanvar 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-yanvar 2019-yil.
  2. Graham Robson. Jaguar XJ-S: The Complete Story. ISBN 1-86126-933-1. 
  3. Владимирский, Игорь. „Автомобилем года — 2019 стал электрический Jaguar I-Pace“. autoreview.ru (4-mart 2019-yil). Qaraldi: 5-mart 2019-yil.
  4. „Кроссовер Jaguar J-Pace выйдет в 2021 году“ (ru). Коммерсантъ (25-mart 2019-yil). 25-mart 2019-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 25-mart 2019-yil.
  5. Rezultati prodaj legkovix i lyogkix kommercheskix avtomobiley v Rossii za 2012 godAndoza:Недоступная ссылка, ofitsialniy press-reliz na aebrus.ru, 15-yanvarya 2013 g.
  6. Gazeta „Avtorevyu“ № 3 2013 g.
  7. „24 h Le Mans 1951“. 6-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2011-yil.
  8. „Доступ ограничен“. 6-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2011-yil.
  9. „Доступ ограничен“. 6-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2011-yil.
  10. „Доступ ограничен“. 6-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2011-yil.
  11. „Доступ ограничен“. 6-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2011-yil.
  12. „Доступ ограничен“. 6-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2011-yil.
  13. „Доступ ограничен“. 6-iyun 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-may 2011-yil.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]