Iroq Kurdistoning mustaqilligi haqida referendum (2017)

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Iroq Kurdistoning mustaqilligi boʻyicha referendum

Iraqi Kurdistan in Iraq (de-facto and disputed hatched).svg
Iroq Kurdistoni Iroqda joylashuvi      Iroq Kurdistonining rasmiy hududlari      Iroq Kurdistoni 2015-yilgi fuqaro urushi kezida bosib olingan hududlar      Iroq Kurdistoni daʼvo qilyatgan hududlar      Iroqning qolgan qismi

     Iroq Kurdistoni, Iroq hukumati nazoratida
Boʻlgan joyi Kurdiston
Sana 25-sentabr 2017-yil
Natijalar
Ovozlar  %
Ha 3 159 517 91,83%
Yoʻq 281 098 8,17%
Jami ovozlar 3 440 616 100.00%
Roʻyxatdan oʻtgan saylovchilar/kelish 4 581 255 75,1%


Iroq Kurdistoning mustaqilligi boʻyicha referendum 25-sentabr 2017-yili boʻlib oʻtgan[1]. Oldin referendumni 2014-yili oʻtkazilishi rejalashtirilgan edi, ammo Kurdiston hududiy hukumati va Iroq federal hukumati qarama qarshiliklari boyis referendum keyinga qoldirildi (2014-yili rasmiy boʻlmagan referndum-soʻrovnoma oʻtkazilgan edi). Kurdlarning referendumni oʻtkazishiga Iroqning shimoliga IShID bostirishi ham xalal berdi, Iroq Harbiy kuchlarining askarlari ayrim tumanlarni tashlab ketdilar, keyinchalik Peshmer bosib olindi va asosan kurdlar kuchlari nazorat ostida boʻldi. Referendum Iroq Kurdistoni hududlarida oʻtkazildi va hamda Erbil tumanlari nazorat qilinyatgan hududlarida, xususan Kirkuk neft provinsiyasida[2].

2014 — 2017 yillar davrida referendum bir necha marotaba bekor qilingan edi, sababi kurdlar harbiy kuchlari, Iroq markaziy hukumati bilan Mosulni ozod qilinishida hamkor qilgan edilar. 7-iyun 2017-yili Iroq Kurdistoni prezidenti Masud Barzani Kurdiston demokratik partiyasi, Kurdiston vatanparvarlar ittifoqi, Kurdiston Islom ittifoqi, Kurdiston Islom harakati, Kurdiston kummunistik partiyasi, Kurdiston mehnatkashlar partiyasi, Kurdiston mehnatkashlar va ishchilar partiyasi, Kurdiston rivojlanishi va islohotlanishi partiyasi, Erbil turkman roʻyxati, Iroq turkman fronti, Turkmaniston rivojlanishi partiyasi, Kurdiston parlamenti arman roʻyxati, Assiriya demokratik harakati va Assiriya-Haldey xalqaro kengashi vakillari bilan uchrashdi. Shu uchrashuvda Iroq Kurdistoni mustaqilligi boʻyicha referendum 25-sentabr 2017-yilga rejalashtirilindi[3].


Ovoz berish[tahrir]

Ovoz berish varaqasi kurd, turk, suriya va arab tillarida mavjud edi. Varaqada bunday yozilgan edi: "Siz Kurdiston hududi va Kurdiston tumanlari tashqarisidagi maʼmuriyat hududlari mustaqil boʻlishini istaysizmi?" (tasvir)

Partiyalar qarashlari[tahrir]

Parties represented in Kurdistan Region Parliament
Tanlash Partiya Oʻrinlar Rahbar Siyosiy holati Manba
YesY Ha KDP Kurdiston demokratik partiyasi 38 Masoud Barzani Hartomonlama partiya [4]
PUK Kurdiston Vatanparvarlar ittifoqi 18 Jalal Talabani Hartomonlama partiya [5]
KIU Kurdiston Islom ittifoqi 10 Salaheddine Bahaaeddin Oʻnglar [6]
KSDP Kurdiston sotsial demokratik partiyasi 1 Mohammed Haji Mahmoud Chapsentrist [7]
KCP Kurdiston kummunistik partiyasi 1 Kamal Shakir Oʻta chaplar [8]
KTP Kurdiston mehnatkashlar partiyasi 1 Balen Mahmoud Chaplar [9]
KIM Kurdiston Islom harakati 1 Erfan Ali Abdulaziz Hartomonlama partiya [9]
TDL Turkmaniston rivojlanishi partiyasi 2 Mohammad Sadaddin Zamonaviy Islom [10]
CSAPC Assiriya-Haldey xalqaro kengashi 2 Sarkis Aghajan Kamchilik boʻlgan xalqlar huqulari [11]
ETL Erbil turkman roʻyxati 1 Kamchilik boʻlgan xalqlar huqulari [9]
KIG Kurdiston Islom guruhi 6 Ali Bapir Hartomonlama partiya [12]
Gorran Oʻzgarish harakati 24 Omar Said Ali Chapsentrist [13]
N Yoʻq ITF Iroq turkman fronti (shartlar bajarilgan taqdirda referendumni qoʻllab-quvvatlaydi)[14] 1 Erşad Salihi Kamchilik boʻlgan xalqlar huqulari [15]
ADM Assiriya demokratik harakati (Naynavo tekisliklarida oʻtkaziladigan referendumga qarshi)[16] 2 Younadam Kanna Kamchilik boʻlgan xalqlar huqulari [17]

Referendum natijalari[tahrir]

Oldindan hisoblangan referendum batijalari[18].

Results
Choice Number of votes %
Yes 263,094 93.29%
No 18,923 6.71%
Valid votes 3,305,925
Invalid votes
Turnout 72.16

Manbalar[tahrir]

  1. https://www.kommersant.ru/doc/3383624
  2. https://ria.ru/world/20170925/1505475527.html
  3. http://kurdistan.ru/2017/06/09/news-29566_Prezident_Barzani_na.html
  4. "President Barzani to discuss independence referendum with Kurdistan parties". Rudaw. 6 June 2017. http://www.rudaw.net/english/kurdistan/060620171. Qaraldi: 26 July 2017. 
  5. "PUK: referendum should be held for independence". PUK Leadership Council. 21 June 2017. http://www.pukpb.org/english/2017/06/PUK-referendum-should-be-held-for-independenceenglish. Qaraldi: 26 July 2017. 
  6. "Kurdish Islamic body calls referendum ‘national and religious’ right". Rudaw. 13 July 2017. http://www.rudaw.net/english/kurdistan/120720176. Qaraldi: 26 July 2017. 
  7. "No party owns project of independence referendum: Kurdish Official". Iraqi News. 6 April 2017. http://www.iraqinews.com/baghdad-politics/no-party-owns-project-independence-referendum-kurdish-official/. Qaraldi: 26 July 2017. 
  8. "Kirkuk working to form committee on independence referendum". Rudaw. 19 July 2017. http://www.rudaw.net/english/kurdistan/190720172. Qaraldi: 26 July 2017. 
  9. 9,0 9,1 9,2 "Iraq's Kurds question motives behind independence vote". Al-Monitor. 27 June 2017. http://www.al-monitor.com/pulse/originals/2017/06/iraq-kurdistan-independence-referendum-sulaimaniyah.html. Qaraldi: 26 July 2017. 
  10. "Turkmens Prefer Kurds to Shi'ite-Dominated Baghdad Govt : Leader". Basnews. 24 July 2017. http://www.basnews.com/index.php/en/news/kurdistan/365887. Qaraldi: 26 July 2017. 
  11. "Interview with Loay Mikhael, the Representative of the Christian Chaldean Syriac Assyrian Popular Council to Washington". 25 July 2017. http://dckurd.org/2017/07/25/interview-with-loay-mikhael-the-representative-of-the-christian-chaldean-syriac-assyrian-popular-council-to-washington/. Qaraldi: 9 September 2017. 
  12. "FLAŞ - Komela Îslamî piştgirî da referandumê" (Kurdish). Rudaw. 24 September 2017. http://www.rudaw.net/kurmanci/kurdistan/2409201716. Qaraldi: 24 September 2017. 
  13. "Goranê biryara xwe da: Piştgirî da referandumê!" (Kurdish). 24 September 2017. http://www.rudaw.net/NewsDetails.aspx?pageid=331383. Qaraldi: 24 September 2017. 
  14. "Partiya Tirkmenelî: Mafê tirkmenan garantî be em nabine dijberê serxwebûnê" (Kurdish). Rudaw. 29 July 2017. http://www.rudaw.net/kurmanci/kurdistan/290720179. Qaraldi: 29 July 2017. 
  15. "Vote on Kurdish independence ‘risky’: Turkmen leader". Anadolu Agency. 9 June 2017. http://aa.com.tr/en/middle-east/vote-on-kurdish-independence-risky-turkmen-leader/838267. Qaraldi: 26 July 2017. 
  16. You are being redirected.... 24 September 2017.
  17. "Holding of Kurdish referendum in Nineveh Plain is 'unacceptable'". Zowaa Official Website. 1 September 2017. http://www.zowaa.org/ar-8238_%D9%83%D9%86%D8%A7_%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%D8%A1_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%A1_%D9%81%D9%8A_%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B7%D9%82_%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%82%D9%84%D9%8A%D8%A7%D8%AA_%D9%88%D8%B3%D9%87%D9%84_%D9%86%D9%8A%D9%86%D9%88%D9%89_%D9%85%D8%B1%D9%81%D9%88%D8%B6_.html#.Wa687dOg8y7. 
  18. https://ria.ru/world/20170926/1505555603.html