Dalyan

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Dalyan, Dayren — Xitoyning shim.-sharqidagi shahar, Lyaonin provinsiyasida, Sariq dengizning Dalyanvan qoʻltigʻi sohilidagi port (kj ortib-tushirish yiliga 50 mln. t.). Lyuyshun sh. bilan birga Lyuyda maʼmuriy rayoni tarkibiga kirgan. Aholisi 5,4 mln. kishi (1998). Baliq ovlash bazasi. Tashqi savdoning muhim markazlaridan. Metallsozlik va mashinasozlik (kemasozlik), metallurgiya (poʻlat erituvchi zavod), elektronika, qurilish, oziq-ovqat korxonalari bor.

D. 19-asr birinchi yarmida balikchilar qishlogʻi boʻlib, avval Sinniv, 1860-yildan D. deb atalgan. 1898-yildagi konvensiyaga binoan Rossiya bu hududni Xitoydan ijaraga olgach, Dalniy deb nom oladi va shahar kurila boshladi. D. 1904-yildan Ikkinchi jahon urushi oxirigacha Dayren nomi bilan yaponlar qoʻl ostida boʻldi. Rossiya-Xitoy shartnomasiga binoan Xitoy hukumati 1945-yil 14-avgustdan D.ni erkin port deb tan oldi. Port barcha jihozlari bilan Rossiyaga ijaraga berildi. 1950-yil 14-fevraldagi Rossiya-Xitoy bitimiga binoan D. porti jihozlari bilan oʻsha yili Xitoyga kaytarildi. D.da tibbiyot, politexnika va b. oliy oʻquv yurtlari bor.

Adabiyotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil