Colón, Cuba

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Colón, Cuba
Municipality
Almirante Cristobal Colón.jpg
22°43′21″N 80°54′24″W / 22.72250°N 80.90667°W / 22.72250; -80.90667 G OKoordinatalari: 22°43′21″N 80°54′24″W / 22.72250°N 80.90667°W / 22.72250; -80.90667 G O
Asos solingan 1846[1]
Aholisi
 (2004)
71 579
Vaqt mintaqasi UTCEST
[[File:|290px|Colón, Cuba xaritada]]
Red pog.png

Colon Kubaning Matanzas provinsiyasida joylashgan munisipalitet va shahardir. Munitsipalitetning maydoni 547 km2 (211 mi²) tashkil qiladi va taxminan 71 000 kishi hisoblanadi aholisi. Taxminan 44,000 aholisi boʻlgan shahar oʻz viloyatining uchinchi eng katta shahri.

Tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Shahar 1836-yilda[1] Nueva Bermeja nomi bilan tashkil etilgan. Shahar yaqiniga hali 1843-yilda kelgan temir yoʻl unga 1851-yilda etib kelgan. 1852-yilda Ponina shakar zavodining egasi Fernando Diago shahardagi birinchi davlat maktabini ochdi. 1859-yilda u villa maqomiga ega boʻldi („shahar“) Kristofer Kolumb sharafiga Kolon nomi bilan (Cristóbal Colón) ispan tilida). Taʼsischining ismi Don Martin Xose Zozaya boʻlib, u shaharni La Bermeja nomli sobiq haciendada asos solgan. Shaharni tashkil etish toʻgʻrisidagi hujjat 1836-yilda Matanzas shahrida imzolangan. Oʻsha paytda don Martin qabriston va cherkov uchun yer ajratgan.

1977-yilgi maʼmuriy islohotgacha munitsipalitet Aguika, Este, Guareyras, Yakan, Laguna Grande, Oeste va Palmilyas kamposlariga boʻlingan.[1]

Geografiyasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Kolon Korralillo (Villa Klara provinsiyasida), Los Arabos, Kalimete, Yaguey Grande, Periko va Marti munitsipalitetlari bilan chegaradosh. Uning hududiga Aguica, Banaguises, Guareiras, La Panchita, Mexico, Rene Fraga, Rio Piedras, San-Xose de los Ramos, Santa Gertrudis, Segio Gonsales va boshqa kichik qishloq joylari kiradi.

Demografiyasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

2004-yilda Kolon munitsipalitetida 71 579 kishi istiqomat qilgan.[2] Umumiy maydoni 597 km2 (231 mi²),[3] aholi zichligi 119.9/km2 (311/sq mi).

Arxitekturalari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Kolon shahri tashkil topganidan beri turli meʼmoriy uslublarni bosib oʻtdi, ularning baʼzilari oʻziga xos binolarda, boshqalari esa turli bosqichlarda timsol boʻlgan, ammo villani aniqlaydigan juda kuchli iz qoldirgan. Uslublar neoklassitsizmdan balonli ramka qurilishi, eklektizm, art nouveau, art deco va ratsionalizmgacha . Koʻchalar boʻylab turli uslubdagi binolarni koʻrish mumkin. Neoklassitsizmning choʻqqisiga 1872-yil 8-dekabrda asos solingan katolik cherkovi va shahar hokimiyatida hayratlanish mumkin. 1880-yillarning oxirida atipik Quinta de Tirso Mesa qurilgan boʻlib, bu shahar meʼmorchiligida sharli konstruktsiya va turli xil madaniy taʼsirlarni joriy etishning inkor etib boʻlmaydigan namunasidir. Bino endi mavjud emas, balki aholida iz qoldirgan va hozirgacha o‘zining go‘zalligi bilan yodda qolgan.

Eklektizmning shahar meʼmorchiligiga kiritilishi 1911-yil 16-oktyabrdan 1912-yil 28-noyabrgacha qurilgan Sanʼat va hunarmandchilik maktabining qurilishi bilan sodir boʻldi, garchi u baʼzi neoklassik jihatlarni rad etmasa ham. Xuddi shu uslubda boshqa binolar, masalan, Ferrolana va viloyat qishloq xoʻjaligi kolleji (hozirgi Mario Muñoz Sogʻliqni saqlash politexnika instituti). 1930-1959-yillar shahar uchun ikkita asosiy sababga koʻra muhim edi: 1930-yilda Gavana va Santa Klara oʻrtasidagi Karretera markaziy avtomagistrali qismining ochilishi va Xose Manuel Gutierrez Planes meri lavozimiga koʻtarilishi (1927-1933), Nuevo Continental mehmonxonasi (1937) kabi bir qancha eʼtiborga molik binolar paydo boʻlgan, buning natijasida shaharda yangi meʼmoriy uslub — Art Deco paydo boʻldi, uning eng yaxshi namunasi Teatro kanali. 1948-1959-yillarda Ratsionalizm shaharga kirib keldi va eng yaxshi misollarni Santyago-Gavana va Gran Karidad mehmonxonalarida koʻrish mumkin.

Iqtisodiyoti[tahrir | manbasini tahrirlash]

Kolon iqtisodiyoti qishloq xoʻjaligi (shakarqamish, tamaki, sitrus mevalari, asal), sanoat (spagetti zavodi) va chorvachilikka asoslangan. Shuningdek, u muhim temir yoʻl markazidir.

Galereyasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Taniqli odamlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Pol Kazanova (1941-2017), beysbolchi
  • Xose Migel Fernandes (1988 yilda tugʻilgan), beysbolchi
  • Oskar Nunes (1958 yilda tugʻilgan), kubalik amerikalik aktyor va komediyachi
  • Mario Quintero (1924-2017), basketbolchi
  • Feliks Ramos y Duarte (1848-1924), pedagog va yozuvchi

Yana qarang[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Kuba munitsipalitetlari
  • Kuba shaharlari roʻyxati

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. 1,0 1,1 1,2 Guije.com. „Colón“ (es). Qaraldi: 7-oktabr 2007-yil. Manba xatosi: Invalid <ref> tag; name "guije" defined multiple times with different content
  2. Atenas.cu. „2004 Population trends, by Province and Municipality“ (es) (2004). 14-iyul 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 7-oktabr 2007-yil.
  3. Statoids. „Municipios of Cuba“ (iyul 2003). Qaraldi: 7-oktabr 2007-yil.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]