Butunjahon suv resurslari kuni
| Butunjahon suv resurslari kuni | |
|---|---|
.jpg) | |
| Rasmiy nomi | World Day for Water |
| Turi | Ekologik |
| Sana | 22-mart |
| Qoidalari | BMT Bosh Assambleyasi |
Butunjahon suv resurslari kuni (BMTning boshqa rasmiy tillarida: ingl. World Day for Water, arab tili. ạlywm ạlʿạlmy lmyạh, ch. shīčičiči, fr. Mondiale de l'eau sayohati) — har yili 22-mart kuni nishonlanadigan xalqaro sana bo‘lib, suv resurslarining ahamiyatini ta’kidlash, ularni muhofaza qilish va ulardan oqilona foydalanish masalalariga jamoatchilik e’tiborini qaratishga qaratilgan[1]. Ushbu sana Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT) tashabbusi bilan joriy etilgan.
Tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Butunjahon suv resurslari kuni 1993-yilda BMT Bosh Assambleyasi tomonidan e’lon qilingan. Bu qaror 1992-yilda Braziliyaning Rio-de-Janeyro shahrida o‘tkazilgan BMTning Atrof-muhit va rivojlanish bo‘yicha konferensiyasi (Earth Summit)dan keyin qabul qilingan.
BMT Bosh Assambleyasi qabul qilgan rezolyutsiyada davlatlarga mazkur sana munosabati bilan suv resurslarini muhofaza qilish, ulardan samarali foydalanish va aholining suvga oid xabardorligini oshirishga qaratilgan tadbirlar o‘tkazish tavsiya etilgan. Shuningdek, BMT Bosh kotibiyati har yili Butunjahon suv resurslari kuni uchun maxsus mavzular belgilaydi[2].
Maqsad va vazifalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Butunjahon suv resurslari kunining asosiy maqsadlari quyidagilardan iborat:
- suv resurslarining inson hayoti va iqtisodiy taraqqiyot uchun ahamiyatini keng jamoatchilikka tushuntirish;
- toza ichimlik suvi va sanitariya bilan bog‘liq global muammolarga e’tiborni kuchaytirish;
- suv resurslaridan oqilona va tejamkorlik bilan foydalanishni rag‘batlantirish;
- suv sohasida xalqaro hamkorlikni rivojlantirish;
- barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishga ko‘maklashish.
Yillik mavzular
[tahrir | manbasini tahrirlash]Butunjahon suv resurslari kuni har yili muayyan mavzularga bag‘ishlanadi. Ayrim yillarda quyidagi mavzular belgilangan:
- 1994-yil — «Suv resurslari haqida qayg‘urish har bir insonning vazifasi»
- 2004-yil — «Suv resurslari va tabiiy ofatlar»
- 2010-yil — «Jahon salomatligi uchun toza suv»
- 2020-yil — «Suv va iqlim o‘zgarishi»
2026-yil uchun belgilangan mavzular suvning insonlar hayoti, barqaror taraqqiyot, sayyora ekotizimlari, xalqaro hamkorlik va suv resurslariga investitsiyalar masalalari bilan bog‘liq.
Global ahamiyati
[tahrir | manbasini tahrirlash]BMT ma’lumotlariga ko‘ra, toza ichimlik suviga ega bo‘lish insonning asosiy huquqlaridan biri hisoblanadi. Biroq dunyo bo‘ylab 2,2 milliardga yaqin kishi hali ham xavfsiz ichimlik suvi ta’minotiga ega emas[3].
Suv resurslarini muhofaza qilish quyidagi sohalarda muhim ahamiyatga ega:
- inson salomatligi va sanitariya;
- oziq-ovqat xavfsizligi;
- ekologik barqarorlik;
- iqtisodiy rivojlanish.
Axborot kampaniyalari
[tahrir | manbasini tahrirlash]Butunjahon suv resurslari kuni munosabati bilan turli mamlakatlarda konferensiyalar, seminarlar, ma’rifiy tadbirlar va axborot kampaniyalari o‘tkaziladi[4]. Ijtimoiy tarmoqlarda #WorldWaterDay va #Butunjahonsuvresurslarikuni kabi xeshteglar orqali global axborot kampaniyalari tashkil etiladi[5].
Bu tashabbuslar suv resurslarini muhofaza qilish va ulardan samarali foydalanish masalalari bo‘yicha jamoatchilik xabardorligini oshirishga qaratilgan[6].
Shuningdek qarang
- ↑ „BMT Rezolyutsiyasi“ (22-fevral 1993-yil). 2014-yil 20-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 9-mart 2026-yil.
- ↑ „Всемирный день водных ресурсов - 22 марта: история, цели и значение даты“ (2026-yil 6-mart). 2026-yil 6-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 9-mart.
- ↑ „SUVNI ASRASAK, KELAJAKNI ASRAYMIZ“ (2026-yil 4-mart). 2026-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 9-mart.
- ↑ „Mamlakatimizda 22 mart - Butunzhaon suv kuni keng nishonlanmoqda“ (2020-yil 13-mart). 2020-yil 13-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 9-mart.
- ↑ „22 mart - Butunjahon suv kuni“ (2022-yil 22-mart). 2022-yil 22-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 9-mart.
- ↑ „22-mart — Butunjahon suv kuni. O‘zbekistonda u qanday nishonlanmoqda?“ (2018-yil 22-mart). 2018-yil 22-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 9-mart.