Brest

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Brest (1921 yilgacha Brest-Litovsk, 1939 yilgacha Brest-Lug) — Belorussiyadagi shahar. Brest viloyatining maʼmuriy markazi. Muxaves daryosi Gʻarbiy Bug daryosiga quyilish yerida. Dare porti va temir yoʻl tuguni. Aholisi 278 ming kishi (1999).

Dastlab 1017 yilgi solnomalarda Berestye nomi bilan tilga olingan. 11 a.da Turov knyazligi qoʻl ostida boʻlgan. 1044 yilda Kiyev knyazligi bosib olgan va 12-asr oʻrtalaridan Volinsk knyazligiga tobe boʻlgan. 1319 yilda Litva knyazligi bosib olgan. Lyublin uniyasi boʻyicha B. 1569 yil Rech Pospolita tarkibiga kirgan. 1596 yil B.da Brest uniyasi eʼlon kilindi. 1795 yilda B.ni Rossiya bosib oldi. 19-asrning 30- yillaridan boshlab B. qalʼa bilan mustahkamlandi. 20-asr boshlarida B. Rossiya imperiyasining gʻarbiy chegarasidagi eng mustahkam qalʼaga aylandi. 1918 yil B.da Rossiya bilan Germaniya oʻrtasida Brest sulhi tuzildi. 1919 yil dan B. Polsha, 1939 yildan Belorussiya tarkibida. Urush yillarida (1941—45) B.da shiddatli janglar boʻlgan. B. 1944 yildan keyin qayta tiklandi va zamonaviy binolar qurilishi hisobiga kengaydi.

B.— yirik sanoat va madaniyat markazi. Mashinasozlik, yengil, oziq-ovqat sanoati korxonalari ishlab turibdi. Uyroʻzgʻor kimyosi mahsulotlari, qurilish materiallari, mebel ishlab chiqariladi. 2 oliy oʻquv yurti, 2 teatr, oʻlkashunoslik muzeyi va Brest qalʼasi mudofaasi muzeyi bor.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil