Avstriya — Ukraina munosabatlari

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Avstriya — Ukraina munosabatlari
Austria Ukraine Locator.png

Avstriya

Ukraina

Avstriya — Ukraina munosabatlari (ukraincha: Українсько-австрійські відносини, nemischa: Österreich-Ukraine Beziehungen) — Avstriya va Ukraina oʻrtasida xalqaro siyosat, iqtisodiyot, taʼlim, fan, madaniyat va boshqalar sohasidagi ikki tomonlama diplomatik munosabatlar.

Avstriya 1991-yil 24-avgustda mustaqillik eʼlon qilinganidan soʻng darhol Ukraina bilan aloqalarni oʻrnata boshladi, ikki davlat oʻrtasida diplomatik munosabatlar 1992-yil 24-yanvarda oʻrnatildi, xuddi shu kuni Avstriya konsulligi elchixonaga aylantirildi. 1992-yil 3-aprelda Ukraina Vena shahrida oʻz elchixonasini ochdi.

Tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ukraina davlati mustaqilligini eʼlon qilganidan soʻng, Avstriya darhol qoʻshma munosabatlarni oʻrnatishni boshladi va referendumni kutmasdan Ukraina siyosiy rahbariyati bilan bogʻlandi. Bunday aloqalar 1991-yil 26-sentyabrda Ukraina va Avstriya tashqi ishlar vazirlari tomonidan Nyu-Yorkda „Ukraina va Avstriya Respublikasi oʻrtasida konsullik aloqalarini oʻrnatish toʻgʻrisida qoʻshma bayonot“ imzolanishi bilan yakunlandi.

Avstriya Ukrainaning BMT, shuningdek, boshqa xalqaro tashkilotlarga aʼzoligi Ukrainaning jahon hamjamiyati tomonidan haqiqiy tan olinishini anglatadi, deb hisoblaydi.

Mamlakatni taqqoslash[tahrir | manbasini tahrirlash]

Avstriya Avstriya Ukraina Ukraina
Bayroq
Gerb Coat of arms of Austria.svg Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg
Aholisi 8,81 million 45,55 million
Hududi 83,86 ming km² 603,63 ming km²
Poytaxti Vena Kiyev
Aholi zichligi 105.06 75.46
Rasmiy tili Nemis tili Ukrain tili
Pul birligi Yevro Ukraina grivnasi
YaIM (nominal) 426,99 milliard (aholi jon boshiga 47,68 ming) 352,98 milliard (aholi jon boshiga 8,66 ming)
Inson taraqqiyoti indeksi 0,885 0,747
Xalqaro qoʻngʻiroq kodi +43 +380

Ikki tomonlama munosabatlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Volodimir Groysman Avstriya Respublikasi Federal Prezidenti Aleksandr Van der Bellen bilan. 2018-yil.

Siyosiy va diplomatik aloqalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

1996-yil 30-may — 1-iyunda Ukraina-Avstriya munosabatlari tarixida Milliy kengash raisi X.Fisherning birinchi rasmiy tashrifi boʻlib oʻtdi. Uning asosiy maqsadi siyosiy munosabatlarni chuqurlashtirish va mamlakatlar parlamentlari oʻrtasida aloqalarni oʻrnatish edi. 1996-yil 1-iyunda Vena shahrida Ukraina Markaziy Yevropa tashabbusini qabul qildi, bir vaqtning oʻzida ishtirokchi mamlakatlar tashqi ishlar vazirlari Ukraina va Avstriya oʻrtasidagi munosabatlar boʻyicha SSSR va Avstriya oʻrtasidagi 9 ta kelishuvni davom ettirish toʻgʻrisida kelishib oldilar.

1997-yil aprel oyida Aleksandr Moroz Ukraina Oliy Radasi delegatsiyasi bilan birgalikda Avstriyaga birinchi rasmiy tashrif bilan keldi, mamlakat oliy rahbariyati bilan muzokaralar olib borildi.

1998-yil 15-16-oktabr kunlari Ukraina Prezidenti Leonid Kuchmaning oʻsha paytda Yevropa Ittifoqiga raislik qilgan Avstriyaga birinchi tashrifi boʻlib oʻtdi[1] In May 2000, the President of Austria Thomas Klestil paid a state visit to Ukraine.[2]. Xuddi shu yili Vena shahrida Ukraina-Yevropa Ittifoqi sammiti boʻlib oʻtdi, natijada Yevropa Ittifoqi Ukraina boʻyicha Strategiyani qabul qildi.

Ikki davlat rahbarlari 1999-yilda ham uchrashdilar: Lvovdagi Markaziy Yevropa davlatlari prezidentlarining norasmiy sammitida (14-15-may), Zalsburgdagi Markaziy Yevropa iqtisodiy forumida (30-iyun — 1-iyul) va YXHT sammiti Istanbulda (18-19-noyabr). Ushbu uchrashuvlar davomida ikki tomonlama munosabatlarning holati va ularning kelajagi, Yevropadagi xavfsizlik holati va Yevropa xavfsizlik tizimini yaratish imkoniyatlari boʻyicha muloqot boʻlib oʻtdi, global va mintaqaviy muammolar ham muhokama qilindi.

Keyingi yil, 2000-yil may oyida Avstriya Respublikasi Federal Prezidenti Tomas Klestil Ukrainaga rasmiy tashrif bilan keldi va Ukraina Prezidenti Leonid Kuchma 2002-yil 6-7-noyabrda Avstriyaga navbatdagi rasmiy tashrifni amalga oshirdi. Mamlakatning yuqori mansabdor shaxslari bilan uchrashuv boʻlib oʻtdi.

Viktor Yushchenko 2005-yilning 12-13-iyul kunlari Ukraina Prezidenti sifatida Avstriyaga birinchi davlat tashrifini amalga oshirdi, keyimchalik tashqi ishlar vaziri Boris Tarasyuk va Avstriya Federal federal hukumati darajasida uchrashuvlar boʻlib oʻtgan. Kansler Volfgang Shyussel 2007-yil aprel oyida Ukraina ishlar boʻlimlari rahbarlari Arseniy Yatsenyuk va Ursula Plasnik bilan uchrashdi.

Viktor Yushchenko Ukraina Prezidenti sifatida 2008-yil 8-iyulda Avstriyaga ikkinchi tashrifini amalga oshirdi, 2008-yil 15-16-iyul kunlari Avstriya Federal kansleri Alfred Guzenbauer Ukrainaga rasmiy tashrif bilan keldi. 2009-yil iyul oyida Ukrainaga davlat tashrifi bilan keldi.

2009-yil 6-8-iyul kunlari Avstriya Federal Prezidenti Xaynts Fisher davlat tashrifi bilan Ukrainaga keldi, Kiyevda Ukraina Prezidenti, Bosh vaziri va Oliy Radasi raisi bilan uchrashuvlar boʻlib oʻtdi. Tashrif Lvovga ham taʼsir qildi, shaharda mintaqa rahbariyati bilan uchrashuvlar oʻtkazildi.

Diaspora[tahrir | manbasini tahrirlash]

Avstriyadagi ukrainaliklar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Maʼlumotlarga koʻra, Avstriyada 12 mingga yaqin ukrain millatiga ega boʻlgan odamlar yashaydi (shundan 3 mingtasi avtoxton), ularning aksariyati 1989-yildan keyin Avstriyaga koʻchib ketgan. Avstriyalik ukrainlar jamiyatning barcha ijtimoiy qatlamlarida faoliyat koʻrsatadi.

Xalqaro tashkilotlarda hamkorlik[tahrir | manbasini tahrirlash]

Avstriya — Ukraina bir qator xalqaro tashkilotlarga aʼzodir, jumladan:

Tashkilot bayrogʻi Tashkilot nomi Avstriyaning qoʻshilish sanasi Ukrainaning qoʻshilish sanasi
World Trade Organization (logo and wordmark).svg
Jahon Savdo Tashkiloti ? 2008-yil 16-may
Logo-World-Bank-IBRD-IDA.svg
Xalqaro taraqqiyot fondi 1961-yil 28-iyun 2004-yil 27-may
International Finance Corporation logo.svg
Xalqaro moliya korporatsiyasi 1956-yil 28-sentabr 1993-yil 18-oktabr
Flag of the United Nations.svg
Birlashgan Millatlar Tashkiloti 1955-yil 14-dekabr 1945-yil 24-oktabr
International Telecommunication Union logo.svg
Xalqaro elektraloqa ittifoqi 1966-yil 1947-yil 7-may
Logo-World-Bank-IBRD-IDA.svg
Xalqaro tiklanish va taraqqiyot banki 1948-yil 27-avgust 1992-yil 3-sentabr
Australia group.svg
Avstraliya guruhi 1989-yil 2005-yil
International Centre for Settlement of Investment Disputes Logo.svg
Konsultativ nizolarni hal qilish xalqaro markazi 1971-yil 24-iyun 2000-yil 7-iyul
Multilateral Investment Guarantee Agency logo.svg
Koʻp tomonlama investitsiyalarni kafolatlash agentligi 1997-yil 16-dekabr 1994-yil 19-iyul
Flag of Europe.svg
Yevropa Kengashi ? 1995-yil 9-noyabr
Eurocontrol logo 2010.svg
Aeronavigatsiya xavfsizligi boʻyicha Yevropa tashkiloti 1993-yil 2004-yil
OSCE logo.svg
Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkiloti 1973-yil 25-iyun 1992-yil 30-yanvar
MTCR.png
Raketa texnologiyasini boshqarish tizimi 1991-yil 1998-yil
Flag of UNESCO.svg
YUNESKO 1948-yil 13-avgust 1954-yil 12-may

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Ukraine's Kuchma in Vienna for EU visit“. BBC World Service (14-oktabr 1998-yil). Qaraldi: 19-noyabr 2008-yil.
  2. „Manager erteilen Ukraine Kopfwäsche“ (olmoncha). WirtschaftsBlatt (20-may 2000-yil). Qaraldi: 19-noyabr 2008-yil.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Ukrainaning Avstriya Respublikasidagi elchixonasi), (nemis.)
  2. Avstriya Respublikasining Ukrainadagi elchixonasi), (nemis.)
  3. Jahon mamlakatlari veb-saytida Ukraina-Avstriya