Asqar Aqayev

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Asqar Aqayev

Asqar Akayev (1944.10.10, Qirgʻiziston Respublikasining Kemin tumani) – Qirgizistoning birinchi prezidenti. Qirgʻiziston davlat va siyosat arbobi. Qirgʻiziston Fanlar Akademiyasi akademigi (1987), texnika fanlari doktori (1981), professor (1983). Aqayev Qirgʻizistonni boshqargan davrida mamlakat Oʻrta Osiyodagi erkinlik boʻyicha eng etakchi davlat boʻlgan va Qirgʻiziston Demokratiya orolchasi degan nomga sazovor boʻlgan.[1]

Mehnat faoliyatini 1961 yil „Frunzemash“ zavodida chilangar katta oʻqituvchi, Leningrad aniq mexanika va optika institutida doktorant. 1976 yildan Frunze politexnika institutida katta oʻqituvchi, kafedra mudiri. 1986 –87 yillarda Qirgʻiziston KP MK fan va oʻquv yurtlari boʻlimi mudiri, 1987 yildan Qirgʻiziston Fanlar Akademiyasi vise-prezidenti, 1989 yildan prezidenti. 1990 yil 27 oktabrdan Qirgʻiziston Respublikasi Prezidenti. Bir necha marta rasmiy tashrif bilan Oʻzbekiston Respublikasida boʻlgan. Fizik optika va golografiya boʻyicha ilmiy asarlar muallifi. Bir qancha universitetlar, jumladan OʻzMUning faxriy doktori (1996). AQBA, Aqaba (arab – togʻ yoʻli, dovon) – tarixiy geografik tushuncha. 9 –10-asrlarda arabiynavis geograflarning asarlarida koʻp uchraydi. 10-asrda fors tilida yozilgan „Hudud ul-olam“ va „Tarixi Tabariy“ asarlarida ham tilgaolinadi. Hozir bu atama, asosan, geografik nomlar tarkibida qolgan. Turkiston, Zarafshon va Pomir togʻlarida Aqaev Asqar soʻzidan tuzilgan oʻnlab dovonni uchratish mumkin: Aqbaboshi, Aqbavodif, Aqbai Obburdan, Aqbai Gishxun, Choshi aqba va hokazo Bu atama axba, agʻba, ovgʻa shakllarida Oʻzbekistonning bir qancha joylarida turli xil maʼnoda ishlatiladi. Masalan, Samarqand viloyati baʼzi tumanlarida dovonga chiqiladigan tik yoʻlni ovgʻa deyishadi va hokazo

Qirg‘iziston davlat va siyosat arbobi. Qirg‘iziston Fanlar Akademiyasi akademik (1987), texnika fanlari doktori (1981), professor (1983). Mehnat faoliyatini 1961 yil "Frunzemash" zavodida chilangarlikdan boshlagan. Leningrad aniq mexanika va optika institutini tugatib (1968), shu institutda avval laborant, so‘ng aspirant. 1972-73 yillarda Frunze politexnika institutida assistent, katta o‘qituvchi, Leningrad aniq mexanika va optika institutida dok-torant. 1976 yildan Frunze politexnika institutida katta o‘qituvchi, kafedra mudi-ri. 1986 – 87 yillarda Qirg‘iziston KP MK fan va o‘quv yurtlari bo‘limi mudiri, 8521987 yildan Qirg‘iziston Fanlar Akademiyasi vitse-prezi-denti, 1989 yildan prezidenta. 1990 yil 27 oktabrdan Qirg‘iziston Respublikasi Pre-zidenti. Bir necha marta rasmiy tashrif bilan Oʻzbekiston Respublikasida bo‘lgan. Fizik optika va golo-grafiya bo‘yicha ilmiy asarlar muallifi. Bir qancha universitetlar, jumladan O‘zMUning faxriy doktori (1996).[2]

Qirgʻiziston rahbarlari:

Manbalar[tahrir]

  1. "Aqayev, Asqar" OʻzME. A-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  2. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil