Sadir Japarov

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Sadir Japarov Nurgojoyevich
Sadir Japarov Nurgojoyevich
Qirgʻiziston bayrogʻi Qirgʻiziston Prezidenti
2021-yil 28-yanvardan
Hukumat boshlig‘i: Ulug‘bek Maripov
Oʻtmishdoshi: Soʻronboy Jeenbekov
 
Tavalludi: 6-dekabr 1968-yil (1968-12-06) (52 yosh)
Tup tumani, Qirgʻiziston Sovet Sotsialistik Respublikasi
Otasi: Nurgojo Japarov
Onasi: Kadicha Japarova
Xotini: Aygul Asanabayeva
Bolalari: 4 nafar
Maʼlumoti: Qirg‘iziston davlat jismoniy tarbiya va sport akademiyasi, Qirgʻiz-rus slavyan universiteti
Sadir Japarov
 

Sadir Nurgojoyevich Japarovqirgʻizcha: Садыр Нургожо уулу Жапаров  ; 1968 yil 6-dekabrda tug'ilgan) - Qirg'izistonlik siyosatchi, vaqtinchalik hukumatda Qirg'iziston Bosh vaziri vazifasini bajaruvchi bo'lib, saylov noroziligi sababli Sooronbay Jeenbekovning iste'fosidan keyin 2021 yil 10-yanvarda Japarov Qirg'iziston Prezidenti etib saylandi . [1]

Japarov millatchi va populist sifatida ta'riflangan. [2] Uni Ilhom Aliyev va Donald Tramp singari siyosatchilarga qiyoslashgan. [3] [4]

Biografiya[tahrir]

U Tup tumanidagi Keng-Suv qishlog'ida xizmatchilar oilasida tug'ilgan. O'rta maktabni 1986 yilda tugatgandan so'ng, Qirg'iziston davlat jismoniy tarbiya va sport akademiyasiga o‘qishga kirgan. 1987 yilda Sovet armiyasi safiga chaqirilgan va u yerda ikki yil davomida Novosibirskda telekommunikatsiya bo'linmasida qo'mondon bo'lib xizmat qilgan. [5] 1989 yilda kichik serjant unvoni bilan qaytgach, Japarov 1991 yilgacha akademiyada o'qishni davom ettirdi. 2006 yilda Japarov Qirg'iz-Rossiya Slavyan universitetining huquqshunoslik fakultetini tamomlagan. 

Siyosiy faoliyat[tahrir]

Japarov siyosiy faoliyatini 2005 yilgi lola inqilobidan keyin boshlagan. 2005 yil mart oyida u "Kelechek" parlament fraktsiyasini boshqargan Tup saylov okrugidan Oliy Kengash a'zosi etib saylandi. U Prezident Qurmanbek Bakiyevning tarafdori edi. 2006 yilda Japarov Davlat mukofotlari komissiyasining a'zosi edi. 2007 yilda u Amnistiya komissiyasi raisining o'rinbosari bo'lgan. [6]

2007 yilgi parlament saylovlarida u prezident tarafdori bo'lgan " Ak Jol" partiyasining ro'yxatlarida qatnashgan, ular parlamentdagi ko'p o'rinlarni egallagan, ammo prezidentning maslahatchisi sifatida ishlashga kirishgan. 2008 yildan 2010 yilgacha Japarov Korrupsiyaning oldini olish milliy agentligining vakolatli vakili sifatida ishlagan. [6]

2010 yilda Prezident Bakiyev 2010 yildagi Qirg'iziston inqilobida ag'darilgan. Yaqinda O'sh va Jalolobodda bo'lib o'tgan millatlararo to'qnashuvlar natijasida Japarov va uning sheriklari faol qatnashdilar, ular o'zlarining bayonotlariga ko'ra to'qnashuvlarning oldini olishga harakat qilishdi. Ammo ularni muxoliflar qirg'iz millatchilarini qo'llab-quvvatlashda ayblashdi. [6]

2010 yil oktyabr oyida bo'lib o'tgan saylovlarda u ko'p o'rinlarni qo'lga kiritgan Kamchybek Tashiev boshchiligidagi "Ata-Jurt " partiyasining ro'yxatida Oliy Kengash a'zosi sifatida qayta saylandi. U erdan sud-huquq masalalari qo'mitasining raisi bo'ldi. [6]

2012 yildan buyon Japarov o'zining tug'ilgan shahri Issiqko'l viloyatida joylashgan "Qumtor" oltin konini milliylashtirish tarafdori bo'lib, "Centerra Gold " boshqaruv kompaniyasini ekologik huquqbuzarliklar va korrupsiyada aybladi. Shu munosabat bilan u o'z vatandoshlari orasida mashhurlikka erishdi. [6]

Surgun va qamoq[tahrir]

2012 yil kuzida Qumtorni milliylashtirish bo'yicha mitinglardan birida namoyishchilar Bishkekdagi Oq uyni egallab olishga urinishgan. Tashiev va Japarov ikkalasiga Qirg'iziston Respublikasi Jinoyat kodeksining 295-moddasi "Hokimiyatni zo'rlik bilan tortib olish yoki hokimiyatni majburan ushlab qolish" moddasi bo'yicha ayblov e'lon qilindi. 2013 yil mart oyida Bishkek shahrining Pervomayskiy tuman sudi ularni aybdor deb topdi va bir yil olti oylik qamoq jazosiga hukm qildi. Ammo 2013 yil iyun oyida Bishkek shahar sudi siyosatchilarni oqladi va ularni sud zalida ozod qildi. [7]

2013 yil iyun 27, Qumtor qarshi namoyishlar paytida davom etirar ekan, namoyishchilar kaçırmaya harakat Akim otasiga o'shqirdi viloyati Emilbek Kaptagaev va unga garovga olish. Qirg'iziston rasmiylari rejani tashkil qilishda Japarov va Kubanychbek Qodirovni ayblashdi. Namoyish etakchilari hibsga olingan, ammo uning ishtirokini rad etgan Japarov Qirg'izistondan bir muncha vaqt Kiprda yashagan joyda qochib ketgan. [8] [6]

2017 yilda Japarov Qirg'izistonga qaytishga urindi. 2017 yil 25 martda u Qirg'iziston-Qozog'iston chegarasida ushlangan. Aytilishicha, Emilbek Kaptagaevni o'g'irlamoqchi bo'lgan ish bo'yicha u 11 yil 6 oylik qamoq jazosiga hukm qilindi. [6] Qamoqda bo'lsa, Japarov siyosiy partiya tashkil Mekenchil bilan Qamchibek Tashiyev . [9] 2018 yildan 2019 yilgacha partiya va uning tarafdorlari o'sdi va Japarovning qamalishiga qarshi norozilik namoyishlari uyushtirdi.

Qirg'izistonning vaqtinchalik rahbariyati[tahrir]

2020 yil 5 oktyabrda Qirg'iziston bo'ylab parlament saylovlari natijalariga qarshi norozilik namoyishlari va namoyishlari boshlandi. [10]

6 oktabr kuni Japarov hibsga olingan hukumat binosidan ozod qilinganidan so'ng, u Bishkekdagi Ala-Too maydoniga olib borilgan va u bosh vazir lavozimiga tayinlanmoqchi bo'lgan. [11] O'sha kuni kechqurun "Dostuk" mehmonxonasida bo'lgan parlament a'zolari uning tayinlanishini ma'qullashdi, ammo muxolifat nomzodi Tilek To'qto'g'aziev o'zini hukumatning qonuniy rahbari deb e'lon qildi. [12] To'qtogaziev, mehmonlarni mehmonxonaning yonida to'plangan Japarov tarafdorlari tomonidan bosim o'tkazilganini ta'kidlab, saylovni noqonuniy deb e'lon qildi. [13] Shuningdek, Japarovning muxoliflari kvorum yo'qligi (eng kam qatnashish chegarasi) va parlament protsedurasi buzilganligini ta'kidladilar. [8]

13 oktabrda o'sha paytdagi prezident Sooronbay Jeenbekov ishonchli vakillarning ovoz berishlari sababli Japarovning bosh vazir lavozimiga tayinlanishini rad etdi. [14] [15] [16] Jeenbekov parlamentni qayta yig'ilishini va ushbu nomzod uchun yana ovoz berishni iltimos qildi; ertasi kuni sodir bo'ldi, Japarov yana parlament nomzodini yutdi. [17] Japarov muvaffaqiyatli tarzda bosh vazir lavozimiga tasdiqlandi, ammo dastlab prezidentni yangi umumiy saylovlar o'tkazilguncha iste'foga chiqara olmadi. [18] [19]

Ertasi kuni, 15-oktabr kuni, Jeenbekov prezidentlikdan iste'foga chiqdi, natijada Japarov o'zini prezident vazifasini bajaruvchi deb e'lon qildi. [20] [21] Qirg'iziston Konstitutsiyasida Oliy Kengash spikeri bu vazifani bajarishi kerakligi to'g'risida yozilganiga qaramay , Kanatbek Isaev o'z lavozimiga kirishishdan bosh tortdi, natijada Japarov prezident vazifasini bajaruvchi bo'ldi. [22] [23] U Qirg'iziston prezidenti sifatida 2020 yil 16 oktyabrda parlament tomonidan tasdiqlangan. [24]

Qirg'iziston prezidenti[tahrir]

2021 yil 10-yanvarda Japarov 79% dan ortiq ovoz to'plab , Qirg'iziston Prezidenti etib saylandi. [1] [25] O'sha kuni prezidentlik rolini kuchaytirish va parlament vakolatlarini kamaytirish bo'yicha taklif 80 foizdan ortiq ovoz bilan qabul qilindi. [26]

Uning tantanali marosimi 28 yanvar kuni To'qtogul Satilganov nomidagi Filarmoniya zalida bo'lib o'tdi . [27] [28] [29] Marosimda sobiq rahbarlar Sooronbay Jeenbekov va Roza Otunbayeva hamda 2021 yilgi saylovlarda prezidentlikka nomzoddlar ishtirok etishdi. [30] Xorijiy ishtirokchilar orasida KXShT Bosh kotibi Stanislav Zas va Evropa Ittifoqining Markaziy Osiyodagi vakili Piter Burian ham bor edi . Taklif etilganlar qatorida Turkiya Prezidenti Rajab Toyyib Erdo'g'an va Qozog'istonning birinchi Prezidenti Nursulton Nazarboyev ham o'z vakillarini yuborishgan. [31] Katta moliyaviy xarajatlar sababli Japarov maxsus kortej va ziyofatdan bosh tortdi. [32]

Ichki siyosat[tahrir]

Japarovning dastlabki beshta buyrug'i dma'naviy rivojlanish, yangi kadrlar siyosati, biznesni muhofaza qilish, migratsiya va konchilik bilan dbog'liq edi. [33]

Hukumat[tahrir]

3 fevral kuni Jo’qorg’u Kenges deputatlari Prezident Japarov ishtirokida yangi hukumat tarkibi va tuzilishini tasdiqladilar. [34] U Ulukbek Maripovni yangi Premer-prezident etib tayinladi. [35] O'zining inauguratsiyasidan keyin Japdarov "Qurolli kuchlarni boshqarish tizimini yanada rivojlantirish" zarurligini aytib, Mudofaa ishlari bo'yicha davlat qo'mitasini tugatish va Qirg'iziston Mudofaa vazirligini tiklash to'g'risida buyruq berdi. [36] [37] [38]

Madaniyat[tahrir]

11 fevralda Japarov siyosiy arbob Jusudp Abdraxmanov tavalludining 120 yilligini nishonlash to'g'risida farmonni imzoladi. [39]

Tashqi siyosat[tahrir]

Sadir Japarovning xorijiy tashriflari ro'yxati
Shahar va mamlakat Sanalar Xost Izohlar
Moskva, Rossiya 2021 yil 25-26 fevral Prezident Vladimir Putin Rasmiy tashrif. [40] Tatariston prezidenti Rustam Minnixanov bilan uchrashdi. [41]
Nur-Sulton, Qozog'iston 2021 yil 2-3 mart Prezident Qosim-Jomart Tokayev Rasmiy tashrif.
Toshkent, O'zbekiston 2021 yil 11-12 mart Prezident Shavkat Mirziyoyev Rasmiy tashrif. [42] Toshkent shahridagi "Yashnobod" innovatsion texnoparkiga tashrif buyurdi. [43]

Japarov uning ma'muriyati "ko'p qirrali" tashqi siyosat olib borishini ta'kidladi, Rossiya, Qozog'iston va O'zbekiston uning rahbarligidda asosiy sheriklar bo'lishdi. [44]

Rossiya[tahrir]

Japarov rossiyaparast pozitsiyani qabul qildi. [1] [45] [25] 25-26 fevral kunlari uning lavozimida bo'lganida chet elga birinchi safari Rossiyaga bo'lgan. [46] [47] [48]

Xitoy[tahrir]

Japarov Qirg'izistonga Xitoyga qarzdorlikni mineral kontsessiyalar bilan to'lashni taklif qildi. [49]

Markaziy Osiyo[tahrir]

2-3 mart kunlari u Nur-Sultonga tashrif buyurdi, u erda Prezident Qosim-Jomart Tokayev va sobiq prezident Nursulton Nazarboyev bilan maslahatlashuvlar o'tkazdi. [50] Japarov Qirg'izistonning energetik xavfsizligini ta'minlashga qaratilgan bayonnomani imzoladi, bu To'qtogul suv omborining suvni tanqidiy darajdaga etkazishini oldini oladi. [51] Tashrif davomida Japarov "mamlakatlarimiz o'rtasida siyosiy ziddiyatlar yo'q" va "Bizning umumiy manfaatlarimiz ko'p" dedi. [52] U bir hafta o'tib Toshkentga tashrif buyurdi va u erda O'zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoev bilan uch oy ichida barcha chegara masalalarini hal qilishga kelishib oldilar. [53]

Tanqid[tahrir]

Japarov qirg'iz millatchiligiga sodiqlikda ayblanmoqda, ko'pchilik uni "zo'ravonlikka moyil qat'iy millatchi" va o'zbeklarga qarshi deb atashmoqda. [54] Ko'pchilik da'vo qilishicha, Japarov korrupsiyaga qarshi kurashish bo'limlarida ishlagan davrida u "korruptsiyaga qarshi kurashda sezilarli muvaffaqiyatlarga erishmagan", uni " qonun o'g'ri " va shimolning jinoyat boshlig'i Qamchi Kolbaev bilan aloqada bod'lganlikda ayblashmoqda.

Shaxsiy hayot[tahrir]

Japarov besh yosh kichik bo'lgan Oygul Japarova (Asanbaeva ismli ayol) bilan turmush qurgan. [55] [56] U qo'shni qishloqda, Tup tumanidagi Japarovnikida tug'ilgan. Amaldagi prezidentligi davrida u koronavirusga qarshi kurashda ko'ngillilarga yordam berish uchun ixtiyoriy ravishda yordam berdi. [57] U shuningdek to'rt farzandning otasi, katta o'g'li Dastan 2019 yil 26 avgustda baxtsiz hodisa tufayli vafot etgan. Unindg otasi va onasi 2017 yil sentyabrida va 2019 yil martida, sud jarayonida va qamoq muddati davomida vafot etdi. [58] Ikkala holatda ham Japarovni Jazoni ijro etish davlat xizmati ota-onasining dafn marosimida qatnashish uchun qo'yib yubormagan. Ma'lumki, uning akalaridan biri mamlakat shimolidagi ko'mir konlaridan biriga egalik qiladi.

Mukofotlar[tahrir]

  • "Sovet armiyasining zo'r ishchisi" nishoni [5]
  • 2009 yilda u Issiqko'l viloyat ma'muriyatining "Issiqko'l viloyatining ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishiga qo'shgan ulkand xizmatlari va xizmatlari uchun" medali bilan taqdirlangan.
  • 2010 yilda u Rossiya Afg'oniston faxriylari ittifoqining "Xizmatlari uchun" medali bilan taqdirlangan

Manbalar[tahrir]

  1. 1,0 1,1 1,2 Foy, Henri (10 January 2021). "Nationalist wins landslide victory in Kyrgyzstan presidential vote". Financial Times. https://www.ft.com/content/33bf7397-b1be-4dcb-88f9-cd92dc579a7e. Qaraldi: 11 January 2021.  Cite error: Invalid <ref> tag; name "FT 210110" defined multiple times with different content Cite error: Invalid <ref> tag; name "FT 210110" defined multiple times with different content
  2. Pikulicka-Wilczewska. Kyrgyzstan’s Sadyr Japarov: From a prison cell to the presidency. aljazeera.com. Al Jazeera. 31 January 2021.
  3. Foy. Nationalist wins landslide victory in Kyrgyzstan presidential vote. Financial Times. 31 January 2021.
  4. Mamedov. "Japarov is our Trump": why Kyrgyzstan is the future of global politics. openDemocracy (en). 2021-01-26.
  5. 5,0 5,1 "Во многом зависим": новый премьер Киргизии о России. Газета.Ru (ru). 2021-01-16. Cite error: Invalid <ref> tag; name ":5" defined multiple times with different content
  6. 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 Биография Садыра Жапарова. РИА Новости (ru) (6 October 2020). Asl nusxadan arxivlandi (14 October 2020). 14 October 2020. Cite error: Invalid <ref> tag; name ":0" defined multiple times with different content Cite error: Invalid <ref> tag; name ":0" defined multiple times with different content Cite error: Invalid <ref> tag; name ":0" defined multiple times with different content Cite error: Invalid <ref> tag; name ":0" defined multiple times with different content Cite error: Invalid <ref> tag; name ":0" defined multiple times with different content Cite error: Invalid <ref> tag; name ":0" defined multiple times with different content
  7. Рыскулова (17 June 2013). Суд оправдал лидеров "Ата-Журта" [+ видео]. KLOOP.KG – Новости Кыргызстана (ru-RU). Asl nusxadan arxivlandi (18 September 2020). 14 October 2020.
  8. 8,0 8,1 Редакция (7 October 2020). Почему осужденного Садыра Жапарова так продвигают в премьер-министры и как он стал так популярен среди некоторых протестующих. KLOOP.KG – Новости Кыргызстана (ru-RU). Asl nusxadan arxivlandi (15 October 2020). 14 October 2020. Cite error: Invalid <ref> tag; name ":1" defined multiple times with different content
  9. Doolotkeldieva, Asel (February 24, 2021). "Populism à la Kyrgyz: Sadyr Japarov, Nationalism, and Anti-Elite Sentiment in Kyrgyzstan". lliberalism Studies Program Working Papers (4): 5. https://www.illiberalism.org/populism-la-kyrgyz-sadyr-japarov-nationalism-anti-elite-sentiment-kyrgyzstan/. Qaraldi: March 1, 2021. 
  10. "Kyrgyzstan election: Protesters storm parliament over vote-rigging claims" (en-GB). BBC News. 6 October 2020. Archived from the original on 12 October 2020. https://web.archive.org/web/20201012144323/https://www.bbc.com/news/world-asia-54422884. Qaraldi: 14 October 2020. 
  11. "Ex-MP Sadyr Japarov freed from prison, arrives at Ala-Too square". AKIpress. 6 October 2020. https://akipress.com/news:649116:Ex-MP_Sadyr_Japarov_freed_from_prison,_arrives_at_Ala-Too_square/. Qaraldi: 17 October 2020. 
  12. Reuters. Protesters and vigilantes scuffle in Kyrgyzstan capital as political crisis festers. CNN. Asl nusxadan arxivlandi (9 October 2020). 14 October 2020.
  13. В Киргизии за право управлять страной борются два "премьер-министра". regnum.ru (ru) (7 October 2020). Asl nusxadan arxivlandi (13 October 2020). 14 October 2020.
  14. Kyrgyz president to ask parliament to vote again on PM. Al Jazeera (en) (13 October 2020). Asl nusxadan arxivlandi (13 October 2020). 14 October 2020.
  15. Kyrgyz President Rejects Parliament's Decision On New Prime Minister. RadioFreeEurope/RadioLiberty (en). RFE/RL's Kyrgyz Service (13 October 2020). Asl nusxadan arxivlandi (14 October 2020). 14 October 2020.
  16. Kyrgyzstan: Amid unrest, Sadyr Zhaparov confirmed as new PM. Al Jazeera (en) (14 October 2020). Asl nusxadan arxivlandi (15 October 2020). 14 October 2020.
  17. Welle (www.dw.com). Kyrgyzstan's parliament taps Sadyr Zhaparov as new premier | DW | 14 October 2020. DW.COM (en-GB). Asl nusxadan arxivlandi (15 October 2020). 14 October 2020.
  18. Gordeyeva (15 October 2020). Kyrgyz president accepts new prime minster. Wellington Times (en). Asl nusxadan arxivlandi (16 October 2020). 14 October 2020.
  19. Kyrgyz President Says He Will Step Down Only After A Repeat Of Parliamentary Polls. RadioFreeEurope/RadioLiberty (en). RFE/RL's Kyrgyz Service (14 October 2020). Asl nusxadan arxivlandi (15 October 2020). 14 October 2020.
  20. Ilyushina (15 October 2020). Kyrgyzstan president Jeenbekov resigns after unrest. CNN. CNN, Reuters. Asl nusxadan arxivlandi (16 October 2020). 15 October 2020.
  21. Kyrgyz PM Declares 'All Power In My Hands' After President Resigns. RadioFreeEurope/RadioLiberty (en) (15 October 2020). 15 October 2020.
  22. Спикер парламента Кыргызстана отказался стать и.о. президента. www.ukrinform.ru (ru) (15 October 2020). Asl nusxadan arxivlandi (16 October 2020). 15 October 2020.
  23. Leonard (15 October 2020). Seizure of Kyrgyzstan nears completion as president steps down | Eurasianet. EurasiaNet (en). Asl nusxadan arxivlandi (16 October 2020). 15 October 2020.
  24. Merz, Theo (16 October 2020). "Ex-prisoner Sadyr Japarov confirmed as Kyrgyzstan president". The Guardian. https://www.theguardian.com/world/2020/oct/16/kyrgyzstan-parliament-confirms-sadyr-japarov-new-president. Qaraldi: 18 October 2020. 
  25. 25,0 25,1 "Japarov on course for landslide victory in Kyrgyzstan election". Al Jazeera. 10 January 2021. https://www.aljazeera.com/news/2021/1/10/japarov-on-course-for-landslide-victory-in-kyrgyzstan-election. Qaraldi: 11 January 2021.  Cite error: Invalid <ref> tag; name "AJ 210110" defined multiple times with different content
  26. Khurshudyan, Isabelle (11 January 2021). "After Kyrgyzstan’s third uprising in 15 years, a nationalist who was sprung from prison is elected president". Washington Post. https://www.washingtonpost.com/world/europe/after-kyrgyzstans-third-uprising-in-15-years-a-nationalist-who-was-sprung-from-prison-is-elected-president/2021/01/11/1ed36db8-503c-11eb-a1f5-fdaf28cfca90_story.html. Qaraldi: 13 January 2021. 
  27. Короткова (2021-01-21). В Бишкеке несколько дней будут перекрывать улицы из-за инаугурации Садыра Жапарова. KLOOP.KG – Новости Кыргызстана (ru-RU). 2021-01-25.
  28. Инаугурация Садыра Жапарова состоится 28 января. РИА Новости (ru) (2021-01-20). 2021-01-25.
  29. Sadyr Japarov sworn in as Kyrgyzstan’s new president. tass.com. 7 February 2021.
  30. Sadyr Japarov sworn in as Kyrgyzstan’s new president. TASS. 2021-01-29.
  31. ОСМОНАЛИЕВА (2021-01-13). Инаугурация Садыра Жапарова. Когда и где она пройдет, и кого пригласили. 24.kg (ru-RU). 2021-01-25.
  32. OSMONALIEVA (22 January 2021). Sadyr Japarov comments on preparation for inauguration. 24.kg. 7 February 2021.
  33. Spiritual development, new personnel policy, business protection, migration, mining: Japarov signs 5 first executive orders. m.akipress.com. 2021-01-29.
  34. ДЖУМАШОВА (3 February 2021). Садыр Жапаров: Нам предстоят сложные времена. 24.kg. 7 February 2021.
  35. Садыр Жапаров провел совещание с новыми членами правительства. VESTI.KG – Новости Кыргызстана. 7 February 2021.
  36. Президент Киргизии решил вновь создать в республике минобороны. tass.ru.
  37. Президент Киргизии подписал указ о назначении Марипова премьер-министром. tass.ru.
  38. В Кыргызстане создадут Министерство обороны | Tengrinews.kz. tengrinews.kz.
  39. События – Официальный сайт Президента Кыргызской Республики. president.kg.
  40. События – Официальный сайт Президента Кыргызской Республики. president.kg.
  41. Посещение Президентом Республики Татарстан Р.Н. Миннихановым архивохранилища Росреестра. Президент Республики Татарстан (ru). 2021-03-15.
  42. Окуялар – Кыргыз Республикасынын Президентинин расмий Интернет сайты. president.kg. 2021-03-15.
  43. События – Официальный сайт Президента Кыргызской Республики. president.kg. 2021-03-15.
  44. Completing Transformation From Prisoner To Kyrgyz President, Japarov Sworn In. www.rferl.org. 7 February 2021.
  45. Nechepurenko, Ivan (10 January 2021). "Populist, Prisoner, President: A Convicted Kidnapper Wins Kyrgyzstan Election". New York Times. https://www.nytimes.com/2021/01/10/world/europe/kyrgyzstan-election.html. Qaraldi: 11 January 2021. 
  46. Sadyr Japarov's first visit planned to Russia. akipress.com. 2021-01-26.
  47. Новый президент Киргизии первый зарубежный визит совершит в Россию. РИА Новости (ru) (2021-01-25). 2021-01-26.
  48. Президент Киргизии Садыр Жапаров планирует посетить Россию. aif.ru (2021-01-25). 2021-01-26.
  49. МАСАЛИЕВА (8 January 2021). Правительство: Выплата долга Китаю сырьем Жетим-Тоо — личное мнение Жапарова. 24.kg.
  50. События – Официальный сайт Президента Кыргызской Республики. www.president.kg.
  51. Spokesperson names results of Japarov's state visit to Kazakhstan. m.akipress.com.
  52. March 2021 (3 March 2021). Kyrgyz President Sadyr Japarov Visits Kazakhstan, Meets With President Tokayev.
  53. Uzbek, Kyrgyz Leaders 'Agree' To Solve Border Issues In Three Months. RadioFreeEurope/RadioLiberty (en). 2021-03-13.
  54. Почему осужденного Садыра Жапарова так продвигают в премьер-министры и как он стал так популярен среди некоторых протестующих. Kloop.kg. 2020-11-24.
  55. Супруга Жапарова Айгуль: Садыр – не романтик. Кактус (ru) (2021-01-11). 2021-01-16.
  56. Первые леди Кыргызстана. Вспоминаем, какими они были + Айгуль Жапарова — Asiais.ru. asiais.ru. 2021-01-16.
  57. OSMONALIEVA (2020-11-05). Second wave of COVID-19: Sadyr Japarov's wife to help volunteers. 24.kg (en-US). 2021-01-16.
  58. 8 скандалов с Садыром Жапаровым, о котором многие позабыли. Kaktus.media. 2020-11-24.