Arteriyalar

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Arteriyalar (yun. arteria – havo kanali) – yurak va aortaaan chiqib, 651o‘pka alveolalarida kislorodga boy-igan qonni barcha a’zo va to‘qimalarga eltuvchi qon tomirlar. Arteriya qoni odam vafotidan so‘ng vena tomirlariga o‘tib ketadi. Shu sababli Gippokrat ar-teriya tomirlaridan jon oqadi, degan. Odatda yurakdan chiqqan barcha tomirlar (qon tarkibidan qat’i nazar) arteriya, yurakka keladigan tomirlar vena tomi-ri bo‘ladi. Yurakdan chiqib o‘pkaga bora-digan tomir (tarkibida vena qoni bor) – o‘pka arteriyasi bundan mustas-no. A. devori uch qavat (ichki – endoteliy, o‘rta – muskul, tashqi – parda)dan iborat. Katta diametrli A. devorida elastik to‘qima ko‘p bo‘ladi. A. juda ko‘p marta o‘zaro qo‘shilib arteriya to‘ri va anasto-mozlar hosil qiladi. Bo‘lar arteriya jarohatlanganda o‘rinbosar vazifasini bajaradi.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil