Arifmetik uchburchak

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Arifmetik uchburchak – bi-nomial koeffitsiyentlardan (qarang Binom) iborat sonlarning uchburchakli jadvali. Yon tomonlarida birliklar turadi, undagi har bir sonni shu son ustida tur-gan ikkita sonni qoʻshib hosil etiladi. Arifmetik uchburchak Paskalning "Arifmetik uchburchak haqida risola" nomli kitobida (1665) uchragani uchun uni koʻpincha Paskal uch-burchagi deb yuritishadi. Arifmetik uchburchak Xi-toyda 1303-yil ma’lum boʻlgan. Germaniyada 1544 i. Shtifel asarlarida uchraydi. Hindistonda shoir Pintala (miloddan avvalgi 2-asr) poeziyaning ba’zi masalalarini xdl qilishda A.u .dan foydalangan. Shunga koʻra, Arifmetik uchburchak turli mamlakatlarda turlicha atalib kelgan: Germaniyada uni Shtifel uchburchagi, Italiyada Tartalya uchburchagi deb yuritishgan. Bizda esa uni Umar Xay-yom uchburchagi deb atash toʻgʻriroq boʻlar edi, chunki Arifmetik uchburchak Umar Xayyom asarlarida uchraydi.

Adabiyotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil