Ajam

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Ajam(arab. – arab emas) – arablardan boshqa Sharq xalqlarining umumiy nomi.

Ajam (arab. – arab emas) 1) ara-blardan boshqa Sharq xalqlarining umu-miy nomi. Shuningdek, arablar yashaydigan Sharq mamlakatlari, xususan, Turon va Eron ham "Mulki ajam" deb yuritilgan. Bu yerlardan yetishib chiqqan olimlar "ajamiy" deb atalgan. Keyinchalik A. nomi faqat eronliklarga nisbatan qo‘llanilgan, Eronni esa A. yoxud Aja-miston deb ataganlar. 2) O‘rta asr "o‘n ikki maqom" tizimidagi shu’ba. Musiqa risolalarida A. Rahoviy maqomi, Bayoti A.– Navo maqomi, Navro‘zi A.– Hijoz maqomi shu’balari sifatida qayd etilgani ma’lum. 3) O‘zbek, tojik, uyg‘ur va boshqa Sharq xalqlari mumtoz musiqa merosida mavjud cholg‘u va ashula asarlari. Jumladan, Shashmaqom turkumining Segoh maqomi cholg‘u bo‘limida Muham-masi A. qismi, ashula bo‘limida Navro‘zi A. shu’basi, Xorazm maqomlari turku-mining Segoh maqomi ashula bo‘limida Nasri A. shu’basi, shuningdek Toshkent – Farg‘ona maqom yo‘llari qatorida Navro‘zi A. kuyi, to‘rt qismli A. va uning taronalari cholg‘u turkumi va boshqa [1]

Shuningdek, arablar yashaydigan Sharq mamlakatlari, xususan, Turon, Eron ham "Mulki ajam" deb yuritilgan. Bu yerlardan yetishib chiqqan olimlar "ajamiy" deb atalgan. Keyinchalik ajam nomi faqat eronliklarga nisbatan qoʻllanilgan, Eronni esa, Ajam yoxud Ajamiston deb ataganlar.

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil