Pivo

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Pivo eng qadimiy va eng ommaviy[1] alkogolli ichimlik boʻlib, kraxmalli mahsulotlar - solod, gʻalla, makkajoʻxori, guruch kabilarni achitib tayyorlanadi. Boshqa kam tarqalgan pivo turlari kartoshka (Braziliyada) yoki agava (Meksikada) tayyorlanadi.


Pivo (rus.) — kucheiz alkogolli, taʼmi taxirroq, koʻpiklanuvchi, xushboʻy, chanqovbosti ichimlik. Oʻrta asrlardayoq Yevropaning qator mamlakatlarida (ayniqsa, Germaniya va Chexoslovakiyada) koʻp tayyorlangan. Keyinchalik sanoat usulida maxsus P. z-dlarida ishlab chiqarilgan. P. 19-a. 2yarmida Rossiya Oʻrta Osiyoni bosib olgandan keyin Oʻzbekistonda ham tarqaldi.

P. tayyorlash uchun undirilgan arpadan tayyorlangan suyuklik (solod)ga qulmoq (xmel) va suv qoʻshib spirtli bij-gʻitiladi. P.ning ayrim navlarini tayyorlashda arpa solodi qisman guruch, makkajoʻxori yoki arpa uni, shuningdek, shakar bilan almashtiriladi.

Solod tayyorlash uchun arpa tozalanadi, namlab undiriladi, ungan arpa maysalari quritiladi. Quritilgan maysalar maydalanib, suv bilan aralashtiriladi. Muayyan haroratda suvli aralashmada fermentatsiya jarayonlarida soloddagi kraxmal shakarga aylanadi, shakarlanish tugagandan keyin aralashma suziladi va tiniq suslo (atala)ga xmel qoʻshib qaynatiladi. Natijada atala tiniqlashadi va xushboʻylikka ega boʻladi. Keyin suslo qulmoqdan tozalanadi va maxsus tindirgichlarda sovitiladi. Suslo maxsus P. bijgʻitish apparatlarida P. achitqi (drojji)larining maxsus irqi bilan 5—9° da 7—8 sutka davomida (pivo naviga qarab) bijgʻitilib yetishtiriladi (spirt va karbonat angidrid gazi hosil boʻladi).

Bijgʻigan yoki yosh P. toʻliq yetilishi uchun maxsus katta sigʻimli idishlarga quyiladi. Idishlarda toʻliq yetilishi va gazdan tozalanish 0—2° da 21—90 kun davom etadi. P. tayyorlashning uzluksiz va jadallashtirilgan texnologiyalari ham qoʻllaniladi. Yetilgan P. qayta suziladi va butilkalarga quyiladi.

P. tarkibida, navlariga qarab, 4—10% yengil oʻzlashtiriluvchi oziq moddalar, asosan, uglevodlar, kam miqdorda aminokislotalar bor. P.da 1,8—6% alkogol, 0,3—0,4% karbonat angidrid gazi, qulmoqning achchiq va oshlovchi moddalari qoldigʻi, organik kislotalar mavjud. 1 l P.da 400 dan 800 gacha kkal bor. P. xom ashyoning miqdori va tarkibiga, bijgʻish davrining davomiyligiga koʻra har xil (och va toʻq) rangli boʻladi, navlarga ajratiladi.

Oʻzbekiston Respublikasi P. va alkogolsiz ichimliklar sanoati tarmo-gʻida 16 ta yirik korxona (Toshkent, Fargʻona, Qoʻqon, Andijon, Guliston,Samarqand, Namangan, Buxoro va b. sha-harlarda), shuningdek, matlubot jamiyatlariga qarashli z-dlar va sexlarida P. ishlab chiqariladi. Oʻzbekistonda "Olmaliq", "Qibray" P.lari mashhur.

Olimjon Alimov.[2]

Ilovalar[tahrir]

  1. Jahon boʻyicha pivo ishlab chiqarish koʻrsatgichlari
  2. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil




Manbalar[tahrir]