Delphi (dasturlash tili)

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Delphi's-like logo

Delphi (talaff. délfi) — dasturlash tillaridan biri. Borland firmasi tomonidan ishlab chiqarilgan. Delphi dasturlash tili ishlatiladi va avvaldan Borland Delphi paketi tarkibiga kiritilgan. Shu bilan bir qatorda 2003-yildan hozirgacha qoʻllanilayotgan shu nomga ega bulgan. Object Pascal — Pascal tilidan bir qancha kengaytirishlar va toʻldirishlar orqali kelib chiqqan boʻlib, u ob’yektga yoʻnaltirilgan dasturlash tili hisoblanadi.

Maqsad platformasi[tahrir]

Avvaldan ushbu dasturlash muhiti faqatgina Microsoft Windows amaliyot tizimi uchun dasturlar yaratishga mo'ljallangan, keyinchalik esa GNU/Linux hamda Kylix tizimlari uchun moslashtirildi, lekin 2002-yilgi Kylix 3 sonidan so'ng ishlab chiqarish to'xtatildi, ko'p o'tmay esa Microsoft.NET tizimini qo'llab quvvatlashi to'g'risida e'lon qilindi.

Lazarus proekti amaliyotidagi (Free Pascal) dasturlash tili Delphi dasturlash muhitida GNU/Linux, Mac OS X va Windows CE platformalari uchun dasturlar yaratishga imkoniyat beradi.

Dasturlash tili tarixi[tahrir]

Delphi — Paskal dasturlash tilining rivojlangan davomchisi boʻlmish Turbo Paskal tilining rivojlanishi natijasi hisoblanadi. Paskal tilida butunlay Proceduralar yordamida dasturlar tuzilgan. Turbo Paskal 5.5-sonidan boshlab obyektga moʻljallangan xususiyatlarni qoʻshdi, delphi — obyektga moʻljallangan dasturlash tili esa Introspekiyani, yaʼni metodli klasslari xususiyatlari hamda ulardan tashkil topuvchilarining kompilyatsiya kodi tarkibiga qoʻshdi.

Misol[tahrir]

Ҳ

 {  MainForm formasi yaratilayotganda bajariladigan hodisa.}
 procedure TMainForm.FormCreate(Sender: TObject);
 var
   {TStrings Qator turidagi o'zgaruvchilar naborining e'lon qilish(matnlar).}
   Strings: TStrings;
 begin
   {Yaratish(xotira ajratish va xokazo.) TStringList turida ob'yekt.
    Abstrakt medotlarni amalga oshiruvchi TStringList - TStrings turining avlodi.}
   Strings := TStringList.Create; 
   try
     {Qator kiritish.}
     Strings.Add('Kiritiladigan qator.');
     {Qatorlarni faylga saqlash.}
     Strings.SaveToFile('C:\Strings.txt');
   finally
     {Obyektni o'chirish.}
     Strings.Free;
   end;
 end;<includeonly><noinclude>“«<!--<nowiki></nowiki> -->»”</noinclude></includeonly>

Taniqli dasturiy mahsulotlar[tahrir]

Delphida bajarilgan taniqli dasturlar ichidan quyidagilarni sanash mumkin:

Shuningdek qarang[tahrir]

  • Borland Delphi — avvaldan Delphi dasturlash tili qo'llanilgan integratsiyalangan dasturlash muhiti.

Izohlar[tahrir]

Havolalar[tahrir]

Adabiyot[tahrir]

  • Нил Дж. Рубенкинг "Язык программирования Delphi для "чайников:Введение в Borland Delphi" ("Delphi for Dummies"). 2007.
  • Хавьер Пашеку "Программирование в Borland Delphi 2006 для профессионалов" ("Delphi for .NET Developer’s Guide"). 2006.
  • А.Н. Вальвачев, К.А. Сурков, Д.А. Сурков, Ю.М. Четырько "Программирование на языке Delphi. Учебное пособие". 2005-y.

Andoza:Dasturlash tillari