PHP

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

PHP (ingl. PHP: Hypertext Preprocessor (o‘qilishi "Pi Eych Pi") - Script Tili bo'lib, Web Serverda o‘zgaruvchan HTML fayllarini yaratishda qo‘llaniladi. Hozirgi kunda deyarli barcha hosting-provayderlar mazkur tilni qo‘llab-quvvatlaydi. Odatda, PHP Ma’lumotlar Bazasi bilan ishlatiladi. PHP GNU GPL litsenziyasi orqali tekin tarqatiladi. 1994 yili php tilinig yaratuvchisi Rasmus Lerdorf o’zinig saytiga mehmonlar kirishini hisoblash uchun Perl dasturlash tilada maxsus qobiq yozib amalda qo’llagan. Ko’p o’tmay qobiqni ishlash unumdorligi juda past va sekinligi aniqlanganidan so’ng, dasturlarni yangidan “C” tilida yozib chiqishga to’g’ri keladi. Keyin, dastlabki dastur kodlari muallif tarafidan barchaga ko’rish uchun serverga nashr qilingan. Server foydalanuvchilari kodlar bilan qiziqib, uni ishlatish muxlislari ham paydo bo’lgan. Hademay, bu dasturlar alohida loyihaga aylanib, 1995 yilning iyun oyida dasturiy mahsulot PHP (Personal Home Page) nomi bilan birinchi nashri chiqarildi. 1996 yil aprel oyida dasturlar jiddiy qayta ishlanganidan so’ng, PHP/FI (Personal Home Page / Forms Interpreter) nomi bilan mahsulotning ikkinchi nashri paydo bo’ldi. Bu mahsulot html-kod ichiga yozilib, html-formalarni qayta ishlab, hozirgi PHP dasturlash tilining tayanch imkoniytlarini ichiga olgan. PHP/FI kod yozilishi Perl tiliga juda oxshagan, lekin soddaroq bo’lgan. Hozirgi kunlarda “Zend Engine” qayta yaxshilanib PHP5 tili ishlab chiqarildi. Asosiy o’zgarishlar ob’ektlarga mo’ljallangan dasturlash modelida bo’lib, tilning imkoniyatlari yanada kengaytirdi. Hozirda PHP juda ko‘p hosting- provayderlar tomonidan foydalaniladi, bu esa uni harqanday internet- loyihalarni (oddiygina saytdan tortib, to yirik portallargacha) yaratishda ishlatilatiladigan, sal kam, eng asosiy tilga aylantirdi. PHP da juda ko‘p miqdorda alohida skriptlar, shuningdek, forum, kontent tizimi boshqaruvi kabi tugallangan loyihalar yozilgan.

WebLinks[tahrir]

Andoza:Uzbek