Austenit

Temir-Uglerod faza diagrammasi

Austenit
Temir-uglerod qotishma fazalari
Ferrit Austenit Sementit Grafit
Temir-uglerod qotishma strukturalari
Ledeburit Martensit Perlit Sorbit Troostit Beynit
Po`latlar
Konstruktsiyaviy po`lat (0,8 % gacha C) Asbobsozlik po`lati (~2 % gacha C) Zanglamaydigan po`lat (xrom bilan ligerlangan) Issiqqa chidamli po`lat Mustahkamligi yuqori po`lat
Cho`yanlar
Oq cho`yan (mo`rt, tarkibida ledeburit bor va grafit mavjud emas) Kulrang cho`yan (grafit plastina shaklida) Bolg`alanuvchan cho`yan (grafit parchalari) Mustahkamligi yuqori cho`yan Yarim cho`yan (grafit va ledeburitdan iborat)

Austenit — temir-uglerod qotishmalarining tarkibiy tuzilmala-ridan biri. uglerodning u-temirdagi qattiq eritmasi. Ingliz tadqiqotchisi R. Austen (1843—1902) nomiga qo‘yilgan. Uglerodli po‘latlarda A. odatda 727° dan (kritik nuqtadan) yuqori t-radagina barqaror bo‘ladi, ammo asta-sekin sovi-tib borilsa, t-ra 727° ga yetganda fer-rit va sementitga, ya’ni perlitga par-chalanadi. A.ning kristall panjarasi qirralari markazlashgan kub, panjara parametrlari A. tarkibidagi uglerod miqdoriga qarab o‘zgaradi va 3,63 dan 3,68 A gacha bo‘ladi. 1147° da u-temirda eng ko‘p miqdorda (2,14%) uglerod eriy-di, binobarin, shu t-rada A. tarkibida 2,14% uglerod bo‘ladi. T-ra pasaygan sari, A. tarkibidagi uglerod miqdori kamaya borib, 727°da 0,8% ni tashkil eta-di. A. yumshoq va plastikdir.

Austenit ($\gamma\,\!$-faza) - Temir-Uglerod qotishmalaring tarkibiy tuzilmalaridan biri. Ingliz tadqiqodchisi R. Austen (1843-1902) nomiga qo`yilgan. Uglerodli po`latlarda Austenit odatda 727°C dan (kritik nuqtadan) yuqori haroratlardagina barqaror bo`ladi, ammo asta-sekin sovitib borilsa, harorat 727°C ga yetganda Ferrit va sementitga, ya`ni perlitga parchalanadi. Austenitning kristall panjarasi qirralari markazlashgan kub, panjara parametrlari Austenit tarkibidagi uglerod miqdoriga qarab o`zgaradi. 1147°C da $\gamma\,\!$-temirda eng ko`p miqdorda (2,14%) uglerod eriydi, binobarin, shu haroratda Austenit tarkibida 2,14% uglerod bo`ladi. Harorat pasaygan sari, Austenit tarkibidagi uglerod miqdori kamaya borib, 727°C da 0,8% ni tashkil etadi. Austenit yumshoq va plastikdir.

Manba

• O`zbekiston Milliy Enciklopediyasi