Po`lat
| Po`lat |
|---|
| Temir-uglerod qotishma fazalari |
| Temir-uglerod qotishma strukturalari |
| Po`latlar |
|
Konstruktsiyaviy po`lat (0,8 % gacha C) |
| Cho`yanlar |
|
Oq cho`yan (mo`rt, tarkibida ledeburit bor va grafit mavjud emas) |
Po`lat (pols. stal, nem. Stahl) - temir va uglerod (va boshqa unsurlar) deformatsiyalanuvchan (bolg`alanuvchan) qotishmasi, tarkibidagi uglerod miqdori 2,14 % dan oshmaydi va 0,02 % dan kam emas. Uglerod temir qotishmalarida mustahkamlik va qattiqlik xususiyatlarini oshirib, plastiklik va yopishqoqlik xususiyatlarini pasaytiradi. Po`lat - mashinasozlik, transport, qurilish va boshqa ko`p sohalarda muhim material hisoblanadi. Asboblozlik po`latlari o`zining oson kesiluvchanligi bilan ajralib turadi.
Mundarija |
[tahrir] Klassifikatsiya
Po`latlar konstruktsiyaviy va asbobsozlik turlariga bo`linadi.
[tahrir] Po`latning tavsifi
Zichligi - (7,7-7,9)*10³ kg/m³;
Solishtirma og`irligi — (7,7-7,9) г/cм³;
Erish temperaturasi — 1300-1400 C ;
[tahrir] Po`latlarning turlari
| Po`lat markasi | Toplash | Qattiqligi |
|---|---|---|
| 35 | normallashish | 163—192 HB |
| 40 | yaxshilanish | 192—228 HB |
| 45 | normallashish | 179—207 HB |
| 45 | yaxshilanish | 235—262 HB |
| 40Х | yaxshilanish | 235—262 HB |
| 40Х | yaxshilanish+el. toki bilan zakalka | 45-50 HRC; 269—302 HB |
| 40ХН | yaxshilanish | 235—262 HB |
| 40ХН | yaxshilanish+el. toki bilan zakalka | 48-53 HRC; 269—302 HB |
| 35ХМ | yaxshilanish | 235—262 HB |
| 35ХМ | yaxshilanish+el. toki bilan zakalka | 48-53 HRC; 269—302 HB |
| 35Л | normallashish | 163—207 HB |
| 40Л | normallashish | 147 HB |
| 45Л | yaxshilanish | 207—235 HB |
| 40ГЛ | yaxshilanish | 235—262 HB |
[tahrir] Po`lat ishlab chiqarish
| Davlatlar | 2007-yilda, ming tonna | Jahon bo`yicha, % |
|---|---|---|
| Dunyo bo`yicha | 1344265 | 100 % |
| Osiyo | 754574 | 56,1 % |
| Afrika | 18764 | 1,4 % |
| Yaqin sharq | 16452 | 1,2 % |
| Yevropa Ittifoqi (27) | 210186 | 15,6 % |
| Yevropa Ittifoqi (15) | 175609 | 13,1 % |
| Qolgan Yevropa davlatlari | 30452 | 2,3 % |
| Okeaniya | 8745 | 0,7 % |
| Shimoliy Amerika | 132834 | 9,9 % |
| MDH (6) | 124006 | 9,2 % |
| Janubiy Amerika | 48251 | 3,6 % |