Tver

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Tver (1931—90 yillarda Kalinin) — RF Tver viloyatidagi shahar, viloyat markazi. Tverda daryosining Volgaga kuyilish joyidagi dare porti. Transport yoʻli stansiyasi. Moskvadan 167 km shim.gʻarbda. Aholisi 457,0 ming kishi (1998).

T. toʻgʻrisidagi dastlabki maʼlumotlar solnomalarda 1164 yilda keltirilgan. 1247 yildan Tver knyazligining markazi. Rusning iktisodiy siyosiy va madaniy markazlaridan biri. 14-a.ning 1yarmida moʻgʻullarga qarshi harakatning yetakchisi boʻlgan. 1327 yilda shaharda moʻgʻullarga qarshi katta qoʻzgʻolon koʻtarilgan. 1466 yilda tverlik sayyoh Afanasiy Nikitin Hindistonga sayohat qilgan. 1485 yildan T. Moskva davlati tarkibida. 1775 yildan Tver namestnichestvosi, 1796 yildan gubernyasi markazi. 1941 okt.dek. oylarida nemis fashistlari shaharga jiddiy shikayet yetkazgan.

T.da mashinasozlik (vagonlar, ekskavatorlar, elektr apparaturasi va boshqalar), yengil (ipgazlama, kamvol ktlari va boshqalar), kimyo (kimyo tolasi, sunʼiy charm mahsulotlari va boshqa ishlab chiqarish.), poligrafiya, oziq-ovqat sanoatlari korxonalari bor, qurilish materiallari ishlab chiqariladi.

5 oliy oʻquv yurti (shu jumladan, universitet), Z teatr, filarmoniya, muzeylar (tarixiymeʼmoriy va adabiy, Tver turmushi, Saltikov — Shchedrin va boshqalar), kartinalar galereyasi mavjud. Meʼmoriy yodgorliklardan "Belaya Troitsa" cherkovi (1564), Uspeniye sobori (1722), klassitsizm stilidagi turarjoy va jamoat binolarining ansambllari (18—19-a.lar) saqlangan.