Kontent qismiga oʻtish

Syzygium samarangense

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Syzygium samarangense — Myrtaceae oilasiga mansub gulli oʻsimlik turi, u Katta Zond orollari, Malakka, Andaman va Nikobar orollarida oʻsadi[1]. Ingliz tilidagi umumiy nomlar orasida wax apple[1] Java olmasi, Semarang atirgul-olma va wax jambu bor.

Syzygium samarangense

Tavsif[tahrir | manbasini tahrirlash]

Syzygium samarangense tropik daraxt boʻlib boʻyi 12 metr (39 ft), barglarining uzunligi 10–25 centimetr (4–10 in) kengligi va 5–10 centimetr (2–4 in) ga yetadi. Barglari elliptik, lekin osti yumaloq. Poʻstlogʻi pushti-kulrang rangga ega va tezda parchalanadi[1][2].

Syzygium samarangense barglari

Gullari oqdan sargʻish-oq ranggacha, diametri 2.5 cm (1 in) toʻrtta gulbargdan iborat. Ular novdalar uchlari yonida 3 dan 30 gacha boʻlgan panikulalarda hosil boʻladi. Mevasi qoʻngʻiroq shaklida, isteʼmol qilish mumkin, ranglari oq, och yashil yoki yashildan qizil, binafsha yoki toʻq qizil ranggacha, toʻq binafsha yoki hatto qora ranggacha oʻzgarib turadi. Meva uzunligi yovvoyi holatda 4–6 centimetr (1.6–2.4 in) gacha oʻsadi, uchida 4 ta goʻshtli kosacha boʻlagi bor. Poʻsti yupqa, goʻshti oq va shimgichli. Har bir mevada katta boʻlmagan 1-2 dumaloq urugʻ mavjud. Voyaga yetgan 700 tagacha meva beradi[1][2].

Syzygium samarangense gullari

Nomiga qaramay, pishgan meva faqat tashqi koʻrinishida olmaga oʻxshaydi. Mevasinig taʼmi olma taʼmiga oʻxshamaydi va unda olma hidi ham, zichligi ham yoʻq. Uning taʼmi qor nokiga oʻxshaydi. Olma yoki tarvuzdan farqli oʻlaroq, mumli olma eti juda yumshoq. Eng oʻrta qismida qandolat paxtasiga oʻxshash toʻrda joylashgan urugʻ bor. Uning sharbatining rangi meva naviga bogʻliq; binafsha rangdan butunlay rangsiz boʻlishi mumkin. 

Ovqat[tahrir | manbasini tahrirlash]

Kattaroq mevali bir qator navlar yaratilgan. Umuman olganda, rang qanchalik ochroq yoki quyuqroq boʻlsa, u shunchalik shirin boʻladi.  Janubi-Sharqiy Osiyoda qora rangli mevalar „Qora marvarid“ yoki „Qora olmos“ laqabini olgan boʻlsa, „Marvarid“ deb nomlangan juda och yashil-oq rangdagilar esa meva bozorlarida eng yuqori narxga ega. Meva koʻpincha kesilmagan holda sotiladi. Hind okeani orollari oshxonasida meva tez-tez salatlarda, shuningdek, yengil qovurilgan taomlarda ishlatiladi. U asosan meva sifatida isteʼmol qilinadi va tuzlangan bodring (chambakka ochar) tayyorlash uchun ham ishlatiladi. Filippinda uning mahalliy nomi macopa (mustamlakachilikdan oldingi qadimgi nomi „dambo“)[1]. Tashqi koʻrinishi oʻxshashligi sababli, u koʻpincha tambis (Syzygium aqueum) bilan adashtiriladi[3], ikkinchisi koʻproq oʻstiriladi.

Galereya[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Julia F. Morton „Java apple“,. Fruits of Warm Climates. Miami, FL: Florida Flair Books, 1987 — 381–382 bet. ISBN 978-0-9610184-1-2. 
  2. 2,0 2,1 „Syzygium samarangense“. Singapore National Parks.[sayt ishlamaydi]
  3. Janick, Jules. The Encyclopedia of Fruits and Nuts. CABI, 2008 — 552, 553 bet. ISBN 9780851996387.