Soliq islohotlari

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Soliq islohotlari - soliq nazariyasi va amaliyotini muvofiklashtirish asosida soliq yukini kamaytirish, soliqqa tortishni soddalashtirish, soliq yordamida iqtisodiy rivojlanishni taʼminlash maqsadlarida amalga oshiriladigan davlat tadbirlari. Iqtisodiyotni isloh qilishining muhim, ajralmas qismi. Oʻzbekiston Respublikasida amalga oshirilayotgan Soliq islohotlari strategiyasi huquqiy va demokratik davlatni barpo etish konsepsiyasi asosida shakllanmoqda. 1991 yildan boshlab Oʻzbekistonda oʻtkazilgan Si. ni 3 asosiy bosqichga boʻlish mumkin: 1-bosqich — 1991—94 yillarda soliqqa oid qonun hujjatlarini yaratish; tamomila yangi soliqlar va toʻlovlar tizimini barpo etish va ularni xoʻjalik amaliyotiga joriy etish; moliyaviy mablagʻlarni i. ch. infratuzilmasini rivojlantirish, oʻz-oʻzini strategik resurslar bilan taʼminlashga erishish maqsadlarida qayta taqsimlash; narxlarning oʻsishi va i. ch. ning pasayishi sharoitida aholining turmush darajasi pasayib ketmasligi va ijtimoiy barqarorlikni saqlash; mustaqil tizim sifatida davlat soliq xizmatini shakllantirish vazifalari bajarildi. 2bosqich — 1995—99 yillarda soliq tizimini takomillashtirish va korxonalarga nisbatan soliq yukini kamaytirish boʻyicha Soliq islohotlari amalga oshirildi. Bu davrda soliqdarga doir mavjud qonun hujjatlari asosida Oʻzbekiston Respublikasining Soliq kodeksi ishlab chiqildi va 1997 yilda qabul qilindi.

3bosqich — 2000 yildan boshlb Si. qonunchilikka kiritilayotgan oʻzgarishlar asosida fuqarolar va korxonalar uchun solik, yukini yanada kamaytirish, ayrim soliq turlarini bekor qilish, kichik va oʻrta tadbirkorlik subʼyektlarini soliqqa tortish tizimini soddalashtirish, samarali soliq tizimi tamoyillarini yanada toʻliq roʻyobga chiqarish, jahon andozalariga mos soliq tizimini bosqichmabosqich barpo etishga yoʻnaltirilgan.

Jahondagi rivojlangan mamlakatlarda Soliq islohotlari davriy oʻtkazib turiladi. Muayyan soliq turini joriy etish yoki bekor qilish, ayrim turdagi solikdar ulushini oshirish yoki kamaytirish. soliq daromadlarini qayta taqsimlash va boshqa koʻrinishlarda amalga oshiriladi (qarang Soliqlar).

Toshpoʻlat Mirzayev.