Skobelev Mixail Dmitriyevich

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Mixail Skobelev

Skobelev Mixail Dmitriyevich (1843.17.9, Sankt-Peterburg — 1882.25.6, Moskva) — Rossiya imperiyasining Turkistondagi bosqinchilik urushlarida faol ishtirok etgan rus harbiy arbobi, infanteriya generali (1881). Bosh shtab akademiyasini tugatgan (1868). 1869 yilda Oʻrta Osiyoga kapitan unvoni bilan kelib, 8 yil ichida generalmayor unvoni bilan Rossiyaga kashtan. S. Xiva xonligini bosib olish (1873) va "Poʻlatxon" qoʻzgʻoloni (1873— 76)ni bostirishda K.P.Kaufmannnng eng yaqin yordamchilaridan biri boʻlgan. Andijonni vayron qilib aholisiga 3300 rubl tovon toʻlatgan. Qoʻqon xonligi tugatilgach, 1876 i. 19 fevralda tashkil qilingan Fargʻona viloyatining birinchi harbiy gubernatori. S. tomonidan viloyat markazi Qoʻqon shahridan Yangi Margʻilonga koʻchiriladi. Turkistonda podsho Rossiyasining mustamlakachilik siyosatini joriy qilishda qatʼiy faollik koʻrsatgan. RossiyaTurkiya urushi (1877—78) qatnashchisi. Axaltaka harbii yurishlari paytida 2Axaltaka ekspeditsiyasiga rahbarlik qilgan. Koʻktepa (Geoktepa) qalʼasi va Dengiltepa rus askarlari tomonidan egallangach (1881 y. 12 yanvar), S.ning buyrugʻi bilan tirik qolgan barcha qalʼa Aholisi: 45000 kishi (ayollar, kariyalar, bolalar) yoppasiga qirib tashlangan, ularning molmulki talangan va Koʻktepa yer bilan yakson qilingan. S. ashaddiy shovinist va mustamlakachi sifatida Turkistondagi tub xalqlarga past nazar bilan karagan. S. hakdsa mahalliy aholida nafratli xotiralar sakdanib qolgan. S. 1882 yilda Sankt-Peterburgda fojiali oʻldirilgan. Fargʻona viloyatining maʼmuriy markazi boʻlgan Yangi Margʻilon (xoz. Fargʻona) sh. 1907—1924 yillarda S. nomi bilan atalgan.

Adabiyot[tahrir]

  • Oʻzbekistonning yangi tarixi, 1kitob [Turkiston Chor Rossiyasi mustamlakachiligi davrida], T., 2000.