Shimoliy Koreya gerbi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Koreya Xalq Demokratik Respublikasining Davlat gerbi
Emblem of North Korea.svg
Mamlakat Koreya Xalq Demokratik Respublikasi
Qabul qilindi 1993-yil

Koreya Xalq Demokratik Respublikasining Davlat gerbi Shimoliy Koreyaning gerbi boʻlib, rasmiy ravishda Koreya Xalq Demokratik Respublikasi sifatida tanilgan. Joriy versiya 1993-yilda qabul qilingan boʻlib, 1948-yilda respublika tashkil topganidan beri hozirgi dizayn foʻrmasidan foydalanilgan. Oldingi ikkita versiya 1940-yillarning oxirida qisqa muddatda ishlatilgan. Gerbdagi yorqin belgilar qizil yulduz, gidroelektrostansiya (Sup’ung toʻgʻoni) va Paektu togʻidir. Dizayn Sovet Ittifoqi gerbi va sotsialistik geraldik uslubning boshqa timsollari bilan oʻxshashliklarga ega.

Tarix[tahrir | manbasini tahrirlash]

1945-yilda Ittifoqchilar tomonidan Koreyani ozod qilish paytida Shimoliy Koreyaning gerbi yoʻq edi, garchi Koreya Xalq Respublikasining gerbi 1945-1946-yillarda qoʻllanilgan. Gerbning birinchi ekvivalenti 1946-yil 1-yanvarda paydo boʻlgan va Kim Ir-Sung Chǒngro gazetasida chop etilgan[1]. Unda Sovet Davlat gerbi bilan bir xil boʻlgan lentalar va bugʻdoy naqshlari bilan oʻralgan Koreya yarim oroli tasvirlangan. Bu yagona marta ishlatilgan va 1946 va 1948-yillar orasida uning oʻrnida yarim orolning oddiy konturi koʻrsatilgan. Bu shimol va janub bir davlat ekanligini koʻrsatish uchun bajarilgan ish edi.

Biroq, 1948-yil iyul oyida Koreyaning boʻlinishi yaqinlashganda, Shimoliy Koreya oʻzining birinchi konstitutsiyasini qabul qildi. Ushbu konstitutsiya Shimoliy Koreya gerbini belgilab berdi, ammo gerb faqat ikki oy davomida ishlatilgan. Keyinchalik dizayndagi gidroelektrostantsiyadan farqli oʻlaroq, u oʻchoqqa aylangan[2].

Jungin (soʻzma-soʻz „oʻrta odamlar“) ni ifodalovchi Joseon rasmi mayda burjuaziyaga teng.

1948-yil 9-sentabrda Koreya Xalq Demokratik Respublikasi eʼlon qilindi va yangi gerb qabul qilindi. Tanlangan motif: Sup’ung GESi Yaponiya imperatorlari tomonidan Koreya yarim orolida mustamlakachilik davrida qurilgan va shuning uchun millatchi koreyslar uchun milliy gʻurur ramzi sifatida qulay boʻlishi mumkin emas. Biroq Shimoliy Koreya manbalari dizayn ortida Kim Ir Sen turganini daʼvo qilmoqda. 1993-yilda emblema Paektu togʻini aks ettirish uchun qoʻshimcha oʻzgartirildi. Togʻ Shimoliy Koreya propagandasida Kim oilasi sulolasining kuchi va qonuniyligining muhim ramzidir va ayniqsa Kim Chen Ir bilan ajralib turadi. Chunki rasmiy rivoyatlarda u tugʻilgan joy. Bu ramzning qabul qilinishi uning mavqei yuksalishidan dalolat berdi.

Xususiyatlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Emblemada Paektu togʻi ostidagi Sup’ung toʻgʻoni va rozet sifatida elektr uzatish liniyasi mavjud. Choʻqqi besh qirrali qizil yulduzdir. U guruch boshoqlari bilan birlashtirilan, Choʻsongul belgilarida „Koreya Xalq Demokratik Respublikasi“ yozuvi tushirilgan qizil lenta bilan bogʻlangan[3].

Shimoliy Koreya pasporti

GESning dizayni umumiy koʻrinishga ega boʻlsa-da, uning oʻziga xosligi emblema ishlab chiqilgan vaqtda Sup’ung oʻziga xos yagona elektr stantsiyasi boʻlganligi bilan izohlanadi. Sup’ung yaponiyaliklar tomonidan qurilgan va bugungi kunda Xitoy Xalq Respublikasi bilan chegarada joylashgan[4]. Mustamlaka infratuzilmasi, shuningdek, chet el hududi haqida noqulay havolaga qaramay, tasvirni tanlash tasodifiy emas va ijobiy maʼnoga ega. 1940-yillarning oxirida Shimoliy mamlakatda elektr energiyasining katta qismini ishlab chiqargan[5]. Toʻgʻon elektr energiyasi bilan oʻzini-oʻzi taʼminlashni anglatadi: 1948-yilning bahorida GES emblemaga qoʻshilishidan biroz oldin Shimoliy Koreya oʻzining energiya tarmogʻini janubdan uzib qoʻydi[6].

Gerb va uning barcha oʻtmishdoshlari koʻplab boshqa mamlakatlarda qabul qilingan asosiy sotsialistik geraldik dizaynga mos keladi, bu Sovuq urush boshlanishida kommunistik mafkura va mamlakat poydevori oʻrtasidagi munosabatlarni aniq koʻrsatadi.

Shuningdek qarang[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Fyodor Tertitskiy (September 23, 2014). „The Evolution of North Koreaʼs Coat of Arms“. DailyNK.
  2. Tertitskiy, Fyodor (April 10, 2018). „What North Koreaʼs army flags can teach us about its recent history“. NK News.
  3. Socialist Constitution of the Democratic Peopleʼs Republic of Korea. Amended and supplemented on April 1, Juche 102 (2013), at the Seventh Session of the Twelfth Supreme Peopleʼs Assembly. Pyongyang: Foreign Languages Publishing House.
  4. North Korea: A Country Study. Government Printing Office.
  5. Oliver Hotham (May 22, 2015). „Lights out in Pyongyang? North Koreaʼs energy crisis“. NK News
  6. Socialist Constitution of the Democratic Peopleʼs Republic of Korea. Amended and supplemented on April 1, Juche 102 (2013), at the Seventh Session of the Twelfth Supreme Peopleʼs Assembly. Pyongyang: Foreign Languages Publishing House.