Saltanattepa gaz koni

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

SALTANATTEPA (SETALANTEPA) GAZ KONI — Buxoro viloyatidagi kon. Kogon temir yoʻl stansiyasidan 35–40 km jan.sharkda. 1976 yildan foydalaniladi. Kon relyefi kichik gumbazsimon soylikdan iborat, atrofi Buxoro svitasi ohaktoshlari bilan oʻralgan.

Strukturasi shim.sharq yoʻnalishida choʻzilgan asimmetrik braxiantiklinaldan iborat. Uning jan.sharqiy qanoti yotiq (30—40°), dizʼyunktiv dislokatsiyaga uchragan. Apt yarusining 12mahsuldor gorizonti boʻyicha Saltanattepa braxiantiklinali oʻlchami 6x3 km, bal. 90 m. Chuqurlik ortgan sari qanotlar qiyaligi 40—45° ga yetadi va yura yotqizikdarining gumbazi boʻr yotqiziqlarinikiga nisbatan 250–300 m ga siljigan. Birinchi quduq 1953 y. qazilgan va yura yotqiziklarida sanoat miqyosidagi gaz borligi aniklangan. Konda jami 7 ta quduq qazilgan. Burgʻilash chogʻida paleozoy, yura, boʻr va paleogen jinslari ochilgan.

Boʻr yotqiziqlarida 2 ta 11, 12, yurada ham 2 ta 16, 17mahsuldor gorizontlar ajratilgan. 11gorizontning qalinligi 10–20 m, gʻovakliligi 14— 20%. Uyum oʻlchami 2x0,8 km, bal. 15 m boʻlib, 507–600 m chuqurlikda ochilgan. Boshlangʻich qatlam bosimi 5,74 MPa, debiti 218 ming m³/sutka, katlamdagi temperaturasi 36°.

12gorizontning qalinligi 28 m, gʻovakliligi 12,2%. Uyum oʻlchami 5,5x2,7 km, bal. 75–80 m, 450 m chuqurlikda ochilgan. Boshlangʻich qatlam bosimi 8,38 MPa, temperaturasi 40°.

16gorizontning qalinligi 7–10 m, gʻovakliligi 15%. Uyum oʻlchami 4x1,5 km, bal. 30 m, 1020 m chuqurlikda ochilgan. Uyum tipi qatlamli, gumbazli. Gaz debiti 123,5 ming m³/sutka. Qatlam bosimi 10,9 MPa va temperaturasi 48°. 17gorizont, asosan, ohakli qumtoshdan tarkib topgan, kalinligi 6,3 m, gʻovakliligi 14,17%. Uyum tipi 16 gorizontniki bilan birxil. Uyumoʻlchami 3x1 m, bal. 2,5 m, gaz debiti 101,6 ming m³/sutka, qatlam bosimi 10,5 MPa, temperaturasi 50°. Uyum rejimi suv bosimli.

Ochilgan hamma gorizontlardagi gazning fizikkimyoviy tarkibi birbiriga yaqin: metan 88,2%, karbonat angidrid gazi 0,34%, ogʻir uglevodlar 4,6910%, vodorod sulfid 0,027%, zichligi 0,641. Kondensat miqdori 0,77 sm³/m³. Kondan hozirgi vaqtda foydalanilmoqda.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil