Romitan

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Shahar
Romitan
Mamlakat Oʻzbekiston
Viloyat Buxoro viloyati
Tuman Romitan tumani
Koordinatalari 39°56′0″N 64°23′0″E / 39.93333°N 64.38333°E / 39.93333; 64.38333Koordinatalari: 39°56′0″N 64°23′0″E / 39.93333°N 64.38333°E / 39.93333; 64.38333
Aholisi 15 000 nafar
Vaqt mintaqasi UTC+5
Romitan (Oʻzbekiston)
Romitan

Romitan — Buxoro viloyati Romitan tumanidagi shahar (1981 yildan), tumanning maʼmuriy markazi. Yaqin temir yoʻl stansiyasi—Kogon (30 km). Viloyat markazi (Buxoro)dan 17 km. Aholisi 15 ming kishi (2003), asosan, oʻzbeklar, shuningdek, tojik, qozoq, tatar, rus va boshqa ham yashaydi. R. Oʻzbekistonning qad. shaharlaridan biri. R. nomi mahalliy rivoyatga koʻra, "Romitan" — "Tan oromi" dan deyiladi. "R." atamasi turkiy mitan urugʻi nomidan kelib chiqqan degan taxminlar ham mavjud.

Narshaxiy yozishicha, R. katta bir koʻhandizga ega va mustahkam bir qishloq boʻlib, Buxorodan qadimiyroqdir. Baʼzi manbalarda bu qishloqni Buxoro deb ataganlar. R.da qadimda hukmdorlar turar joylari boʻlgan. Buxoro sh. vujudga kelgandan soʻng ular R.da faqatgina qish faslida yashaganlar.

Arab sarkardasi Ubaydulloh ibn Ziyod qoʻshini 674 yilda R.ga bosqin uyushtirgan. Buxoroliklarning arab qoʻshini bilan boʻlgan hal qiluvchi jangi R. yaqinida Vardonze hududida boʻlib oʻtgan. Tabariyning yozishicha, 707 yilda Kutayba R.ni bosib olgan. Xuroson voliysi Abu Muslim Buxoroga har gal kelganida oʻz qarorgohini R.da joylashtirgan. Arab geograf va sayyohlari 10-a.da Buxoro vohasidagi 30 ga yaqin shaharlar qatorida R. nomini ham tilga olishgan.

Mahmud ibn Banuwmx: "Bahr al-asror" (17-a.) asarida yozishicha, R. Buxoro viloyatidagi 10 ta tumanning biri, oʻrta asrlarda "Samjon" (R. tumanining 2nomi) deb atalgan.

R. Toshkent—Samarqand—Urganch, Toshkent—Nukus avtomagistral yoʻli yoqasida joylashgan. Aholisi va xoʻjaliklari Amu — Buxoro mashina kanalidan suv oladi. Shaharda gʻisht va paxta tozalash zdlari, toʻquvchilik fkasi, bosmaxona, dehqon bozori, novvoyxona, mehmonxona, aloqa boʻlimi, bank, madaniy savdo va maishiy xizmat koʻrsatish shoxobchalari bor. Umumiy taʼlim maktablari, qishloq xoʻjaligi kasbhunar kolleji, madaniyat saroyi, kutubxona, stadion, "Xotira va Qadrlash" madaniyat va istirohat bogʻi, kasalxona va dorixonalar mavjud. "Motamsaro ona" yodgorligi qurilgan.

R.da meʼmoriy yodgorliklardan Mulla Mir Hakim xonaqosi, Xoja Ali Romitaniy (Xojai Azizon) va Xoja Muhammad Boboyi Samosiy maqbaralari (13—14-a.lar), Zarafshon daryosi ustida qurilgan Choriqulboy koʻprigi saqlangan. Hazrati Xoja Ubbon va Xoja Zaʼfaron qadamjo (ziyoratgoh)lari bor.

Adabiyot[tahrir]

  • Narshaxiy, Buxoro tarixi, T., 1966; Istoriya atTabari, T., 1987; Maxmud ibn Vali More tayn, T., 1977; Naselyonnie punkti Buharskogo emirata, T.,2001.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil