Rim huquqi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Qadimgi Rim
Roman SPQR banner.svg

Bu andoza bir qismdan iboratdir:
Siyosat va hukumat:
Qadimgi Rim


Periode

Rim qirolligi
Mil. av. 753Mil. av. 509
Rim respublikasi
Mil. av. 509Mil. av. 27
Rim imperiyasi
Mil. av. 271453
Trapezund imperiyasi
12041461
Prinsipat
Dominat
Xronologiya

Rim konstitutsiyasi

Rim qirolligini konstitutsiyasi
Rim respublikasining konstitutsiyasi
Rim imperiyasining konstitutsiyasi
Kechki Rim imperiyasining konstitusiyasi
Qadimgi Rim konstitutsiyasining tarixi
Senat
Majlis
Magistratlar

Oddiy magistratlar
Oliy magistratlar
Unvonlar va izzatlar
Imperator
Presedent va qonun
Majlislar

Rim huquqi — Qadimgi Rim huquq tizimi. Xususiy huquq va umumiy huquqni o'z ichiga olgan. Unda mulkiy munosabatlar, ashyoviy huquqlar, turli bitimlar, shartnomaga asoslangan va asoslanmagan majburiyatlar, meros huquqi va boshqa masalalarga oid qoidalar mukammal ishlab chiqilgan. Rim imperiyasining yuksalishi, uning boshqa davlatlarni bosib olishi bilan faqat rimliklarga tegishli boʻlgan bu qonun - qoidalar talabga javob bermay qoʻydi. Buning ustiga nafakat Rimda, shuningdek, Yevropa mamlakatlarida ham tovar, pul munosabatlarining jadal rivojlanishi, birinchi galda, turli davlatlar fuqarolari oʻrtasidagi mulkiy, savdo - sotiq munosabatlariga tegishli qoidalarni qayta koʻrib chikishni talab qilardi. Bu yangi Rim huquqi tarkibida xalqlar huquqi tizimining paydo boʻlishiga olib keldi. Ushbu huquq Rimliklar va Rimlik boʻlmagan shaxslar o'rtasidagi munosabatlar tatbiq qilindi, Rim xususiy huquqi, xususiy mulkchilikka asoslangan jamiyatning mumtoz huquqi hisoblangan. Koʻpgina mamlakatlar Rim huquqidan namuna olganlar.[1]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil