Platsenta

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Platsenta (yun. plakus — kulcha), bola oʻrni — homiladorlik davrida hosil boʻladigan va homila bilan ona organizmini bir-biriga bogʻlab, ular oʻrtasida moddalar almashinuvini taʼminlaydigan organ. Homila P. orqali ona qonidan kislorod hamda oziq moddalar olib, unga parchalanish mahsulotlari va karbonat angidrid ajratadi. P. homilaga har xil moddalar kelishini boshqarib, toʻsiq vazifasini ham oʻtaydi. P.da fermentlar va vitaminlar boʻladi; unda ona organizmiga taʼsir etuvchi gormonlar (gonadotropin, estrogen, progesteron) va boshqa moddalar sintezlanadi. P. homiladorlikning 4-oyida toʻliq shakllanadi: normal rivojlangan homila P.si yumaloq, qalin, yumshoq, shakli kulchaga oʻxshaydi. Homila P.ga kindik yoki kindik tizimchasi orqali birikadi. P.ning ikkita yuza-si: bachadon devoriga qaragan ona yuzasi (bazal plastinka) va ichkariga — amnion (homila qopi) boʻshligʻiga qaragan homila yuzasi boʻladi. Kindik qon tomirlar bilan shu homila yuzasiga bi-rikib turadi. P. funksiyasining buzilishi homiladorlikda turli asoratlar-ga, mas, bolaning chala tugʻilishi, P.ning erta ajralishi, homiladorlik toksikozlari va boshqalarga sabab boʻladi (yana q. Yoʻldosh).

Oʻsimliklar P.si gulli oʻsimliklarda urugʻkurtakli tuguncha ichidagi oʻsimta; qirqqulokdoshlarda sporangiyli boʻrtma. P. orqali kurtak ona oʻsimlik bilan bogʻlanib turadi.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil