Olimpiya tinchligi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

Olimpiya tinchligi yoki ekeheiria (qadimgi yunoncha: ἐκεχειρία) ― qadimgi yunon anʼanasi boʻlib, miloddan avvalgi VIII-asrda paydo boʻlgan. Olimpiya oʻyinlari anʼanasi bilan bogʻliq[1]. 1992-yilda Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi barcha davlatlarni ushbu tinchlikni hurmat qilishga chaqirib, bu anʼanani qayta tikladilar[2].

BMT Bosh Assambleyasi 1993-yil 25-oktabrdagi 48/11 rezolyutsiyasida[3] aʼzo davlatlarni:

… har bir Olimpiya oʻyinlari ochilishidan yetti kun oldin boshlanib, yopilganidan keyin yetti kun oʻtgach tugaydigan muddat davomida „Olimpiada tinchligi“ga rioya qiling.

Birlashgan Millatlar Tashkilotining Mingyillik Deklaratsiyasi (Bosh Assambleyaning 2000-yil 8-sentabrdagi 55/2 rezolyutsiyasi bilan tasdiqlangan):

Biz aʼzo davlatlarni yakka tartibda va birgalikda hozir va kelajakda „Olimpiya tinchligi“ni hurmat qilishga hamda Xalqaro Olimpiya qoʻmitasini sport va Olimpiya ideali orqali odamlar oʻrtasida tinchlik va oʻzaro tushunishni mustahkamlashga qaratilgan saʼy-harakatlarini qoʻllab-quvvatlashga chaqiramiz[4].

Tinchlik kelishuvining buzilishi[tahrir | manbasini tahrirlash]

1992-yilda qayta tiklanganidan beri Olimpiya tinchligi bir necha bor buzilgan:

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „ООН и Олимпийское перемирие“. 6-fevral 2009-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-avgust 2008-yil.
  2. Экехейрия // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  3. „Резолюция“. 28-oktabr 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-mart 2022-yil.
  4. „Декларация тысячелетия“. 19-avgust 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-avgust 2008-yil.
  5. Paul Kelso in Beijing. „Olympics: Beijing 2008 - News of Ossetia conflict reaches Russian and Georgian Olympic teams“ (en). the Guardian (9-avgust 2008-yil). 24-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-fevral 2022-yil.
  6. „Ukraine Will Compete in Sochi Paralymics“ (en). Time. 23-yanvar 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-fevral 2022-yil.
  7. Alison Durkee. „IOC ʻStrongly Condemns’ Russia For Violating ʻOlympic Truce’ By Invading Ukraine“ (en). Forbes. 27-fevral 2022-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 27-fevral 2022-yil.

Adabiyotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Ekexeyriya // Ensiklopedicheskiy slovar Brokgauza i Yefrona : v 86 t. (82 t. i 4 dop.). — SPb., 1890—1907.