Mazarini Julio

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

MAZARINI (ital. Mazarini, frans. Mazarin) Julio (1602.14.7, Peshina — 1661.9.3) — Fransiya davlat arbobi. M. Keraskoda (1631) tinchlik sulhini tuzishda va Parijda papa elchisi boʻlgan vaqtda (1634—36) Rishelyenit eʼtiborini tortgan va uning ishonchli kishisiga aylangan. 1640 yil M. fransuz diplomatik xizmatiga oʻtgan. 1641 yildan — kardinal. 1643 yilda qirolicha Anna Avstriyskaya (M. bilan yashirin nikohsan oʻtgan) tomonidan 1-vazir etib tayinlangan. M. ogʻir vaziyatda fransuz absolyutizmi (mutlaq hokimiyati)ni mustahkamlash siyosatini davom ettirgan; xalq qoʻzgʻolonlarini shafqatsizlarcha bostirgan; Fronda bilan boʻlgan kurashni boshqargan (1648). M. 1651—52 yillarda Fransiyadan ketishga majbur boʻlgan. Fronda yengilganidan keyin 1653 yilda qaytib kelgan va umrining oxirigacha hokimiyatni boshqargan. Tashqi siyosatda koʻp yutukdarga erishgan [Vestfaliya sushi, 1648); Angliya bilan tinchlik va savdo shart-nomalari (1655) hamda harbiy ittifoq, 1657; Pirenei sulhi, 1659 va b]. M.ning bu yutuklari Fransiyaning Yevropadagi siyosiy obroʻyini mustahkamlashda muhim oʻrin tutgan.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil