Oʻrta dengizboʻyi oʻlkasi — versiyalar orasidagi farq

Jump to navigation Jump to search
k
qisqartmalarni toʻliqlash, replaced: t-ra → temperatura, Oʻ.d. → {{subst:FULLPAGENAME}} (3), Mayd. → Maydoni using AWB
k (imlo, replaced: km2 → km{{sup|2}} (2) using AWB)
k (qisqartmalarni toʻliqlash, replaced: t-ra → temperatura, Oʻ.d. → {{subst:FULLPAGENAME}} (3), Mayd. → Maydoni using AWB)
'''Oʻrta dengizboʻyi oʻlkasi''' — Yevrosiyo va Afrika materiklarining Oʻrta dengizga tutash hududlari hamda undagi orol va yarim orollarni oʻz ichiga olgan tabiiy oʻlka. Oʻrta dengiz boʻylab joylashgan tarixiy viloyatni ham anglatadi. Mayd.Maydoni 4 mln. km{{sup|2}}(Gʻarbiy Osiyo togʻliklari bilan 5 mln. km{{sup|2}} dan ziyod). Relyefi, asosan, togʻlik; karst va erozion relyef shakllari koʻp uchraydi. Oʻ.d.oʻOʻrta dengizboʻyi oʻlkasioʻ. vulkanizm (Etna, Stromboli, Vezuviy vulkanlari) va tektonik harakatlar faol zona. Iklimi subtropik oʻrta dengiz iqlimi, yanvarning oʻrtacha t-rasitemperaturasi shim.da 0—2°, jan.da 10—12°, iyulda 19—20° dan 28— 30° gacha. Yillik yogʻin tekisliklarda 300–400 mm dan togʻlarda 3000 mm gacha. Daryolari, asosan, yomgʻir suvlaridan toʻyinadi, qishda toʻlib oqadi. Choʻl va chala choʻl landshafti ustun. Toshloq yalangliklar bor. Tabiiy oʻsimlik qoplami deyarli qolmagan. Subtropik dehqonchilik rivojlangan (tokzorlar, sitrus mevalar va zaytun daraxtlari plantatsiyalari bor). Tamaki, paxta, shuningdek, bugʻdoy, makkajoʻxori ekiladi. Chorvachilik bilan shugʻullaniladi, dengizdan baliq ovlanadi. Turizm rivojlangan: Oʻ.d.oʻOʻrta dengizboʻyi oʻlkasioʻ.dagi qadimiy obidalar va xushmanzara joylar millionlab turistlarni oʻziga jalb etadi. Inson Oʻ.d.oʻOʻrta dengizboʻyi oʻlkasioʻ.da quyi paleolit davridan yashay boshlagan. Oʻlka inson sivilizatsiyasi (tamadduni)ning ilk makonlaridan, q. Misr, Qadimgi Misr, Falastin, Finikiya, Egey madaniyati, Ellada madaniyati.
 
{{no iwiki}}
197 605

ta tahrir

Navigatsiya