Jinoyat tarkibi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Jinoyat tarkibi — jinoyat huquqiyaa qonunda koʻzda tutilgan, qilmishni jinoyatning muayyan bir turi sifatida harakterlovchi alomatlar yigʻindisi; jinoiy javobgarlikning zaruriy asosi, ijtimoiy xavfli qilmishning jinoiyligini aniqlash vositasi. Oʻzbekiston Respublikasi JKning 16-moddasida koʻrsatilganidek, qilmishda JKda nazarda tutilgan jinoyat tarkibining barcha alomatlari mavjud boʻlsagina, shaxsni jinoiy javobgarlikka tortish uchun asos topiladi. Har qanday tayin Jinoyat tarkibi obʼyektiv va subʼyektiv alomatlar yigʻindisidan iborat. Jinoyatning nimaga qarshi qaratilgani — jinoyat obʼyekti, uning oʻzi sodir etilishi — obʼyektiv tomoni, shaxsning qanday harakat yoki harakatsizlik bilan sodir etilayotgan jinoiy harakatga psixik munosabati, yaʼni jinoyatning qactdan yoki ehtiyotsizlik bilan qilinishi — subʼyektiv tomoni, jinoyat kim va qanday shaxc tomonidan qilinganligi — jinoyat subʼyekti hisoblanadi. Ana shu alomatlar aniq boʻlmasa, Jinoyat tarkibi ham toʻla boʻlmaydi. Jinoyatni sodir qilish paytida qonunda belgilangan yoshga toʻlgan va aqli raso shaxc jinoyat subʼyektidir. Maye, oʻgʻirlik va talonchilik qilish paytida 14 yoshga, ehtiyotsizlikdan odam oʻldirish va firibgarlik sodir etgan paytda 16 yoshga, pora olgan paytda 18 yoshga toʻlgan shaxslar javobgar boʻla oladi.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil