Kontent qismiga oʻtish

Jacqueline Kennedy

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jacqueline Kennedy
Jaklin Li Buvier Kennedi Onassis
Tavalludi 28-iyul 1929-yil
Vafoti 19-may 1994-yil(1994-05-19)
(65 yoshda)
AQSH, Nyu-York
Partiyasi Demokratiya
Turmush oʻrtogʻi Jon Fidjerald Kennedi, Aristotel Onassis
Bolalari Arabella Kennedi, Karolin Buvier Kennedi, Kichik Jon Fitsjerald Kennedi, Patrik Buvier Kennedi
Otasi Jon Buvier III
Onasi Janet Norton Li
Imzosi

Jaklin Li Buvier Kennedi Onassis (inglizcha: Jaklin Li Buvier Kennedi Onassis, 1929-yil 28-iyul - 1994-yil 19-may) - 1961-yildan 1963-yilgacha Qo'shma Shtatlarning birinchi xonimi bo'lgan. O'z davrining eng mashhur ayollaridan biri, Amerika va Yevropada trend sozlovchi, go'zallik va nafosat qahramoni.

U san'at va tarixiy me'morchilikni saqlashga qo'shgan hissasi bilan esga olinadi. Bir qancha nashriyotlarda muharrir bo'lib ishlagan. Uning mashhur pushti kostyumi, Chez Ninon tomonidan tikilgan, Chanelning 1961-yil kuz-qish kolleksiyasidagi kostyumning nusxasi bo'lib, erining qotilligi ramzi va 1960-yillarning vizual tasvirlaridan biriga aylandi.

Jaklin Buvier 6 yoshda

Dastlabki yillar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Jaklin Buvier 1929-yil 28-iyulda Nyu-Yorkning Sautgempton chekkasida broker Jon Buvier III va Janet Norton Li oilasida tugʻilgan. Onasining oilasi irland, otasiniki esa fransuz va ingliz millatiga mansub edi. 1933-yilda uning singlisi Karolin Li tug'ildi. Jaklinning ota-onasi 1940-yilda ajrashishdi va onasi 1942-yilda Standard Oilning millioner merosxo'ri Xyu Auchinklossga turmushga chiqdi. Bu nikohdan ikki farzand tug'ildi: Janet va Jeyms Auchinkloss. Yoshligida u mukammal chavandozga aylandi va chavandozlik uning hayoti davomida ishtiyoqi bo'lib qoladi. Bolaligida u rasm chizish, o'qish va lakrosga ishtiyoqni ham rivojlantirdi[1].

Ta'lim[tahrir | manbasini tahrirlash]

Jaklin 1942-yildan 1944-yilgacha Merilend shtatidagi Bethesda shahrida joylashgan Holton-Arms maktabida va 1944-yildan 1947-yilgacha Konnektikut shtatining Farmington shahrida joylashgan Miss Porter maktabida tahsil olgan. 1947-yilda Buvier Nyu-Yorkning Poughkeepsie shahrida joylashgan Vassar kollejiga o'qishga kirdi. O'zining so'nggi yilida, 1949-yilda u Massachusets shtatining Nortgempton shahrida joylashgan Smit kolleji orqali chet elda o'qish dasturi bo'yicha fransuz tilini yaxshilash va Yevropa madaniyati va adabiyotiga qo'shilish uchun Fransiyaga - Parijda joylashgan Sorbonnaga bordi. AQShga uyiga qaytgach, u Vashingtondagi Jorj Vashington universitetiga o'tdi. 1951-yilda u fransuz adabiyoti ixtisosligi bo'yicha san'at bakalavri darajasini oldi. Universitetni tugatgach, u singlisi Karolin Li bilan Yevropaga sayohat qildi va u yerda singlisi bilan yagona avtobiografik kitob "Bir maxsus yoz" ga hammualliflik qildi. Bu uning rasmlari bo'lgan yagona nashr. Universitetni tugatgach, Jaklin The Washington Times-Herald kundalik gazetasining muxbiri bo'ldi. U ko'chada tasodifiy tanlab olingan odamlarga hazil-mutoyiba savollarini berishi va ularni suratga olishi kerak edi, ular gazetada intervyuning tanlangan qismlari yonida chop etilgan. Ushbu gazetaning muxbiri sifatida Jaklin 1953-yil 2-iyunda Vestminster abbatligida (London) bo'lib o'tgan Britaniya qirolichasi Elizabeth II ning toj kiyish marosimini yoritgan.

Bu vaqt ichida u uch oy davomida yosh birja brokeri Jon Husted bilan unashtirilgan. Keyinchalik Buvier Vashingtondagi Jorjtaun universitetida AQSh tarixini o'rganishni davom ettirdi[2].

Jaklin Kennedi Nyuportdagi Hammersmit fermasida, Rod-Aylend, to'y kuni, 1953-yil 12-sentyabr

Jon F.Kennedi bilan turmush qurish. Bir oila[tahrir | manbasini tahrirlash]

1952-yil may oyida umumiy do'stlar tomonidan uyushtirilgan kechki ziyofatda Jaklin Buvier va Jon Kennedi (o'sha paytda senator edi) bir-birlari bilan rasman tanishdilar. Jaklin va Jon uchrashishni boshladilar va 1953-yil 25-iyunda ular unashtirilganliklarini e'lon qilishdi.

Jaklin Li Buvier va Jon Kennedining to'yi 1953-yil 12-sentyabrda Nyuportdagi (Rhode Island) Avliyo Meri cherkovida bo'lib o'tdi. Massni Boston arxiyepiskopi Richard Kushing nishonladi. Marosimda 700 ga yaqin mehmon qatnashdi va 1200 nafari Hammersmit fermasidagi Jaklinning uyidagi ziyofatda bo'ldi. To'y tortini Massachusets shtatidagi Fall Riverdagi Plourd's novvoyxonasi tayyorlagan. Hozir Bostondagi Kennedi kutubxonasida namoyish etilayotgan to'y libosi va kelinlik liboslari Nyu-Yorklik dizayner Enn Lou tomonidan tayyorlangan. Yangi turmush qurganlar Akapulkoda asal oyini o'tkazishdi va keyin Virjiniya shtatining Maklin shahridagi yangi uylariga ko'chib o'tishdi. Oilaviy hayot erining xiyonati bilan doimo soyada bo'lgan. Vaqt o'tishi bilan Jaklin ham o'zgara boshladi. Jaklinning birinchi homiladorligi muvaffaqiyatsiz tugadi va 1956-yil 23-avgustda qon ketishi va erta tug'ilishdan keyin o'lik qiz tug'ildi. O'sha yili er-xotin o'zlarining Hikori tepaligidagi uyini Robert Kennedi va uning rafiqasi Ethel Skakel Kennediga sotib, Jorjtaundagi Shimoliy ko'chadagi uyga ko'chib o'tishdi. 1957-yil 27-noyabrda Jeki Kennedi uzoq kutilgan qizi Karolin Buvier Kennedini dunyoga keltirdi. 1960-yilda, 25-noyabr, Shukrona kunida Jaklin o'g'il tug'di, kichik Jon Fitsjerald Kennedi. Uch yildan so'ng, 1963-yil 7-avgustda Jaklin sog'lig'ining yomonlashishi va muddatidan oldin qisqarishi bilan kasalxonaga yotqizilgan va Patrik Buvier Kennedi u yerda sezaryen bilan tug'ilgan. Ikki kundan keyin, 1963-yil 9-avgustda Patrik neonatal nafas olish qiyinlishuvi sindromidan vafot etdi. Amerika birinchi va oxirgi marta AQSh prezidenti Jon Kennedining ko'zlarida yosh ko'rdi. Bu yo'qotish Jaklin va Jonni juda yaqinlashtirdi.

Jaklin oilasi bilan Xyannis portida, Massachusets, 1962-yil 4-avgust

Bolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Arabella Kennedi (1956-yil 23-avgust - 1956-yil 23-avgust)
  • Karolin Buvier Kennedi (1957-yil 27-noyabrda tug'ilgan). Edvin Shlossbergga uylangan. Er-xotinning ikki qizi va bir oʻgʻli bor. U Jaklin va Jon Kennedining tirik qolgan oxirgi farzandi. Kennedi.
  • Kichik Jon Fitsjerald Kennedi (1960-yil 25-noyabr - 1999-yil 16-iyul) Jurnal muharriri va huquqshunos. Kerolin Bessettga uylangan. Jon va uning rafiqasi Kerolinning singlisi Loren Bessett kabi 1999-yil 16-iyulda Marta uzumzori qirgʻogʻida kichik Jon Kennedi tomonidan boshqarilgan Piper Saratoga II HP samolyotida halokatga uchradi.
  • Patrik Buvier Kennedi (1963-yil 7-avgust - 1963-yil 9-avgust).
    Jaklin Kennedi eri bilan Appletonda (Viskonsin shtati) saylov kampaniyasida, 1960-yil mart

Amerika Qo'shma Shtatlarining birinchi xonimi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Saylov kampaniyasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

1960-yil 2-yanvarda Jon Kennedi prezidentlikka nomzodini e'lon qildi va keng qamrovli kampaniya boshladi, unda Jaklin faol rol o'ynash niyatida edi, ammo Jon Kennedi tez orada uning homiladorligini bilib oldi. Oldingi og'ir homiladorligi sababli, Jaklinning oilaviy shifokori Jaklinga uyda qolishni qat'iy tavsiya qildi. Shunga qaramay, Jaklin erining kampaniyasida qatnashdi, xatlarga javob berdi, reklama roliklarini yozdi, gazeta va televideniega intervyu berdi va "Kampaniya xotini" deb nomlangan o'zining gazeta ruknini yozdi, lekin kamdan-kam hollarda omma oldida paydo bo'ldi. Jaklin Kennedi fransuz va ispan tillarini yaxshi bilgan, shuningdek, erining saylovoldi kampaniyasi paytida italyan va polyak tillarida gapirgan.

Kennedi prezidentlik limuzinining orqa o'rindig'ida, otishdan biroz oldin

Amerika Qo'shma Shtatlarining birinchi xonimi[tahrir | manbasini tahrirlash]

1960-yil 8-noyabrda bo'lib o'tgan prezidentlik saylovlarida Kennedi respublikachi Richard Niksondan oldinda edi. Ikki haftadan sal ko'proq vaqt o'tgach, Jaklin Kennedi o'zining birinchi o'g'li Jon Jrni dunyoga keltirdi. 1961-yil 20-yanvarda eri qasamyod qilganida, Jaklin Kennedi tarixdagi eng yosh (31 yosh) birinchi xonimlardan biriga aylandi. Faqat Frensis Klivlend va Juliya Tayler undan yoshroq edi. Har qanday birinchi xonim singari, Jaklin Kennedi ham diqqat markazida edi. U intervyu berdi va fotosuratchilarga suratga tushdi, lekin jurnalistlar bilan o'zi va oilasi o'rtasida masofani saqladi. Jaklin Kennedi Oq uyda ziyofatlarni mukammal tashkil etdi, uning ichki qismini tikladi. Uning o'zgarmas uslubi va nafisligi diplomatlar va oddiy amerikaliklar orasida mashhurlikka erishdi.

Jamiyatdagi muvaffaqiyat[tahrir | manbasini tahrirlash]

Birinchi xonim sifatida Jaklin Kennedi ko'p vaqtini Oq uyda va boshqa qarorgohlarda norasmiy uchrashuvlar tashkil etishga bag'ishladi. U ko'pincha siyosatchilar, diplomatlar va davlat arboblari bilan birga rassomlar, mualliflar, olimlar, shoirlar va musiqachilarni taklif qildi. U mehmonlarni Oq uyda kokteyllarga taklif qila boshladi va saroy uchun kamroq rasmiy muhit yaratdi. Aql-idrok va jozibasi tufayli Jaklin siyosatchilar va diplomatlar orasida mashhur edi. Kennedi va Nikita Xrushchevdan birgalikda suratga tushish uchun qo'l berib ko'rishishlarini so'rashganda, Xrushchev Jaklinni nazarda tutib, "birinchi navbatda uning qo'lini silkitmoqchiman", dedi.

Kennedi xonim Charlz Kollingvud bilan qayta tiklangan Oq uyga sayohatda (1962)

Oq uyni qayta qurish[tahrir | manbasini tahrirlash]

Oq uyni qayta qurish Jaklin Kennedining birinchi xonim sifatidagi birinchi yirik tashabbusi edi. Inauguratsiyadan oldin Oq uyga tashrif buyurib, u hafsalasi pir bo'ldi: unda tarixiy muhit umuman yo'q edi. Xonalar oddiy zamonaviy mebellar bilan bezatilgan edi, bu Jaklinga Oq uy kabi tarixiy joy uchun nomaqbul tuyuldi. Prezident saroyiga ko'chib o'tgach, u uyning shaxsiy qismini yanada jozibali va oilaviy hayot uchun mos qilishga harakat qildi. Buning uchun u parishonchi opani jalb qildi. Xususan, oilaviy qavatda oshxona va bolalar xonalari paydo bo'ldi. Qayta tiklash uchun ajratilgan mablag' tezda tugadi va keyin Jaklin ishni davom ettirishga rahbarlik qilishi va ularni moliyalashtirishi kerak bo'lgan tasviriy san'at qo'mitasini tuzdi. Antiqa amerika mebellari kolleksiyachisi Genri Frensis du Pont maslahatchi sifatida taklif qilindi. Dastlab, uning sa'y-harakatlari keng jamoatchilik tomonidan e'tiborga olinmadi, ammo keyinchalik Jaklin taklif etilgan dizaynerlar o'rtasidagi kelishmovchiliklarni hal qilish uchun juda ko'p ish qilgani ma'lum bo'ldi. Uning taklifiga ko'ra, Oq uyning birinchi qo'llanmasi nashr etildi, uni sotishdan tushgan mablag' ishni moliyalashtirishga yo'naltirildi. U Kongress qonun loyihasini tashabbuskori bo'lib, Oq uy mulkini o'z mulkiga da'vo qilishi mumkin bo'lgan sobiq prezidentlarga emas, balki Smitsonning mulkiga aylantirdi. Bundan tashqari, u tarixiy ahamiyatga ega bo'lgan ichki buyumlarga ega bo'lgan odamlarga bir qator xat yozgan. Shu sababli, ushbu buyumlarning aksariyati Oq uyga sovg'a qilingan.

1962-yil 14-fevralda Kennedi amerikalik teletomoshabinlarga CBS News telekanalidan Charlz Kollingvud bilan Oq uy bo'ylab ekskursiya qildi. U Jaklin Kennedi bog'i deb o'zgartirilgan Oq uy va Sharqiy bog'ning modernizatsiya va qayta o'rnatilishini nazorat qildi (inglizcha: Jaklin Kennedi bog'i) erining o'ldirilishidan keyin. Uning Oq uyda qayta tiklash va saqlashni qo'llab-quvvatlashdagi harakatlari Oq uy tarixiy assotsiatsiyasi shaklida meros qoldirdi (inglizcha: Oq uy tarixiy assotsiatsiyasi), Oq uyni saqlash qo'mitasi (inglizcha: Oq uyni saqlash bo'yicha qo'mita, uning asosidagi Oq uy jihozlari qo'mitasi, Oq uyning doimiy qo'riqchisi, Oq uy ta'minot tresti va Oq uyni sotib olish bo'yicha trest. Oq uyda qayta tiklangan radioeshittirish prezident Kennedining ma'muriyatiga katta yordam berdi. AQSh hukumati Sovuq urush davrida xalqaro yordam so'radi, bunga jamoatchilik fikriga ta'sir qilish orqali erishildi. Birinchi xonim - taniqli shaxs va yuqori vakillik maqomi uni Oq uy bo'ylab sayohatlar uyushtirishga majbur qiladi. Tur 106 mamlakatda suratga olindi va tarqatildi, chunki ko'pchilik ushbu filmni ko'rishni xohlardi. 1962-yil 22-may, 14 yillik Emmy mukofotlari marosimida, Bob Nyuxart (inglizcha: Bob Nyuxart) Gollivud Palladium ko'ngilochar, Jonni Karson (inglizcha: Jonni Karson) Nyu-Yorkdagi Astor mehmonxonasidan (inglizcha: Nyu-York Astor mehmonxonasi) va NBC muxbiri Devid Brinkli (inglizcha: Devid Brinkli) Vashingtondagi Sheraton Park mehmonxonasida Emmy mukofotini topshirdi.inglizcha: Televideniya san'ati va fanlari akademiyasi) Jaklin Kennediga CBS televizion gastroli uchun Oq uyga tashrif buyurdi. Emmi haykalchasi Massachusets shtatining Boston shahrida joylashgan Kennedi kutubxonasida saqlanadi. Barcha e'tibor Jaklinga qaratildi, shuning uchun eriga e'tibor sovuq urush siyosati bilan bog'liq holda zaiflashdi. Xalqaro jamoatchilik e'tiborini jalb qilish orqali Birinchi xonim Oq uy va Kennedi ma'muriyati tomonidan sovuq urush siyosati uchun ittifoqchilar va xalqaro yordam oldi.

Jaklin Kennedi Toj Mahalda, Agra, Uttar-Pradesh, Hindiston. 1962-yil 15-mart

Chet elga sayohatlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Kennedilar Fransiyaga ish safari bilan kelganidan soʻng, Jaklin oʻzining yuqori darajadagi fransuz tilini bilishi, shuningdek, Fransiya tarixi boʻyicha keng bilimini namoyish etib, jamoatchilikni hayratda qoldirdi. Kennedi xonimga fransuz tilini oʻrganishda Puerto-Rikolik mashhur pedagog Mariya Tereza Babin Kortes yordam bergan. Tashrif yakunida Time jurnali birinchi xonimga qoyil qolgan holda shunday deb ta'kidladi: "U bilan birga kelgan yigit ham bor edi". Bundan tashqari, prezident Kennedining o'zi ham hazil qildi: "Men Jaklin Kennedi bilan Parijga hamroh bo'lgan odamman - va bu menga yoqdi! Amerikaning Hindistondagi elchisi Jon Kennet Galbreytning taklifi bilan u fotojurnalistikani yaxshi bilgan singlisi Kerolin Li Radzivil bilan birga Hindiston va Pokiston bo'ylab sayohat qildi. O'sha paytda elchi Galbreit Kennedining kiyim-kechak va boshqa bema'ni narsalarga ko'pchilik tomonidan e'tirof etilgan qiziqishiga asoslanib, birinchi xonim va tasvir o'rtasidagi sezilarli farqni ta'kidladi va u bilan shaxsan uchrashganida, uning aql-zakovati katta ekanligiga ishonch hosil qildi. Pokistonda, Karachida u singlisi bilan tuya sayr qilish uchun vaqt ajratgan va Lahorda Pokiston prezidenti Ayub Xon birinchi xonimga Sardor (urducha “rahbar” soʻzining ma’nosi) ismli otni sovgʻa qilgan. Shalimar bogʻida oʻz sharafiga oʻtkazilgan ziyofat chogʻida Kennedi mehmonlarga shunday dedi: “Men butun umrim davomida Shalimar bogʻlariga tashrif buyurishni orzu qilardim. Bu men orzu qilganimdan ham go'zalroq. Faqat erim hozir men bilan bo'lolmasligidan afsusdaman».

Kennedilar Amerika kubogi musobaqasini USS bortida tomosha qilishmoqda. Jozef P.Kennedi kichik, 1962-yil sentyabr

Kichik o'g'lining o'limi[tahrir | manbasini tahrirlash]

1963-yil boshida Jaklin Kennedi yana homilador bo'lib, rasmiy vazifalarini qisqartirdi. U yozning ko'p qismini Kennedining Skvo orolidagi ijaraga olingan uyida o'tkazdi va u yerda 1963-yil 7-avgustda muddatidan oldin tug'ilishga kirishdi. Otis havo milliy gvardiyasi bazasida u Patrik Buvier Kennedi ismli o'g'ilni 5,5 hafta oldin sezaryen orqali dunyoga keltirdi. Boston bolalar kasalxonasiga o'tkazilgandan keyin (inglizcha: Boston bolalar kasalxonasi). Uning o'pkasi to'liq rivojlanmagan va u 1963-yil 9-avgustda Boston bolalar kasalxonasida gialin membrana kasalligi (hozirda neonatal respirator distress sindromi deb ataladi) tufayli vafot etdi.

Jon F.ning o'ldirilishi va dafn marosimi. Kennedi[tahrir | manbasini tahrirlash]

1963-yil 21-noyabrda birinchi xonim eri bilan 1964-yilgi saylov kampaniyasini qo'llab-quvvatlash uchun Texas shtatiga ish safari bilan bordi. 21-noyabr kuni Air Force One Kennedilar bilan San-Antonio aeroportiga yetib keldi va shu kuni kechqurun Xyustonga uchdi. Kennedilar Fort-Uert shahridagi mehmonxonada tunashdi; Ertalab Air Force One Dallasga uchdi.

Amerika Qo'shma Shtatlari Prezidenti va birinchi xonim Dallas Lav Fild aeroportida 1963-yil 22-noyabr

AQSh prezidenti va birinchi xonim 22-noyabr kuni Dallasdagi Love Field aeroportiga qoʻndi. Amerikaning birinchi odamlarini Texas gubernatori Jon Konnalli va uning rafiqasi Nelli kutib oldi. Jaklin Kennedi issiq pushti Chanel kostyumini kiyib olgan. Kortej ularni Merchant Martga olib borishi kerak edi, u yerda prezident tushlik paytida nutq soʻzlashi kerak edi. Kennedilar (ikkita orqa o'rindiqda) va Texas gubernatori Jon Konnalli va uning rafiqasi Nelli (ikkita old o'rindiqda) kortej boshiga yaqinroq borishdi. Ularning ortidan Maxfiy xizmat xodimlari oʻtirgan mashina, keyin esa Lindon Jonson minib olgan mashina kelgan. Delegatsiyaning boshqa aʼzolari va jurnalistlar boʻlgan koʻp sonli avtomashinalar oldinga siljishdi. Kortej Dealey Plazadagi Elm ko'chasidagi burchakni aylanib o'tgach, birinchi xonim mototsikl chiqindisi deb o'ylagan narsani eshitdi va gubernator Konnalining qichqirig'ini eshitmaguncha, bu o'q ovozi ekanligini darhol anglamadi. 8,4 soniya ichida yana ikkita o'q ovozi eshitildi va u eriga egildi. Oxirgi o'q prezidentning boshiga tegdi. U hayron boʻlib orqa oʻrindiqdan sakrab tushdi va mashina yukxonasi boʻylab sudralib ketdi. Keyinchalik Maxfiy xizmat agenti Klint Xill Uorren komissiyasiga u prezidentning bosh suyagi qismlarini magistraldan yig'ib oldi deb o'ylaganini aytdi, chunki o'q Kennedining boshiga tegib, boshining o'ng tomonida mushtdek teshik ochdi. Kabinaning o'sha qismi miya parchalari bilan sochilgan. Mashina shu zahoti tezlikni oshirdi va Parklend kasalxonasi tomon yoʻl oldi. U yerga yetib kelganida, prezident hali tirik edi, shifokorlar zudlik bilan shoshilinch yordam ko'rsatish choralarini ko'rishdi. Biroz vaqt o'tgach, Kennedining shaxsiy shifokori Jorj Gregori Barklay keldi, ammo o'sha paytda Kennedini qutqarish uchun qilingan urinishlar behuda ekanligi ayon bo'ldi. Birinchi xonim o'sha paytda bemorlarning qarindoshlari va do'stlari uchun xonada qoldi. Birozdan keyin u operatsiya xonasiga kirishga harakat qildi. Hamshira Doris Nelson uni to'xtatdi va Jaklin Kennedining operatsiya xonasiga kirishiga yo'l qo'ymaslik uchun eshikni qulflashga urindi. Ammo birinchi xonim qat'iy edi. U prezident shifokoriga: “Uni koʻzim oldida otib tashlashdi. Men uning qonidaman. Bundan ham yomoni nima bo'lishi mumkin? !» Tibbiyot xodimlari uni tinchlantiruvchi dori ichishni talab qilishdi, u rad etdi. "Men u vafot etganida u yerda bo'lishni xohlayman", dedi u Berkliga. Oxir-oqibat u Nelson opani Jekini eri bilan birga boʻlishiga ruxsat berishga koʻndirib, “bu uning huquqi, uning huquqi”, deb aytdi. Keyinroq, tobut yetib kelgach, beva ayol nikoh uzugini yechib, prezidentning qoʻliga qoʻydi. U yordamchi Ken O'Donnerga: "Endi menda hech narsa yo'q", dedi. Dafn marosimidan oldin u nikoh uzugini qaytarib berdi.

Prezident vafotidan keyin u qonga bo'yalgan kiyimlarini yechishdan bosh tortdi. U qonli pushti kostyumda qoldi. Xuddi shu libosda u marhum prezident Kennedining jasadini Vashingtonga yetkazishi kerak boʻlgan samolyot bortida prezident sifatida qasamyod qilgan Lindon Jonsonning yonida turdi. U Ledi Bird Jonsonga: "Men hamma Jonga nima qilganini ko'rishini xohlayman", dedi.

Jeki, qonga bo'yalgan pushti kostyumda, Jonson prezident sifatida qasamyod qilar ekan.

Jaklin Kennedining o'zi erining davlat dafn marosimi tafsilotlarini rejalashtirishni o'z zimmasiga oldi, bu Avraam Linkoln bilan vidolashuv marosimiga asoslangan edi. Sankt-Peterburg soborida xotira marosimi bo'lib o'tdi. AQShning 35-prezidenti Arlington milliy qabristoniga dafn qilindi. Beva ayol Jon Kennedining aka-ukalari va qarindoshlari bilan birga piyoda yurishni olib bordi. Qabr yonida, Kennedi xonimning talabiga binoan, u o'zi yoqqan abadiy alanga o'rnatildi. Keyinroq Ledi Jan Kempbell London Evening Standard gazetasiga shunday dedi: "Jaklin Kennedi Amerika xalqiga... ular doimo yetishmaydigan yagona narsani berdi: ulug'vorlik". Dafn marosimidan oldin va keyin unga qaratilgan suiqasd va ommaviy axborot vositalarida yoritilishidan so'ng, Kennedi ommaviy chiqishlar va bayonotlardan voz kechdi. Biroq, u Vashingtonda qisqa vaqt ichida bo'lib, Maxfiy xizmat agenti Klint Xillga minnatdorchilik bildirdi, u Dallasdagi prezidentlik limuziniga o'zini va prezidentni himoya qilishga urinib ko'rdi. 2011-yil sentabrida, JFK vafotidan qariyb 50 yil oʻtib, 1964-yilda eri oʻldirilganidan keyin yozib olingan intervyu e’lon qilindi. Taxminan 8,5 soatlik kadrlar kichik Artur Shlesinger bilan suhbatni o'z ichiga oladi. Unda Jaklin Kennedi vitse-prezident Lindon B.Jonson, fuqarolik huquqlari harakati rahbari Martin Lyuter King haqida o'z fikrlarini bildiradi. U 1962-yilda Karib dengizi inqirozi paytida boshqa amaldorlar o'z xotinlarini xavfsizligi uchun jo'natib yuborganida, u qanday qilib erini tashlab ketishdan bosh tortganini aytadi.

1963-yil 24-noyabrda prezident bilan vidolashuv marosimidan soʻng oila a’zolari AQSh Kapitoliysini tark etishdi

Jon Kennedining o'ldirilishidan keyingi hayot[tahrir | manbasini tahrirlash]

Erining o'ldirilishidan bir hafta o'tib, 29-noyabr kuni Kennedi Teodor X.Massachusets shtatidagi Xyannis portidagi Life jurnalida intervyu berdi. Ushbu intervyuda u Kennedining Oq uyda o'tkazgan yillarini qirol Arturning afsonaviy Kamelotiga qiyoslab, prezident yotishdan oldin Lerner va Lyovning qo'shig'ini tez-tez xirillaganini izohladi. Oq uyni tark etgach, Kennedi haydovchilaridan eski uyini ko'rmasdan sayohat marshrutlarini tuzishni so'radi. Uning erining qotilligi va dafn marosimidan keyingi chidamliligi va jasorati butun dunyoda hayratga tushdi. JFKning o'limidan so'ng, Jaklin va uning bolalari ikki hafta davomida Oq uydagi xonalarida qolishdi va ketishga tayyorlanishdi. Ular 1964-yil qishini Vashingtonning Jorjtaun qismidagi Averell Garrimanning uyida o'tkazdilar va shu ko'chada o'z uylarini sotib oldilar. Keyinchalik 1964-yilda, farzandlarining shaxsiy hayotiga umid qilib, Kennedi Nyu-Yorkdagi Beshinchi avenyuda kvartira sotib olishga qaror qildi va o'zining Jorjtaundagi yangi uyini va Virjiniya shtatining Atoka shahridagi dam olish uyini sotdi, u yerda u eri bilan nafaqaga chiqish niyatida edi. U bir yilni motam tutib, vaqti-vaqti bilan omma oldida chiqish qildi. Bu vaqt ichida uning qizi Karolin o'qituvchilaridan biriga onasi tez-tez yig'lashini aytdi. Kennedi xotira tadbirlarida qatnashib, erini yodga oldi. Ular orasida Jon F.Kennedi AQSh harbiy-dengiz kuchlarining samolyot tashuvchisi USS Jon F.Kennedi (CV-67) 1967-yilda (2007-yilda foydalanishdan chiqarilgan) Virjiniya shtatining Nyuport Nyus shahrida va Hyannisportdagi yodgorlik. Shuningdek, Angliyaning Runnymede shahrida Prezident Kennedi yodgorligi va Nyu-Ross (Irlandiya) yaqinidagi park yaratildi. U Kennedi hukumatining rasmiy gazetalari arxivi bo'lgan Jon Kennedi kutubxonasi rejalarini nazorat qilgan. Jon Kennedi tahsil olgan Garvard universiteti yaqinidagi Kembrijda (Massachusets shtati) kutubxona qurishning dastlabki rejalari turli sabablarga ko'ra qiyin bo'lib chiqdi, shuning uchun kutubxona Bostonda joylashgan edi. Bei Yuming tomonidan ishlab chiqilgan qayta qurilgan kutubxona muzeyni o'z ichiga oladi va 1979-yilda prezident Jimmi Karter tomonidan Bostonda ochilgan. 1967-yil noyabr oyida Vetnam urushi paytida Life jurnali Jaklin Kennedini Kambodjaga tashrifi chog'ida davlat rahbari shahzoda Sixanuk bilan uchrashganida uni "Amerikaning norasmiy maxsus elchisi" deb tan oldi. Bungacha Qo'shma Shtatlar va Kambodja o'rtasidagi diplomatik munosabatlar 1965-yil may oyidan beri uzilgan edi.

Aristotel Onassis - Jaklin Buvier Kennedining ikkinchi eri.

Aristotel Onassis bilan turmush qurish[tahrir | manbasini tahrirlash]

1968-yil iyun oyida uning qaynog'i Robert Kennedi o'ldirilganida, u o'z farzandlari uchun haqiqiy qo'rquvni boshdan kechirdi: "Agar Kennedini o'ldirishsa, mening bolalarim ham nishonga olinadi ... Men bu mamlakatni tark etmoqchiman". 1968-yil 20-oktabrda u boy Gretsiya yuk tashish magnati Aristotel Onassisga turmushga chiqdi, u o'z farzandlari va o'zini shaxsiy hayot va xavfsizlik bilan ta'minlay oldi. Nikoh marosimi Onassisga tegishli boʻlgan Ion dengizidagi Skorpios orolida boʻlib oʻtdi. Onassis bilan turmush qurganidan so'ng, Jaklin Kennedi-Onassis Maxfiy xizmat himoyasidan va ochiq imtiyozlardan mahrum bo'ldi, bu ikkalasi ham Amerika prezidentining bevasining huquqlaridir. Turmushga chiqqanidan keyin ommaviy axborot vositalari unga "Jackie O" laqabini berishdi, bu esa mashhur bo'ldi. U hech qachon yolg'izlikni qabul qilmagan, turmush qurgandan keyin paparatsilar uchun yanada qiziqarli bo'lib qolgan. Ko'pchilik bu nikohni Kennedi klaniga xiyonat deb baholadi. O'shanda ham fojialar uni tark etmadi. Aristotel Onassisning yagona o'g'li Aleksandr 1973-yil yanvar oyida samolyot halokatida vafot etdi. Onassisning sog'lig'i yomonlasha boshladi va u 1975-yil 15-martda Parijda vafot etdi. Tabloid nashrlar voqeani “Jaklin yana beva qoldi!” sarlavhalari bilan yoritgan. Kennedi-Onassisning moliyaviy merosi Gretsiya qonunlari bilan jiddiy cheklangan edi, bu esa yunon bo'lmagan omon qolgan turmush o'rtog'i qancha meros olishi mumkinligini belgilaydi. Ikki yillik sud kurashidan so'ng, u oxir-oqibat Onassisning qizi va yagona merosxo'ri Kristina Onassisdan 26 million dollarlik ozodlikni qabul qildi va Onassisning boshqa merosidan voz kechdi. Yetti yillik nikohlari davomida er-xotin besh xil joyda yashashdi: uning Nyu-Yorkdagi Beshinchi avenyudagi 15 xonali kvartirasi, Nyu-Jersidagi ot fermasi, Parijdagi kvartirasi, Gretsiyadagi shaxsiy oroli, Skorpios va uning 325-piyoda (100 m) "Kristina" yaxtasi.

1975-yilda Onassisning o'limi deyarli 46 yoshli Jaklin Kennedi-Onassisni ikkinchi marta beva qoldirdi. Endi farzandlari ulgʻaygani uchun u ish topishga qaror qildi. U har doim adabiyot va yozishni yaxshi ko'rganligi sababli, 1975-yilda u Viking Press nashriga muharrir bo'lish taklifini qabul qildi. Ammo 1978-yilda Viking Press prezidenti Tomas X.Ginsberg Jeffri Archerning “Prezidentga aytamizmi?” romanini sotib oldi, bu prezident Edvardning xayoliy kelajagini tasvirlab berdi. Kennedi va unga qarshi suiqasd rejasi. Ushbu kitobni nashr etish va sotish bo'yicha kompaniya prezidenti bilan kelishmovchilikdan so'ng, Jaklin Kennedi-Onassis nashriyotdan iste'foga chiqdi. Keyin u Doubleday'da Nyu-Yorkda yashovchi eski do'sti Jon Sargent bilan yordamchi muharrir sifatida ishga kirdi. 1970-yillarning o'rtalaridan to vafotigacha uning hamrohi Belgiyada tug'ilgan sanoatchi va olmos savdogar Moris Templesman edi. Shuningdek, u matbuotning katta e'tiboriga sazovor bo'ldi. Eng mashhuri bu obsessed fotograf Ron Galellaning hikoyasidir. U hamma joyda uni kuzatib bordi va uni kundan-kunga suratga oldi, uning samimiy fotosuratlarini olishga harakat qildi. Oxir-oqibat, Jaklin uni sudga berdi va jarayonda g'alaba qozondi. Bu holat jamoatchilikning salbiy e'tiborini paparatsilarga qaratdi. 1995-yilda Jon F.Kichik Kennedi Galellga uni ommaviy tadbirlarda suratga olishga ruxsat berdi. Jaklin Kennedi-Onassis ham Amerikaning madaniy merosini saqlash va himoya qilish uchun kampaniya olib bordi. Uning mashaqqatli mehnati natijalariga Vashingtondagi Prezident bog'idagi Lafayette maydoni va Nyu-Yorkdagi tarixiy temir yo'l vokzali Grand Central Station kiradi. Birinchi xonim sifatida u Lafayette maydonidagi tarixiy uylarning vayron qilinishini to'xtatishga yordam berdi, chunki u bu binolar mamlakat poytaxtining muhim qismi ekanligini va uning tarixida muhim rol o'ynaganini his qildi. Keyinchalik, Nyu-Yorkda u Grand Central Stationni vayronagarchilikdan qutqarish va qayta tiklash uchun tarixiy qo'riqlash kompaniyasiga rahbarlik qildi. Terminaldagi lavha uning Nyu-York shahri merosi va tarixini saqlashga qo'shgan hissasi esga olinadi. 1980-yillarda u Kolumb maydonida rejalashtirilgan osmono'par bino qurilishiga qarshi norozilik namoyishlarining asosiy figurasi bo'lgan, bu Markaziy Parkga katta soya solishi mumkin edi. Loyiha bekor qilindi, ammo Time Warner Center osmono'par binosi 2003-yilda o'z zimmasiga oladi. Nyu-Yorkdagi kvartirasining derazalaridan Dendur ibodatxonasi aks ettirilgan Metropolitan san'at muzeyining shisha qanotining go'zal ko'rinishi bor edi. Bu Asvan to'g'oni qurilishi tahdidi ostida qolgan bir qancha ibodatxonalar va Misr qadimiy yodgorliklarini saqlab qolishga hissa qo'shgan Jaklin Kennedining saxiyligi uchun Misrning Qo'shma Shtatlarga sovg'asi edi.

Sobiq birinchi xonim Jaklin Kennedi-Onassis 1986-yilda AQSh prezidenti Ronald Reygan va birinchi xonim Nensi Reygan bilan

O'lim[tahrir | manbasini tahrirlash]

1994-yil yanvar oyida Kennedi-Onassisga limfoma tashxisi qo'yildi. Uning kasalligi va tashxisi keyingi oy ommaga e'lon qilindi. Oila va shifokorlar dastlab optimistik edi. Jaklin og'ir "kuniga uch quti" chekuvchi bo'lib, qizining iltimosiga binoan chekishni tashladi. Kennedi-Onassis Doubleday bilan davom etdi, lekin ish jadvalini qisqartirdi. Aprel oyiga kelib, limfoma metastazlangan. Jaklin 1994-yil Janubiy NYU-Yorkdagi 18-Perevestrian kasalxonasidan uyiga so'nggi safarini qiladi. Uning kvartirasi yaqinidagi ko'chada ko'plab xayrixohlar, muxlislar, sayyohlar va muxbirlar to'planishdi. Jaklin Kennedi-Onassis 65 yoshga toʻlishidan ikki yarim oy oldin, 19-may, payshanba kuni soat 22:15 da uyqusida vafot etdi. O'limi haqida e'lon qilar ekan, Kennedi-Onassisning o'g'li Jon Kennedi kichik dedi: "Mening onam do'stlari va oilasi, kitoblari, odamlari va sevgan narsalari qurshovida vafot etdi. U buni o'z yo'lida va o'z shartlariga ko'ra qildi va biz hammamiz bundan xursandmiz."Jaklin Kennedi-Onassis bilan vidolashuv 1994-yil 23-mayda Manxettendagi Svyataslav Ignati Loyala cherkovida - u 1929-yilda suvga choʻmgan cherkovda boʻlib oʻtdi. Uning dafn marosimida uning o'g'li Jon uchta o'ziga xos xususiyatni tasvirlab berdi. Bular: so'zlarni sevish, uy va oila rishtalari va sarguzasht ruhi. U Virjiniya shtatidagi Arlington milliy qabristonida birinchi eri, prezident Kennedi, o'g'li Patrik va o'lik qizi Arabella yoniga dafn qilindi.

Jaklin Buvier Kennedi-Onassisning Arlington milliy qabristonidagi qabri, birinchi eri va bolalari yonida (2006)

Jaklin uslubning ramzi sifatida[tahrir | manbasini tahrirlash]

Jon Jaklin Kennedi prezidentligi davrida nafaqat Amerikada, balki butun dunyoda ayollar uchun moda ramziga aylandi. U 1960-yilning kuzida fransuz-amerikalik modelyer va Kennedilar oilasining doʻsti Oleg Kassinini birinchi xonim unvoniga mos keladigan original shkaf yaratish uchun yolladi. 1961-yildan 1963-yil oxirigacha Kassini oʻzi uchun eng mashhur liboslar, jumladan, prezident inauguratsiyasi kuni uchun liboslar, shuningdek, Yevropa, Hindiston va Pokistonga sayohatlar uchun liboslar toʻplamini yaratdi. Uning tizzagacha etaklari, uch chorak yenglari, palto va kurtka yoqalari, yengsiz ko'ylaklar, tirsakdan yuqori qo'lqoplar, past poshnali tufli va shlyapalari butun dunyoda mashhur bo'ldi. Odamlar uning uslubini "Jekining uslubi" deb atashgan. Kassini uning bosh dizayneri bo'lsa-da, u Chanel, Givenchy va Dior kabi yuqori darajadagi fransuz moda dizaynerlarini ham kiygan. Boshqa har qanday birinchi xonimga qaraganda, Jaklin Kennedining uslubi kiyim ishlab chiqaruvchilari va dizaynerlari, shuningdek, oddiy yosh ayollarning katta qismi tomonidan ko'chirilgan. Oq uydan keyingi yillarda uning uslubi sezilarli darajada o'zgardi. Uning kiyimlari oddiyroq bo'ldi. Keng oyoqli shim kostyumlari, katta o'lchamli ko'ylagi, boshini yoki bo'ynini yopadigan Hermes sharflari va katta o'lchamli ko'zoynaklar uning yangi qiyofasini ifodalaydi. U tez-tez yorqinroq ranglar kiyishni boshladi, shuningdek, jamoat joylarida jinsi shimlar kiyishni boshladi. Belbog'siz bo'shashgan yomg'irli paltolar, oq jinsi shimlar kiyib, dumbalarida qora bo'yinbog'li, u modaga yangi tendentsiyani kiritdi.

Kennedi butun hayoti davomida nafis va bebaho zargarlik buyumlarining katta to'plamini namoyish etdi. Ko'pgina zargarlik do'konlari uning zargarlik buyumlarini ijaraga olishlari ma'lum bo'lib, o'zlari uchun ajoyib reklama qilishgan. Amerikalik zargar Kennet Jey Leyn tomonidan yaratilgan marvarid marjon uning birinchi xonim sifatidagi oʻziga xos belgisiga aylandi. Fransuz zargar Jan Shlumberger tomonidan "Tiffany & Co" kompaniyasi uchun yaratilgan ikkita mevali brosh - yoqutdagi qulupnay va olmosdan yasalgan taglik va barglar shaklida tayyorlangan mashhur "Berry brosh" shaxsan tanlab olingan va unga turmush o'rtog'i tomonidan sovg'a qilingan. Schlumberger Gold (inglizcha: Schlumberger oltin) va emal bilakuzuklar Jaklin Kennedi 1960-yillarning boshlarida va o'rtalarida shunchalik tez-tez taqib yurganki, matbuot ularni "Jekining bilaguzuklari" deb atagan. Oq emal bilaguzuk va kichkina tilla "banan" sirg'alari uning sevimlilari orasida edi. Kennedi 1950, 1960 va 1970-yillarda "Van Cleef & Arpels" tomonidan ishlab chiqilgan zargarlik buyumlarini kiygan. Uning eng sevimlisi prezident Kennedi tomonidan unga "Van Cleef & Arpels" kompaniyasidan sovg'a qilingan nishon uzugi edi.

Jaklin Kennedi 1962-yil 22-mayda rasmiy kechki ovqatda.

Xotira[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • 1965-yilda Ledi Qush uning sharafiga Oq uyning Sharqiy bog'ini deb o'zgartirdi.
  • Nyu-York shahrida joylashgan o'rta maktab 1995-yilda deb nomlangan, bu uning nomini olgan birinchi o'rta maktabdir.
  • 1999-yil dekabr oyida Kennedi-Onassis Gallupning XX asrning hayratlanarli odamlari ro'yxatiga kiritilgan 18 kishidan biri edi(inglizcha: Gallupning 20-asrning eng ko'p hayratlanarli odamlari ro'yxati) Amerika xalqi o'rtasida o'tkazilgan so'rovga asoslangan.
  • Nyu-York shahrida joylashgan Markaziy Parkdagi asosiy suv ombori uning sharafiga deb o'zgartirildi.
  • Nyu-York shahar san'at jamiyati Jaklin Kennedi-Onassisni "Mehnat va ishlari Nyu-York shahriga ulkan hissa qo'shgan odam" medali bilan taqdirladi. Medal Nyu-York me'morchiligini saqlash va himoya qilish bo'yicha tinimsiz sa'y-harakatlari uchun 1994-yilda Jamiyat kengashining sobiq a'zosi sharafiga nomlangan.
  • Jorj Vashington universitetida Vashingtondagi 1 va 23-ko'chalarning janubi-sharqiy burchagida joylashgan turar joy bitiruvchisi sharafiga deb o'zgartirildi.
  • 2007-yilda uning ismi va birinchi turmush o'rtog'ining ismi "Sayyoralar assotsiatsiyasi" doirasida 14-sentyabrda boshlangan Oyga Yaponiyaning Kaguya missiyasi bortidagi odamlar ro'yxatiga kiritilgan (inglizcha: "Sayyoralar jamiyati") "Oyga" aksiyasi (inglizcha: Oyga tilaklar). Bundan tashqari, ular NASA Lunar Mission Orbiter bortida ro'yxatga olingan.
  • Amerika balet teatridagi maktab va mukofot uning nomi bilan atalgan.
  • Mifolog Jozef Kempbell va Bill Moyers o'rtasidagi intervyu kitobi (inglizcha: Bill Moyers) "Afsona kuchi" (inglizcha: "Afsona kuchi") o'limidan oldin Kennedi-Onassis rahbarligida yaratilgan. Kitob muharriri, Betti Sue Flowers (inglizcha: Betti Sue Flowers), "Afsona kuchi" jurnaliga yozgan tahririyat yozuvida: "Men" Doubleday muharriri Jaklin Li Buvier Kennedi-Onassisga minnatdorman, uning Jozef Kempbell kitoblariga bo'lgan qiziqishi ushbu kitobning nashr etilishida asosiy omil bo'lgan. "O'limidan bir yil o'tgach, Bill Moyers o'zining "Hayot tili" ("Jamoat televideniesi") turkumi uchun kitob yozdi.inglizcha: "Onassisga hayot tili") Jaklinga bag'ishlangan. Kirish qismi shunday boshlandi: “Jaklin Kennedi-Onassis. Itakaga qanday suzib ketdingiz? Itaka Konstantinos Kavafining do'sti Moris Tempelsmanning she'riga ishora edi.inglizcha: Moris Tempelsman) dafn marosimida o'qidi.
  • Virjiniya shtatining Middleburg shahridagi Shimoliy Madison ko'chasidagi uydagi oq gazebo Jaklin Kennedi-Onassisga bag'ishlangan. Jaklin va Prezident Kennedi kichik Midlburg shahriga tez-tez tashrif buyurishdi va yaqin atrofdagi Atoka shahriga nafaqaga chiqish niyatida edilar. U yerda ham tez-tez ov qilgan.

Jaklin Onassisning yalang'och fotosuratlari uchun mashhur paparatsi Settimo Garritano (ing. Settimio Garritano) 1970-yilda 1 200 000 dollar olgan. Meksikalik bog'bon niqobi ostida qattiq qo'riqlanadigan orolga - Onassisning shaxsiy mulkiga yo'l olib, yalang'och Jaklinni suratga oldi. Fotosuratlar birinchi marta 1972-yilda Italiyaning Playmen jurnalida nashr etilgan. 1975-yilda amerikalik Hustler ularni nashr qilish huquqini sotib oldi. Jaklin Kennedining avgust soni Hustler tarixida eng ko'p sotilgan nashr bo'ldi.

Nyu-Yorkdagi eng go'zal suv havzalaridan biri Jaklin Kennedi xotirasiga nomlangan

Jaklin Kennedi san'atda[tahrir | manbasini tahrirlash]

Filmlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • "Jaklin Buvier Kennedi" (Jaklin Buvier Kennedi, 1981), Jaklin Kennedi rolida - Jaklin Smit
  • "Jeki ismli ayol" (1991)
  • Birinchi xonim (2000), Jaklin Kennedi rolida - Joan Uolli
  • "Kallas va Onassis" (2005), Jaklin Kennedi rolida - Anna Valle
  • "Kulrang bog'lar" (2009), Jaklin Kennedi rolida - Jan Tripplehorn
  • "Kennedi klani" (mini-seriya; 2011) va "Kennedi klani: Kamelotdan keyin" (mini-seriya; 2017), Jaklin Kennedi rolida - Keti Xolms
  • "The Butler" (2013), Jaklin Kennedi rolida - Minka Kelli
  • "Jeki" (2016), Jaklin Kennedi rolida - Natali Portman
  • "Toj" (2017), Jaklin Kennedi rolida - Jodi Balfour
    Oq uyning Sharqiy bogʻi 1965-yildan beri Jaklin Kennedi nomi bilan atalgan

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Жаклин Кеннеди Онассис и папарацци“. 2013-yil 30-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 13-may.
  2. „Secret of Jackie Onassis nude paparazzi pictures revealed / The Telegraph“. 2014-yil 15-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 10-dekabr.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]