Inkvizitsiya

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Inkvizitsiya (lot. inguisitio — qidi-ruv) — katolik cherkovining sudter-gov tashkiloti; 13-asrda bidʼatchnlarta qarshi kurashish maqsadida tuzilgan. Rim papasiga boʻysungan. I. zamindorlar-cherkov mafkurasi va ular zulmiga qarshi kurashchilarni taʼqib qilgan. 1231-yildan dominikanlar ordeni ixtiyorida boʻlgan. I. faoliyati shafqatsizligi bilan ajralib turgan.

I. Gʻarbiy Yevropaning bir qancha mamlakatlari, ayniqsa, Ispaniyada keng tarqaldi. Buyuk mutafakkirlar, olimlar J. Bruno, J. Vanininch I. yondirdi, G. Galiley va b. taʼqibga uchradi. 1452-yildan Rimdagi Oliy I. tri-bunali I.ning oliy organi boʻlib qoldi. 16-asrda I. kontrreformatsiyaning asosiy qurollaridan biriga aylandi. 18— 19-asrlar davomida I. tugatildi. Uning vazifalari qisman Vatikanpyaph muqaddas kanselyariya Kongregatsiyasiga oʻtdi. 1965-yilda bu tashkilot diniy taʼlimot Kongregatsiyasi etib qayta tu-zildi.[1]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil