Kontent qismiga oʻtish

Ikkinchi turk-fors urushi

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Ikkinchi turk-fors urushi
Turk-Fors urushlari
Sanalar 607 — 608
Urush yeri Eron, Xuroson va Markaziy Osiyo
Natija Koʻkturklar gʻalabasi. [1][2][3][4][5][6][7][8]
Raqiblar
Sosoniylar imperiyasi Gʻarbiy turk xoqonligi,

Eftallar Kushanlar

Qoʻmondonlar
Smbat IV Bagratuni Nomaʼlum
Kuchlar
2000 Nomaʼlum
Yoʻqotishlar
Nomaʼlum Juda koʻp

Ikkinchi fors-turk urushi — 606 — 607-yillarda Koʻkturklar Eftalitlar va Kushanlara yordamga keldi. Sosoniylar imperiyasiga bostirib kirishi bilan boshlandi.

607-yillarda Eftalitlar va Kushanlar koʻp sonli askarlari bilan Sharqiy Forsga bostirib kirdilar, biroq Xurosondagi Tus qalʼasi yaqinidagi jangda magʻlubiyatga uchradilar. Bu jangda magʻlub boʻlgan Eftalitlar va Kushanlar xoqondan qoʻshimcha kuch soʻrashadi. Sebeosning ma'lumotlariga koʻra, armiyani kuchaytirish uchun bir necha ming askar yuborilgan. Tez orada bu kuch bilan Tus qalʼasini bosib olishdi. Smbat uchta askari bilan qochib ketdi.[9][10] Shuningdek turklar Isfahongacha bostirib borishdi, lekin buyuk xoqonun tabiiy sabablarga koʻra vafotindan tufayli orqaga chekinishdi. [11][12]

Smbat sharqiy fors qoʻshinlarini tezda qayta tashkil qildi. Oxir-oqibat Sosoniylar eftaliylarni va kushanlarni tor-mor etdi[13][14][15]. Eftalitlar va Kushanlarin qoʻmondoni nomaʼlum tarzda vafot etdi. Bu albatta qoʻshinning kayfiyatiga salbiy ta'sir koʻrsatdi. Eftalitlar va Kushanlar qoʻshini tartibsiz ravishda tarqalib ketishdi.

  1. M.Grigngnaschi,"Sabirs Khazars and Gokturks", p.238
  2. Lev Gumilev, Ancient Turks, p.172
  3. Edouard Chavannes, West Turks according to chinese sources, p. 280
  4. M.I Artamonov, History of Khazars, s.182
  5. J. Marquart, Eranshahr, p. 66
  6. Sebeos, Istoriya Imperatora, s. 52
  7. Pourshariati, Parvaneh (2008). Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran, p.139
  8. Robert Haug, The Eastern Frontier: Limits of Empire in Late Antique and Early Medieval Central Asia
  9. Lev Gumilyov, The Ancient Turks p.172. 
  10. Pourshariati Parvaneh Decline and Fall of the Sasanian Empire p.139. 
  11. Nomadism in Iran: From Antiquity to the Modern Era, D. T. Potts, p.154. 
  12. Military History of Late Rome 602-641, Ilkka Syvanne, p. 129. 
  13. Garsoian, Nina (2005-07-20). "SMBAT BAGRATUNI". Encyclopaedia Iranica. Iranicaonline.org. Retrieved 2013-08-10.
  14. Pourshariati 2008, p. 139.
  15. Garsoian, Nina (2005-07-20). "SMBAT BAGRATUNI". Encyclopaedia Iranica. Iranicaonline.org. Retrieved 2013-08-10.