Ibro
Ibro | |
|---|---|
 | |
| 22°41′0″N 58°33′0″E / 22.68333°N 58.55000°E | |
| Mamlakat | Ummon |
|
| |
Ibro (arab. إِبْرَاء ʾIbrāʾ) — Ummondagi shahar. Ummonning Ash-Sharqiya mintaqasida joylashgan ikkinchi yirik shahar hisoblanadi. Shahar Ummon poytaxti Maskat shahridan taxminan 170 km (yo‘l bilan qariyb 2 soat) uzoqlikda joylashgan. Aholisi taxminan 55 ming nafarni tashkil etadi.
Ibro Ummonning eng qadimgi shaharlaridan biri bo‘lib, bir vaqtlar savdo, din, ta’lim va san’at markazi bo‘lgan. Shahar Ash Sharqiya bazasidagi muhim uchrashuv nuqtasi sifatida muhim ahamiyat kasb etgan.
Ibro Al Xarti, Al Maskari, Al Mug‘ayriy va Al Riyami qabilalarining vatani hisoblanadi. Bu qabilalar Ummonning eng yirik qabilalaridan bo‘lib, ularning barchasi Ibroda keng tarqalgan. Shayx Sayf bin Hoshil al-Masqoriy Ibroning eng ko‘zga ko‘ringan shayxlaridan biridir. Shayx Sayf bin Hoshil al-Masqoriy Ummondagi eng yirik ishbilarmonlardan biri bo‘lib, Ibro va uning infratuzilmasini yaxshilashga katta sarmoya kiritgan. Shayx Sayf, shuningdek, GCC Bosh kotibining siyosiy masalalar bo‘yicha sobiq yordamchisi bo‘lgan va Ibro uning qabilaviy tug‘ilgan shahri hisoblandi.
Etimologiyasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Tarixchilar shahar nomining kelib chiqishi borasida bir to‘xtamga kelmaganlar. Ba’zi tadqiqotchilar “Ibra” nomi arab tilidagi «abra’a adh-dhanb» (إبراء للذنب) iborasidan kelib chiqqan bo‘lib, “gunohdan poklanish, aybdan xalos bo‘lish” ma’nosini anglatadi, deb hisoblaydilar.
Tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]
Ibro shahri Payg‘ambar Muhammad (s.a.v.)ning payg‘ambarlik da’vatidan avval ham mavjud bo‘lgan qadimiy aholi maskanidir. Shaharda ko‘plab qal’alar va qadimiy masjidlar saqlanib qolgan bo‘lib, ular uning boy tarixidan dalolat beradi.
1970-yildan boshlab, Sulton Qobus bin Said hukmronligi davrida Ibra shahri zamonaviy rivojlanish bosqichiga kirdi. Shu davrda shahar Maskat bilan uch polosali avtomobil yo‘li orqali bog‘landi, bu esa turizmning rivojlanishiga ijobiy ta’sir ko‘rsatdi. Aloqa infratuzilmasi takomillashtirilib, keng polosali internet joriy etildi, shuningdek, yirik tibbiyot muassasasi qurildi.
Hozirgi kunda Ibra shahrida uchta oliy ta’lim muassasasi faoliyat yuritadi: Ibra Texnologiya kolleji, Ibra Hamshiralik instituti va 2010-yildan boshlab A’Sharqiya Universiteti]. Shaharda ikki mehmonxona mavjud bo‘lib, hududda turizm rivoji qo‘llab-quvvatlanmoqda.
Geografiyasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Ibro shahri issiq cho‘l iqlimi zonasida joylashgan (Köppen tasnifi — BWh). Shahar tog‘lar bilan o‘ralgan bo‘lib, atrofi go‘zal tog‘ manzaralariga boy. Qish oylarida iqlim nisbatan salqin bo‘lib, havo harorati 10 °C gacha pasayishi mumkin. Yoz faslida esa havo juda issiq va quruq bo‘lib, harorat 50 °C gacha yetadi. Yog‘ingarchilik miqdori kam bo‘lib, asosan qish mavsumida kuzatiladi.
| Ibra shahri,dengiz sathidan 469 m (1,539 ft) balandlikda, (1991–2020-yillar o‘rtacha me’yorlari, 2002–2023-yillar ekstremal qiymatlari) iqlim koʻrsatkichlari | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Oy | Yanvar | Fevral | Mart | Aprel | May | Iyun | Iyul | Avgust | Sentyabr | Oktyabr | Noyabr | Dekabr | Yil |
| Yuqori harorat °C (°F) | 32.4 (90.3) |
36.1 (97.0) |
40.8 (105.4) |
42.5 (108.5) |
48.2 (118.8) |
48.4 (119.1) |
48.4 (119.1) |
46.4 (115.5) |
45.1 (113.2) |
41.6 (106.9) |
36.7 (98.1) |
34.9 (94.8) |
48.4 (119.1) |
| Oʻrtacha yuqori harorat °C (°F) | 26.3 (79.3) |
28.9 (84.0) |
32.8 (91.0) |
37.5 (99.5) |
41.1 (106.0) |
43.0 (109.4) |
42.6 (108.7) |
41.8 (107.2) |
39.9 (103.8) |
36.5 (97.7) |
31.3 (88.3) |
27.9 (82.2) |
35.8 (96.4) |
| Kunlik oʻrtacha harorat °C (°F) | 19.9 (67.8) |
22.0 (71.6) |
25.5 (77.9) |
30.2 (86.4) |
33.6 (92.5) |
35.1 (95.2) |
34.5 (94.1) |
33.4 (92.1) |
31.9 (89.4) |
29.1 (84.4) |
24.7 (76.5) |
21.3 (70.3) |
28.4 (83.2) |
| Oʻrtacha past harorat °C (°F) | 13.2 (55.8) |
15.0 (59.0) |
18.0 (64.4) |
22.5 (72.5) |
26.0 (78.8) |
27.7 (81.9) |
27.7 (81.9) |
26.7 (80.1) |
24.9 (76.8) |
21.7 (71.1) |
18.1 (64.6) |
14.7 (58.5) |
21.3 (70.5) |
| Minimum past harorat °C (°F) | 6.3 (43.3) |
4.5 (40.1) |
10.7 (51.3) |
16.0 (60.8) |
21.0 (69.8) |
23.2 (73.8) |
23.0 (73.4) |
20.4 (68.7) |
20.6 (69.1) |
15.1 (59.2) |
12.7 (54.9) |
8.5 (47.3) |
4.5 (40.1) |
| Oʻrtacha yogʻingarchilik sm (dyuym) | 1.0 (0.04) |
16.0 (0.63) |
19.6 (0.77) |
14.4 (0.57) |
2.9 (0.11) |
16.0 (0.63) |
12.2 (0.48) |
10.9 (0.43) |
11.8 (0.46) |
0.9 (0.04) |
2.6 (0.10) |
9.2 (0.36) |
117.5 (4.62) |
| Manba 1: Butunjahon Meteorologiya Tashkiloti (World Meteorological Organization) -yog‘ingarchilik ma’lumotlari (1998–2009-yillar).[1] | |||||||||||||
| Source 2: Starlings Roost Weather meteorologik kuzatuvlar bazasi.[2] | |||||||||||||
Ibro Texnologiya kolleji
[tahrir | manbasini tahrirlash]Ibro Texnologiya kolleji (Ibra College of Technology, qisqartmasi — ICT) Ummon Mehnat vazirligi (Ministry of Manpower — MoMP) tasarrufidagi yettita texnologiya kollejidan biri hisoblanadi. Kollej to‘liq davlat tomonidan moliyalashtiriladi va ummonlik fuqarolarning kunduzgi ta’lim shaklidagi oliy ta’lim ehtiyojlarini qondirishga xizmat qiladi.
Diqqatga sazovor joylar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Ibro shahrining asosiy sayyohlik obyektlariga kuzatuv minoralari, an’anaviy souq (bozor) va Falaj al-Afrit qadimiy sug‘orish inshooti kiradi. Souqning me’moriy yechimi shahar qal’asi bilan uyg‘un holda barpo etilgan.
Bayt al-Kabir binosi 1650-yilda Ya’riba sulolasi davrida qurilgan bo‘lib, tarixan Ibraning ma’muriy boshqaruv markazi vazifasini bajargan.
Ibro souqi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Ibro shahri hunarmandchilik mahsulotlari va qishloq xo‘jaligi mahsulotlari bilan mashhur. Shaharda joylashgan keng qamrovli souq Ummonning eng muhim bozorlaridan biri bo‘lib, ahamiyati jihatidan Muttrah souqi bilan tenglashadi.
Souqda go‘sht, baliq, meva-sabzavotlar, shuningdek ziravorlar, xurmo, oltin va kumush buyumlar savdosi amalga oshiriladi. Ibra, ayniqsa, kumush zargarlik buyumlari bilan tanilgan bo‘lib, ular mamlakatdagi eng sifatli mahsulotlar qatoriga kiradi.
Souqda, shuningdek, Ummonning an’anaviy shirinligi — holva sotiladi. U shakar va ziravorlardan tayyorlanib, kunjut urug‘lari yoki bodom bilan to'yintiriladi.
Ibra souqi Ummon bo‘ylab faqat ayollar uchun maxsus savdo kuni joriy etilgan yagona bozor hisoblanadi.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ „Climatological Information - Ibra“. World Meteorological Organization. Qaraldi: 2016-yil 21-aprel.
- ↑ „IBRA Climate: 1991–2020“. Starlings Roost Weather. Qaraldi: 2024-yil 25-dekabr.
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]
 | Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |