Hekat

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Hekat (qad.Misr ḥqt) — qadimgi Misr namlik va yomgʻir maʼbudasi, Nilning yillik toshqinlari, tugʻilish, unumdorlik bilan bogʻliq boʻlib, „qurbaqa“ belgisi bilan belgilangan[1].

Qurbaqa yoki boshi qurbaqali ayol, shuningdek, qurbaqa boshi bilan tasvirlangan[2]. Nil daryosining toshqinlarini, moʻl hosilni vaʼda qilganligi sababli, maʼbuda farzand koʻrish va farovonlik bilan bogʻliq edi. Homilador ayollar lotusda oʻtirgan qurbaqa shaklida tumor kiyganlar. Doyalar oʻzlarini "Hekatning xizmatkorlari " deb atashgan (Hekat Vestkar papirusidagi „Qirol bolalarining tugʻilishi“ hikoyasida uchraydi[3][4]).

Maʼbudaga sigʻinish erta sulola davriga borib taqaladi. Fila orolidagi Isis ibodatxonasi freskasida Xnumning kulol gʻildiragi yonida oʻtirgan Hekat tasviri saqlanib qolgan boʻlib, hozirgina u loydan yaratgan odamlarning haykalchalariga jon bagʻishlaydi. Hekat, eri Xnum va oʻgʻli Horus bilan birgalikda muqaddas triadani tashkil etdi[5].

Maʼbudaga sigʻinish butun Misr boʻylab, asosan janubda tarqalgan, garchi u Taurt yoki Tefnut kultidan ancha past toifada boʻlsa ham.

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Johann Peter Adolf Erman Wörterbuch der aegyptischen Sprache im Auftrage der deutschen Akademien / Hermann Grapow. — Berlin: Akademie-Verlag GmbH, 1971. — С. 169.
  2. Robert A. Armour Gods and Myths of Ancient Egypt. — American University in Cairo Press, 2001. — С. 116.
  3. Miriam Lichtheim Ancient Egyptian Literature. — 1973. — С. 220.
  4. Rosalind Franklin Baby Lore: Superstitions and Old Wives Tales from the World Over Related to Pregnancy, Birth and Babycare. — Diggory Press, 2005. — С. 96.
  5. Richard H. Wilkinson The Complete Gods and Goddesses of Ancient Egypt. — Thames & Hudson, 2003. — С. 229.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • «Та-Кемет. Красная и Чёрная земля» 2004 г.
  • « Мифы Древнего Египта» И. В. Рак 1993 г.
  • «Древний Египет. Энциклопедия» под редакцией В. В. Солкина 2004 г.