Haymana
Haymana | |
|---|---|
 | |
| 39°26′30″N 32°30′18″E / 39.44167°N 32.50500°E | |
| Mamlakat | Turkiya |
| {{{tuman_turi}}} | Haymana |
| Aholisi | 9,091 kishi |
|
| |
Haymana — Turkiyaning Oʻrta Anadolu mintaqasidagi Anqara viloyatidagi shaharcha va tuman hisoblanadi. 2010-yilgi aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra, tuman aholisi 33,886 kishini tashkil qiladi, ulardan 9,091 nafari Haymana shahrida istiqomat qiladi[1]. Tuman 2,976 km2 (1,149 kv mi) maydonni egallaydi, oʻrtacha balandligi esa 1259 m.
Etimologiyasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]1074-yilda yozilgan Mahmud Qoshgʻariyning "Devonu lugʻotit turk"asariga koʻra, haymana turkchada dasht maʼnosini bildiradi[2].
Yana bir goʻyoki " Haymana „nomi fors tilida“ chodir bu" hashamatli "degan maʼnoni ham anglatadi va bu nom Haymaneʼdan Usmonlilar imperiyasi davrida mintaqadagi barcha koʻchmanchilardan kelib chiqqanligini koʻrsatishimiz mumkin boʻladi, bugungi kunda bu yerda „Buyuk“ va „kichik“ nomi bilan ataladi. Bu baxtsiz hodisalar „ikki Haymane“ birlashish joy „Haymaneteyn“ sifatida tanilgan.
Tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Derekoʻy degan qishlogʻida joylashgan Gavur Kalesi qal’asida 1930 va 1998-yillarda arxeologik qazilma ishlari boshlangan edi. Natijalar uning muhim Frigiya turar joyi ekanligini koʻrsatmoqda. Bundan tashqari, Turkhöyuk va Oyaca qishloqlarida joylashgan tumullar bu hududda Xettar davrida ham aholi yashaganligini isbotlaydi[3].
Rim va Vizantiya hukmronligi davrlaridan keyin bu hudud 1127-yilda saljuqiy turklar tomonidan bosib olingan edi. Koʻsedagʻ jangidan soʻng bir muddat Ilxonliklar nazoratiga oʻtgandi. XIV asr oʻrtalarida bu hudud Usmonlilar imperiyasi tomonidan qoʻshib olindi. 1402-yilda Anqara jangidan soʻng temuriylar qisqa muddat hukmronlik qilgandan soʻng, u Usmonlilar imperiyasi tomonidan qayta bosib olingan edi[3].
Demografiyasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Yil | Aholi | ±% |
|---|---|---|
| 1881 | 23 356 | — |
| 1907 | 33 878 | +45.1% |
| 1940 | 35 130 | +3.7% |
| 1950 | 41 379 | +17.8% |
| 1965 | 48 908 | +18.2% |
| 1970 | 51 256 | +4.8% |
| 1975 | 53 275 | +3.9% |
| 1980 | 56 171 | +5.4% |
| 1985 | 60 823 | +8.3% |
| 1990 | 55 527 | −8.7% |
| 2000 | 54 087 | −2.6% |
| 2007 | 39 310 | −27.3% |
| 2008 | 40 537 | +3.1% |
| 2009 | 34 912 | −13.9% |
| 2010 | 33 886 | −2.9% |
| 2011 | 32 705 | −3.5% |
| 2012 | 31 058 | −5.0% |
| 2013 | 42 566 | +37.1% |
| 2014 | 31 176 | −26.8% |
| 2015 | 28 355 | −9.0% |
| 2016 | 28 127 | −0.8% |
| 2017 | 27 277 | −3.0% |
| 2019 | 30 930 | +13.4% |
Yosh tuzilishi nisbatan
[tahrir | manbasini tahrirlash]Haymana tumani aholisi nisbatan yoshlari nisbatan juda tez qariydi.
Maʼmuriy tuzilmasi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Shaharlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Balçıkhisar
- Bumsuz
- Çalış
- Sindiren
- Yurtbeyli
Qishloqlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Ahırlıkuyu
- Aktepe
- Alahacılı
- Altıpınar
- Ataköy
- Bahçecik
- Bostanhüyük
- Boyalık
- Boğazkaya
- Büyükkonakgörmez
- Büyükyağcı
- Cihanşah
- Cingirli
- Culuk
- Çayraz
- Çeltikli
- Demirözü
- Dereköy
- Deveci
- Devecipınarı
- Durupınar
- Durutlar
- Emirler
- Esen
- Eskikışla
- Evci
- Evliyafakı
- Gedik
- Gedikli
- Güzelcekale
- İncirli
- Karahoca
- Karapınar
- Karasüleymanlı
- Karaömerli
- Katrancı
- Kavakköy
- Kerpiçköy
- Kesikkavak
- Kızılkoyunlu
- Kirazoğlu
- Kutluhan
- Küçükkonakgörmez
- Küçükyağcı
- Pınarbaşı
- Saatli
- Sarıdeğirmen
- Sarıgöl
- Sazağası
- Serinyayla
- Sırçasaray
- Sinanlı
- Sincik
- Soğulca
- Söğüttepe
- Şerefligöközü
- Tabaklı
- Tepeköy
- Toyçayırı
- Türkhüyük
- Türkşerefli
- Yamak
- Yaprakbayırı
- Yaylabeyi
- Yeniköy
- Yergömü
- Yeşilköy
- Yeşilyurt
- Yukarısebil
Taniqli rezidentlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Omer Özkan, turk plastik jarrohi boʻlib Antaliyadagi Akdeniz universiteti dotsenti 2012-yilda Turkiyada birinchi marta toʻliq yuz transplantatsiyasini amalga oshirgan guruhga rahbarlik qilgan[4].
- Burhan Sönmez, yozuvchi
- Haymana qamoqxonasida koʻp yillar davomida taniqli shaxslar, jumladan, tarixchi Fikret Başkaya, tashqi aloqalar professori Haluk Gerger, Ishchilar partiyasi (Turkiya) rahbari Doʻgʻu Perinchek, siyosatshunos Yalchin Kuchuk va dramaturg Bilgesu Erenus (ikkisi oʻz maqolalarini birga nashr etgan) boʻlgan.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ GeoHive. „Statistical information on Turkey's administrative units“. Qaraldi: 2008-yil 27-mart.
- ↑ „Ankara'nın ilçe isimleri“.
- 1 2 Municipality of Haymana, Turkey. „Brief history of Haymana“ (tr). 2014-yil 1-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2008-yil 27-mart.
- ↑ „Doktorumuz ÖZKAN'ı Ziyaret Ettik - Haymana HABER-Haymana'nın Güncel Haber Gazetesi-Haymana'nın Haber - HaberHaymana - Haymanahaber- Haymana Gazete, Haymanagazetesi“. 2012-yil 12-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 11-yanvar.