Foydali ish koeffitsiyenti

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Foydali ish koeffitsiyenti (f.i.k.) — biron bir tizim (qurilma, mashina, dvigatel va boshqalar) sarflagan energiyaning samaradorligini ifodalovchi tushuncha; qancha energiya foydali ishga aylanishini, qancha energiya yoʻqolishini koʻrsatadigan son (odatda, foizlarda ifodalanadi). Foydali ishga sarflangan energiyaning mashina olgan umumiy energiya miqdoriga nisbati bilan aniklanadi.

Issiklik dvigatellaridagi f.i.k. — mexanik foydali ishning sarflangan issiklik miqdoriga nisbati, elektr transformatorlardagi f.i.k. — ikkinchi chulgamda olingan elektromagnit energiyasining birlamchi isteʼmol chulgʻamidagi energiyaga nisbati, elektr dvigatellaridagi f.i.k. — foydali mexanik ishning manbadan olingan elektr energiyasiga nisbatidan iborat va boshqa

Mashinaning umumiy f.i.k. uning ayrim qismlari f.i.k.lari yigindisiga teng . Energiyaning turli koʻrinishda yoʻqolishi tufayli f.i.k. hamisha 1,0 dan kichik boʻladi. Takomillashgan elektr transformatorlarda f.i.k. 98— 99%, elektr generatorlarida 90—95%, ichki yonuv dvigatellarida 40—50% va issiklik elektr styalarida 35—40%.