Ferdinand VII
Ferdinand VII 1808-yil mart - may oylarida va 1813 yildan boshlab Ispaniya qiroli Burbonning Karl IV ning oʻgʻli boʻlgan.
Biografiya
[tahrir | manbasini tahrirlash]Ferdinand 1784-yil 14 oktyabrda Ispaniya poytaxti Madriddda ispan qiroli Karl IV oilasida dunyoga keldi.
U tez-tez otasi bilan tez tez nizolashib turadi va Napoleon I ga qarshi boʻlgan milliy partiyaning rahbari sifatida obroʻni qoʻlga kiritadi uning itoatkor vositasi Charlz edi (aslida Ferdinand Napoleon bilan oʻz muzokaralarini oʻtkazadi , bu Escorial fitnaga olib keldi). Napoleon Ispaniyaga bostirib kirgach, 1808-yilda shahzodani qoʻllab-quvvatlagan xalq qoʻzgʻoloni va otasi taxtdan voz kechganidan keyin u qirollik taxtiga oʻtiradi Koʻp oʻtmay, oʻgʻil va ota Napoleon tomonidan Bayonnada hibsga olindi, bosim ostida ular taxtga boʻlgan huquqlaridan voz kechdilar, shundan soʻng Bonapart katta akasi Jozefni ispan taxtiga oʻtkazdi. .
1813 yilda fransuzlar Ispaniyadan quvib chiqarildi va 1814-yil may oyida Ferdinand yana qirol boʻladi
Ferdinand VII siyosati qat'iy antiliberal va aksilinqilobiy edi, turli xil ozodlik harakatlariga qarshi terror uning faoliyatiga ancha katta tasirini koʻrsatadi. Dastlab milliy kurash ramzi bo‘lgan qirolning shaxsi nihoyatda mashhur bo‘lib qoldi.
1820-1823 yillarda Ispaniyada fuqarolar urushi boshlandi , bu davrda Riego boshchiligidagi harbiylar qiroldan 1812 yilgi konstitutsiyaga rioya qilishni amalga oshirishni aytdilar Qoʻzgʻolon Muqaddas Alyans qarori bilan fransuz armiyasi yordamida bostirildi va Riego, ilgari qirol tomonidan e'lon qilingan umumiy amnistiyaga qaramay, Uni osib yuborishgan
Ferdinand davrida Ispaniya Lotin Amerikasidagi mulklarini qoʻldan boy berib qoʻyishdi 1810-1820 yillarda Simon Bolivar, Xose de San Martin va boshqalar boshchiligidagi inqiloblar paytida Amerika vitse-qirolliklari mustaqil respublikalarga aylandi.
Toʻrt marta turmushga chiqqan qirolning Mariya Kristina bilan oxirgi nikohidan faqat bitta farzandga ega boʻldilar. ; Salic qonunini bekor qildi. U general Aumadani regentlik kengashi a'zosi etib tayinladi, u ilgari Ferdinandni taxtga qaytarish uchun koʻp kuch sarflagan (keyinchalik sulolaga sodiqligi uchun Izabella generalga gersog unvonini beradi). 1833 yilda Ferdinandning oʻlimi chaqaloq Izabella II tarafdorlari va Ferdinandning ukasi Don Karlos tarafdorlari, ya'ni Karlistlar oʻrtasida fuqarolar urushiga olib keldi.