Elita

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Elita (frans. — eng yaxshi, sara) — sotsiologiya va siyosatshunoslikdagi tushuncha. Jamiyatda boshqaruv vazifalarini bajaruvchi, fan va madaniyatni rivojlantiruvchi oliy imtiyozli ijtimoiy qatlamni anglatadi. E. nazariyasi Platon, Karleyl, Nitsshe tomonidan olgʻa surilgan boʻlsa ham, qarashlar tizimi sifatida 20-asrda V. Pareto, G.Mosko, Ch.Mills va boshqalar tomonidan taʼriflab berildi. Ushbu nazariyaga qoʻra, E. tugʻma isteʼdodli odamlar orasidan paydo boʻladi. E.ning 5 toifasi — siyosiy, iqtisodiy, maʼmuriy, harbiy va mafkuraviy E. ajratib koʻrsatiladi. Ular bir-biriga moslashadi va totalitarizm vujudga kelishining oldi olinadi. Iqtisodiy E.ga, jumladan, yirik biznesmenlar, sanoatning yetakchilari, moliya magnatlari kiritiladi, ular oldindan koʻra bilish, tashabbuskorlik va ishbilarmonlik isteʼdodi boʻlgan shaxslar hisoblanadi. E. nazariyasiga koʻra, tashabbuskor va ishchan har qanday odam, ishi yurishib ketsa, E.ga kirishi mumkin.